నాయకులను సింహాలుగా ఎందుకు పోలుస్తారు?

lion Capital, Ashokn Pillar at Samath

సింహం శక్తి, ధైర్యం, రాజ్యాధికారం శాశ్వత చిహ్నం

భారతీయ సంస్కృతిలో సింహం కేవలం అడవి రాజు కాదు. అది ‘శక్తి (పవర్)’, ‘ధైర్యం (కరేజ్)’, ‘విశ్వాసం’ ‘రక్షణ’కు ప్రతీక. హిందూ పురాణాల్లో దుర్గా దేవి సింహం మీద సవారీ చేస్తుంది. ఇది దుష్ట శక్తులపై విజయాన్ని సూచిస్తుంది. రాజులు, దేవతలు కూర్చునే ‘సింహాసనం’ (లయన్ థ్రోన్) కూడా సింహాలతో అలంకరించే ఉంటుంది. దేవాలయాల ప్రవేశద్వారాల్లో (సింహద్వారం) సింహాలు ‘ద్వారపాలకులు’గా నిలబడతాయి. ఇవి చెడు శక్తులను దూరం చేసి, పవిత్ర స్థలాలను రక్షిస్తాయి. కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం, పురీ జగన్నాథ ఆలయం వంటి ప్రసిద్ధ స్థలాల్లో ఇలాంటి సింహాలు ఇప్పటికీ కాపలా కాస్తున్నాయి.

Lion statues at the entrance to the Sun Temple, Konark, Orissa, India

ఆశోకుడి సింహాల నుంచి జాతీయ చిహ్నం వరకు...

ఈ సంప్రదాయం ప్రాచీన కాలానికి చెందింది. మౌర్య చక్రవర్తి ఆశోకుడు (క్రీ.పూ. 250) సార్నాథ్‌లో నిర్మించిన ‘లయన్ క్యాపిటల్’ (సింహ స్తంభం) నుంచి మన ‘జాతీయ చిహ్నం’ వచ్చింది. నాలుగు సింహాలు వీపు తోడుగా నిలబడి, నాలుగు దిక్కులకు గర్జిస్తాయి. ఇవి బలం, ధైర్యం, విశ్వాసం, ధర్మం ను సూచిస్తాయి. 1950లో స్వాతంత్ర్య భారతం దీన్ని అధికారిక చిహ్నంగా స్వీకరించింది. “సత్యమేవ జయతే” అనే మంత్రంతో పాటు ఈ సింహాలు మన జాతీయ గర్వానికి ప్రతీక!

నాయకుల విగ్రహాల పక్కన సింహాలు ఏర్పాటు చేయడం ఈ జాతీయ సాంస్కృతిక సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించడమే. ఎన్‌టీఆర్, జగ్జీవన్ రామ్ వంటి మహానుభావులు ‘సింహపురుషులు’ (లయన్-హార్టెడ్ లీడర్స్) అని గౌరవించడం. వారి నాయకత్వం బలవంతమైనది. ధైర్యవంతమైనది. ప్రజలను రక్షించేది అని సూచించడం. సింహాలు వారి వారసత్వాన్ని కాపాడుతాయి. చెడు నుంచి రక్షిస్తాయి. ఇది రాజులు, దేవతలకు ఇచ్చిన గౌరవాన్ని నేతలకు కూడా అందించడం!

నాలుగు సింహాల అశోక స్తంభం

ఆసక్తికర వివరాలు...

ప్రాచీనం నుంచి ఆధునికం వరకు: ఆశోకుడి కాలం నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పార్కులు, హైవేల వరకు ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.

రక్షణ, గౌరవం: ఇవి కేవలం అలంకారం కాదు. దుష్ట శక్తులను తరిమేసే ‘గార్డియన్స్’.

జాతీయ గర్వం: జాతీయ చిహ్నం ద్వారా మన నాయకులు దేశ ధర్మానికి ప్రతీకలు అవుతారు.

ఈ సింహాలు మనకు గుర్తు చేస్తాయి నిజమైన నాయకులు సింహాల్లా ధైర్యంగా, బలంగా, రక్షకులుగా నిలబడతారు అని. విజయవాడలో ఆ రెండు విగ్రహాలు చూసినప్పుడు, ఇక్కడి నుంచి ఆశోకుడి సార్నాథ్ వరకు ఒక గొప్ప సాంస్కృతిక సంధానం మన కళ్ల ముందు కనిపిస్తుంది. మీరు కూడా ఇలాంటి విగ్రహాలు చూసినప్పుడు, ఆ సింహాల గర్జనను వినండి. అది భారతీయ ధైర్యం శాశ్వత గీతం!