అసైన్డ్ భూముల చట్ట సవరణ ఎవరికి లాభం?

చట్ట సవరణ ఏమి చెబుతోంది?

ఆంధ్రప్రదేశ్ అసైన్డ్ భూముల చట్టం 1977 ప్రకారం, దళితులు, బలహీన వర్గాలకు ప్రభుత్వం అసైన్ చేసిన భూములను ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయడం నిషేధం. ఈ భూములు వారి స్వంత ఉపయోగానికి మాత్రమే పరిమితం. కానీ కొత్త సవరణ (2026) ద్వారా ఈ భూములను సోలార్, విండ్, గ్రీన్ హైడ్రోజన్, గ్రీన్ అమ్మోనియా వంటి క్లీన్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్టులకు లీజుకు ఇవ్వడానికి అనుమతి ఇస్తోంది. మంత్రి సత్యప్రసాద్ మాట్లాడుతూ ఈ సవరణ పూర్తిగా అసైనీల సమ్మతితోనే అమలు అవుతుందని చెబుతున్నారు.

లీజు వివరాలు

లీజు మొత్తం: ఎకరానికి సంవత్సరానికి రూ.31,000 నికర ఆదాయం.

పెంపు: ప్రతి రెండేళ్లకు 5 శాతం పెంచడం.

కాలపరిమితి: సాధారణంగా 30 ఏళ్లు (పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టులకు 33 ఏళ్లు వరకు).

ఈ సవరణ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇంటిగ్రేటెడ్ క్లీన్ ఎనర్జీ పాలసీ-2024లో భాగం. రాష్ట్రంలో అనకాపల్లిలో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వ్యాలీ, కాకినాడలో గ్రీన్ అమ్మోనియా ప్లాంట్ వంటి ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ సవరణతో రూ.10 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులు ఆకర్షించి 7.5 లక్షల ఉద్యోగాలు సృష్టించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అలాగే విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఖర్చు తగ్గడంతో యూనిట్‌కు 13 పైసలు ఇప్పటికే తగ్గించారు. భవిష్యత్తులో మరిన్ని తగ్గింపులు ఉంటాయని మంత్రి పేర్కొన్నారు. స్వర్ణాంధ్ర విజన్-2047లో నెట్ జీరో కార్బన్ లక్ష్యానికి ఇది దోహదపడుతుందని చెప్పారు.

అసైన్డ్ భూముల్లో ఎక్కువ భాగం బంజరు భూములు ఉన్నాయని, వీటిని లీజుకు ఇవ్వడం ద్వారా అసైనీలకు అదనపు, స్థిరమైన ఆదాయం వస్తుందని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. ఇది కూటమి ప్రభుత్వం 20 లక్షల ఉద్యోగాల లక్ష్యానికి కీలకమని మంత్రి అన్నారు.

భూముల దోపిడీకి మార్గమా?

ఈ సవరణపై విపక్షాలు, సామాజిక కార్యకర్తల నుంచి తీవ్ర విమర్శలు వస్తున్నాయి. ఇది దళితులు, బలహీన వర్గాలకు అసైన్ చేసిన భూములను పరోక్షంగా పారిశ్రామికవేత్తలకు కట్టబెట్టే ప్రయత్నమని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా అసైనీల సమ్మతి అనేది కేవలం మాటలకు మాత్రమే పరిమితమైన ఫార్మాలిటీ మాత్రమేనని, ఒత్తిడి లేదా ప్రలోభాలతో భూములు లాక్కోవడం జరుగుతుందని విమర్శకులు అంటున్నారు. గతంలో ఇలాంటి చట్టాలు భూముల దోపిడీకి దారితీశాయని ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.

