ఉత్తరాంధ్ర నుండి సీమ వరకు.. సంక్రాంతి 'స్పెషల్ స్వీట్స్'

మకర సంక్రాంతి అంటే కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు, అది తెలుగువారి గుండె చప్పుడు. కొత్త బియ్యం, కోతకొచ్చిన చెరకు, తాజా బెల్లం, పాడి పంటలతో కళకళలాడే పల్లెటూళ్లు ఈ పండుగకు అసలైన వేదికలు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సంక్రాంతి వచ్చిందంటే ఇంటింటా పిండివంటల ఘుమఘుమలు మొదలవుతాయి. అయితే, రాష్ట్రంలోని భౌగోళిక వైవిధ్యం కారణంగా ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో ప్రత్యేకమైన స్వీట్ ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఆ ప్రాంతీయ స్వీట్స్ గురించి చూద్దాం.

1. బెల్లం పొంగలి (పరమాన్నం):

ఇది కేవలం ఒక స్వీట్ మాత్రమే కాదు, పంటను ఇంటికి తెచ్చిన రైతు కృతజ్ఞతా భావం. ఆంధ్రదేశం అంతటా సంక్రాంతి రోజున తయారు చేసే అత్యంత పవిత్రమైన వంటకం ఇది.

భోగి లేదా సంక్రాంతి రోజున సూర్యభగవానుడికి నైవేద్యంగా సమర్పించే మొదటి వంటకం ఇది..గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొత్త మట్టి పాత్రలకు పసుపు, కుంకుమ పూసి, ఆరుబయట పొయ్యి మీద పొంగలి వండుతారు. ఆ పాత్ర నుండి పొంగలి 'పొంగి' కింద పడటాన్ని శుభసూచకంగా, సిరిసంపదలకు చిహ్నంగా భావిస్తారు.కొత్త బియ్యం, పెసరపప్పు, ఆవు నెయ్యి , తాజా బెల్లం కలిసిన అద్భుతమైన రుచి ఇది.

2. అరిసెలు:

తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల్లో అరిసెలు లేని సంక్రాంతిని ఊహించలేము. ఇవి తెలుగువారి సిగ్నేచర్ స్వీట్.గోదావరి తీరంలో అరిసెల తయారీ అనేది ఒక 'కమ్యూనిటీ యాక్టివిటీ'. ఇరుగుపొరుగు మహిళలు అందరూ ఒక చోట చేరి, కబుర్లు చెప్పుకుంటూ భారీ ఎత్తున అరిసెలు వండుతారు.నువ్వుల అరిసెలు, నెయ్యి అరిసెలు ఇక్కడ ప్రసిద్ధి. కొత్త బియ్యాన్ని నానబెట్టి, పిండి చేసి, బెల్లం పాకంలో కలిపి ఈ వంటకాన్ని చేస్తారు.

3. ఆత్రేయపురం పూతరేకులు:

పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని ఆత్రేయపురం పేరు వినగానే 'పూతరేకులు' గుర్తుకొస్తాయి. దీనిని "పేపర్ స్వీట్" అని కూడా పిలుస్తారు.సన్నని బియ్యపు పిండి ద్రవంతో మట్టి కుండపై పల్చని పొరలుగా దీనిని తయారు చేస్తారు. ఈ పొరల మధ్య నెయ్యి, బెల్లం పొడి లేదా పంచదార పొడి, డ్రై ఫ్రూట్స్ వేసి చుడతారు.గాలిలో తేలినంత తేలికగా ఉండే ఈ స్వీట్, నోట్లో వేసుకోగానే ఇట్టే కరిగిపోతుంది. సంక్రాంతికి బంధువులకు పంపే బహుమతుల్లో ఇది అగ్రస్థానంలో ఉంటుంది.

4. బెల్లం గవ్వలు, బూరెలు:

కృష్ణా, గుంటూరు, ప్రకాశం జిల్లాల్లో గవ్వలు మరియు బూరెలు తప్పనిసరి.

బెల్లం గవ్వలు: వీటిని చెక్కతో చేసిన సంప్రదాయ అచ్చుల మీద గవ్వ ఆకారంలో తయారు చేస్తారు. నెయ్యిలో వేయించి, ముదురు బెల్లం పాకంలో ముంచిన గవ్వలు ఎంతో కరకరలాడుతూ ఉంటాయి. ఇవి ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంటాయి కాబట్టి పండుగ తర్వాత కూడా స్నేహితులకు పంచుకోవచ్చు.

పూర్ణం బూరెలు: శనగపప్పు, బెల్లం మిశ్రమాన్ని లోపల ఉంచి, బియ్యం పిండితో పైన పొర వేసి నూనెలో వేయిస్తారు. దీనిని నెయ్యితో వేడివేడిగా తింటే వచ్చే రుచే వేరు.

5. నువ్వుల ఉండలు

విశాఖపట్నం, విజయనగరం , శ్రీకాకుళం జిల్లాల్లో నువ్వుల ఉండలకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంది.సంక్రాంతి చలికాలంలో వస్తుంది. నువ్వులు శరీరానికి వేడిని, శక్తిని ఇస్తాయి. బెల్లం ఐరన్‌ను అందిస్తుంది. అందుకే ఉత్తరాంధ్రలో పెద్ద సైజు నువ్వుల ఉండలను తయారు చేసి అందరికీ సంక్రాంతి సందర్భంగా పంచుతారు.

6. సున్నుండలు, రవ్వ కేసరి

రాయలసీమ ప్రాంతంలో మినుములతో చేసే సున్నుండలు చాలా ఫేమస్. ఇది బలానికి, రుచికి కేరాఫ్ అడ్రస్. అలాగే తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ మంది అతిథుల కోసం చేసే బెల్లం రవ్వ కేసరి కూడా ఇక్కడ ప్రాచుర్యంలో ఉంది.

తెలుగువారి సంప్రదాయంలో సంక్రాంతి పిండివంటలు కేవలం రుచికరమైన ఆహారం మాత్రమే కాదు, అవి మన సంస్కృతికి, వ్యవసాయ మూలాలకు ప్రతిబింబాలు. కొత్తగా పండిన పంటను దైవానికి నైవేద్యంగా సమర్పించి, ఆపై కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, పొరుగువారితో పంచుకోవడంలోనే అసలైన పండుగ సంతోషం దాగి ఉంది. ప్రాంతాన్ని బట్టి రుచులు మారవచ్చు గానీ, ప్రతి వంటకం వెనుక ఉండే ప్రేమ, కృతజ్ఞతా భావం ఒక్కటే. ఈ తీపి వంటకాలు తరతరాలుగా మన వారసత్వాన్ని మోస్తూ, ప్రతి సంక్రాంతికి తెలుగు వాళ్ళ ఇంటి ముంగిట కొత్త ఉత్సాహాన్ని, మధురమైన జ్ఞాపకాలను నింపుతూనే ఉంటాయి.

* * *