ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వడగాల్పులు ఎందుకు ముదురుతున్నాయి?

ఈ సంవత్సరం ఎండలు ఎందుకు ఇంత తీవ్రంగా ఉంటాయి?

IMD ఫిబ్రవరి చివరి వారంలో విడుదల చేసిన మార్చి-మే సీజన్ ఫోర్‌కాస్ట్ ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే ఎక్కువ హీట్‌వేవ్ డేస్ ఉంటాయని అంచనా వేసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ముఖ్యంగా సెంట్రల్ ఆంధ్ర, రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో గరిష్ట ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా నమోదవుతాయని, కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతలు కూడా అధికంగా ఉంటాయని IMD అమరావతి సెంటర్ హెచ్చరించింది. గుంటూరు, బాపట్ల, పల్నాడు, ప్రకాశం వంటి జిల్లాల్లో తీవ్రమైన వడగాల్పులు వీచే అవకాశం ఉందని APSDMA ఎండీ ప్రఖర్ జైన్ వెల్లడించారు.

ఈ తీవ్రతకు ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి?

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం క్లైమేట్ చేంజ్, గ్లోబల్ వార్మింగ్ ముఖ్యమైనవి. ఈ సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలోనే దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి. ఇది 1901 నుంచి ఐదో అత్యధిక వేసవి. వింటర్ రెయిన్‌ఫాల్ తక్కువగా ఉండటం వల్ల మట్టి పొడిగా మారి, వేడి త్వరగా పెరుగుతుంది. డ్రై సాయిల్ వేడిని త్వరగా గ్రహించి, గాలి ఉష్ణోగ్రతలను పెంచుతుంది. అలాగే వీక్ వెస్టర్న్ డిస్టర్బెన్సెస్ (పశ్చిమ డిస్టర్బెన్సెస్) కారణంగా చల్లదనం తక్కువగా ఉంది.

మరో ముఖ్య కారణం అర్బన్ హీట్ ఐలాండ్ ఎఫెక్ట్. నగరాల్లో కాంక్రీట్, ఆస్ఫాల్ట్ వంటి నిర్మాణాలు వేడిని గ్రహించి, రాత్రి సమయంలో కూడా విడుదల చేస్తాయి. దీంతో ఉష్ణోగ్రతలు అధికంగా ఉంటాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాయలసీమ, కోస్టల్ ప్రాంతాలు ఇంటీరియర్ కాంటినెంటల్ రీజియన్స్ కావడంతో ఉష్ణోగ్రతల వ్యత్యాసాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. అలాగే ఎల్ నినో ప్రభావం ముగిసిన తర్వాత కూడా లా నినా స్థితి ఉన్నప్పటికీ, వేడి పెరుగుతుందని IMD డైరెక్టర్ జనరల్ మృత్యుంజయ్ మహపాత్రా తెలిపారు. మార్చి-మేలో తక్కువ వర్షాలు, మాన్‌సూన్ ఆలస్యం కూడా ఎండలను ముదిరిస్తాయి.

ఈ పరిస్థితి ప్రజల ఆరోగ్యం, వాటర్ రిసోర్సెస్, పవర్ డిమాండ్‌పై ప్రభావం చూపుతుంది. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, పిల్లలు, బయట పనిచేసేవారు ప్రమాదంలో ఉన్నారు. APSDMA ఎప్పటికప్పుడు హెచ్చరికలు జారీ చేస్తుందని, జిల్లా అధికారులు సమన్వయంతో ప్రాణ నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చని ప్రఖర్ జైన్ అన్నారు. ఎండల సమాచారం కోసం 112, 1070, 18004250101 టోల్ ఫ్రీ నెంబర్లు సంప్రదించాలని సూచించారు.

ఎండల ప్రభావానికి ప్రఖర్ జైన్ సూచనలు

ఇంటి పైకప్పులపై వైట్ పెయింట్, కూల్ రూఫ్ టెక్నాలజీ ఏర్పాటు చేయాలి. మొక్కలు పెంచుకోవడం, మధ్యాహ్నం బయటికి వెళ్లేటప్పుడు గొడుగు, టోపీ, సన్ గ్లాసెస్ ఉపయోగించాలి. డీహైడ్రేషన్ నివారణకు ORS, లస్సీ, కొబ్బరి నీరు తాగాలి. గర్భిణీలు, వృద్ధులు ఇంట్లోనే ఉండాలి.

ఈ సంవత్సరం ఎండలు ముందస్తుగా మొదలవడంతో ప్రభుత్వం, ప్రజలు సమన్వయంతో చర్యలు తీసుకుంటే ప్రమాదాలను తగ్గించవచ్చు. IMD ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో పాటు తెలంగాణ, ఒడిశా వంటి రాష్ట్రాలు కూడా ఎక్కువ హీట్‌వేవ్ డేస్ ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. క్లైమేట్ చేంజ్‌ను ఎదుర్కోవడానికి దీర్ఘకాలిక చర్యలు అవసరం.