ఉదాహరణకు తాడికొండ నియోజకవర్గంలోని తుళ్లూరు మండల గ్రామాల్లో (మల్కాపురం, తుళ్లూరు, దొండపాడు మొదలైనవి) SC, BC, ST ప్రాంతాల్లో కమ్యూనిటీ హాల్స్ నిర్మాణానికి రూ.27 కోట్లు మంజూరు చేస్తూ ప్రభుత్వం జీవో ఇచ్చింది. ఈ ప్రాంతాలు అమరావతి రాజధాని ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ గతంలో భూముల సమస్యలు (ల్యాండ్ పూలింగ్, అసైన్డ్ భూములు) చాలా ఉన్నాయి. కొన్ని కమ్యూనిటీ హాల్స్ SC మాలపల్లి, మాదిగపల్లి వంటి ప్రాంతాల్లో నిర్మాణం కావడం, ఇవి అసైన్డ్ భూముల్లోనే ఎక్కువగా ఉండటం జరిగింది. ఇక్కడ సమ్మతి సమస్యలు ఉద్భవించవచ్చు.

YSRCP వంటి విపక్షాలు ఈ సవరణను ‘‘కార్పొరేట్ లాబీకి వరం’’గా విమర్శిస్తున్నాయి. గతంలో జరిగిన భూముల దోపిడీలు (ఉదా: పోలవరం ప్రాజెక్టు)లో ఇలాంటి ‘సమ్మతి’లు ఫేక్‌గా ఉన్నాయని చెబుతున్నారు.

విపక్ష YSRCP నాయకులు ఈ సవరణను 'కార్పొరేట్ లాబీకి వరం'గా అభివర్ణిస్తున్నారు. భూములు లీజుకు ఇవ్వడం ద్వారా అసైనీలు తమ భూములపై నియంత్రణ కోల్పోతారని, లీజు మొత్తం (రూ.31,000) సరిపోదని వాదిస్తున్నారు. అలాగే, క్లీన్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్టులు ఎక్కువగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు కావడంతో స్థానిక పర్యావరణం, వ్యవసాయం ప్రభావితమవుతాయని ఆందోళనలు. ఈ సవరణ 2025 ఆర్డినెన్స్‌ను రీప్లేస్ చేస్తుంది, కానీ విమర్శలు మాత్రం కొనసాగుతున్నాయి.

ప్రయోజనాలు, సవాళ్లు

పాజిటివ్ గా చూస్తే ఈ సవరణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను క్లీన్ ఎనర్జీ హబ్‌గా మార్చే అవకాశం ఉంది. రూ.10 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులు వస్తే 7.5 లక్షల ఉద్యోగాలు సృష్టించడం ద్వారా యువతకు ఉపాధి, రాష్ట్ర GDP పెరుగుదల సాధ్యమవుతుంది. విద్యుత్ ఛార్జీలు తగ్గడం ప్రజలకు ఊరట కలిగిస్తాయి. నెట్ జీరో కార్బన్ లక్ష్యం పర్యావరణానికి మేలు. బంజరు భూములను ఉపయోగించడం ద్వారా అసైనీలకు అదనపు ఆదాయం (సంవత్సరానికి రూ.31,000 + పెంపు) వస్తుంది. ఇది వ్యవసాయ ఆధారిత ఆదాయం కంటే స్థిరంగా ఉండవచ్చు.

అయితే నెగెటివ్ అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. అసైన్డ్ భూములు సామాజిక న్యాయం కోసం ఇచ్చినవి. వీటిని కమర్షియల్ ప్రాజెక్టులకు ఉపయోగించడం దళితుల హక్కులను హరించవచ్చు. సమ్మతి ప్రక్రియలో పారదర్శకత లేకపోతే, దుర్వినియోగం జరిగే అవకాశం ఉంది. పారిశ్రామికవేత్తలు లాభాలు ఆర్జిస్తారు. కానీ స్థానికులకు ఉద్యోగాలు ఎంతవరకు దక్కుతాయనేది ప్రశ్న. గతంలో ఇలాంటి పాలసీలు (ఉదా: ల్యాండ్ పూలింగ్) వివాదాలకు దారితీశాయి.

ఈ సవరణ రాష్ట్రాన్ని ఆర్థికంగా బలోపేతం చేసే సాధనమా లేక సామాజిక అసమానతలను పెంచే ప్రమాదమా అనేది అమలు తీరుపై ఆధారపడి ఉంది. ప్రభుత్వం పారదర్శకత, అసైనీల రక్షణ చర్యలు చేపట్టకపోతే వివాదాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. రాష్ట్ర ప్రజలు ఇప్పుడు ఈ పాలసీ అమలు పర్యవేక్షణకు సిద్ధంగా ఉండాలి.