మొక్కజొన్న రైతులను ఆవరించిన ‘యుద్ధ భయం’

ఉత్పత్తి పెరిగినా.. లాభం లేదు!

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం (ఖరీఫ్ + రబి): రబి సీజన్‌లోనే 4.83 లక్షల హెక్టార్లు సాగు, 37.61 లక్షల టన్నుల ఉత్పత్తిని అధికారులు అంచనా వేశారు. ఖరీఫ్‌లో కూడా విత్తనాలు 11-12 శాతం పెరిగాయి. మొత్తం ఉత్పత్తి గత సంవత్సరం కంటే గణనీయంగా పెరిగింది.

2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరం: రాష్ట్ర అధికారిక అంచనాల ప్రకారం సుమారు 30 లక్షల టన్నుల మధ్య ఉత్పత్తి జరిగింది. ఈ ఏడాది రబి సీజన్‌లోనే గత ఏడాది మొత్తం ఉత్పత్తికి కంటే ఎక్కువ ఉత్పత్తి నమోదవుతోంది.

ధరల స్థితి

గత సంవత్సరం (2024-25): మార్కెట్ ధర సగటున క్వింటా రూ. 2,000-2,400 మధ్య ఉంది. (MSP రూ. 2,225).

ఈ సంవత్సరం (2025-26): MSP రూ. 2,400 (7.8 శాతం పెంపు) అయినా మార్కెట్ ధరలు క్వింటా రూ. 1,300-1,700 మాత్రమే ఉన్నాయి. గుంటూరు, కృష్ణా, ప్రకాశం, కర్నూలు జిల్లాల్లో ధరలు రూ. 1,400-1,600కి పడిపోయాయి. రైతులు ఉత్పత్తి ఖర్చు కూడా తీసుకోలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది.

యుద్ధం వల్ల తగ్గిన ఎగుమతులు

పశ్చిమాసియా యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు, గ్లోబల్ సప్లై చైన్ భంగం వల్ల భారత మొక్కజొన్న ఎగుమతులు 15-20 శాతం తగ్గాయని వ్యాపార వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఏపీ నుంచి మొక్కజొన్నను ప్రధానంగా ‘బంగ్లాదేశ్, వియత్నాం, నేపాల్, శ్రీలంక, భూటాన్’ దేశాలు దిగుమతి చేసుకుంటాయి. ఈ దేశాల్లో డిమాండ్ తగ్గడం, గ్లోబల్ ధరల పతనం వల్ల ఏపీ ఎగుమతులు భారీగా ప్రభావితమయ్యాయి. రైతులు “యుద్ధ భయం వల్ల ధరలు మరింత పడిపోతున్నాయని” ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “పంట పండించి కూడా నష్టపోతున్నాం. ఎగుమతులు తగ్గితే ఇంకా ఏం చేయాలి?” అని రైతులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతు సంఘాలు, వ్యవసాయ మార్కెట్ కమిటీలు ఈ సమస్యను హైలైట్ చేస్తున్నాయి.

వ్యవసాయ మంత్రి స్పందన

రాష్ట్ర వ్యవసాయ మంత్రి కింజరపు అచ్చెన్నాయుడు స్వయంగా సీఎం చంద్రబాబుకు ఈ సమస్యను తెలియజేశారు. “రబి సీజన్‌లో భారీ ఉత్పత్తి, గ్లోబల్ టెన్షన్స్ వల్ల ధరలు క్షీణించాయి. సేల్స్ తగ్గి రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు” అని మంత్రి చెప్పారు. సీఎం చంద్రబాబు కేంద్రానికి లేఖ రాసి ‘ప్రైస్ డెఫిషియెన్సీ పేమెంట్ స్కీమ్’ అమలు చేయాలని, NAFED & AP Markfed ద్వారా 100 శాతం ఉత్పత్తికి మద్దతు ఇవ్వాలని, MSP & మార్కెట్ ధరల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని కేంద్రమే భరించాలని కోరారు. “జూన్ వరకు కోతలు కొనసాగుతాయి. ధరలు మరింత పడితే రైతులు దీర్ఘకాలికంగా నష్టపోతారు” అని సీఎం హెచ్చరించారు.

రైతులు, రైతు సంఘాల నాయకుల అభిప్రాయాలు

నారు వెంకటరెడ్డి, రైతు, రాచకొండ గ్రామం, పుల్లలచెరువు మండలం, మార్కాపురం జిల్లా.

మా గ్రామంలోని రైతులు విత్తనపు మొక్కజొన్న ఎక్కువగా వేశారు. పలు రకాల కంపెనీల వాళ్లు నేరుగా రైతుల వద్దకు వచ్చి విత్తనాలు ఇచ్చి తామే కొనుగోలు చేస్తామనే షరతుపై పంట వేయించారు. ఇప్పుడు కొనుగోలు చేసేందుకు నిరాకరిస్తున్నారు. విత్తన మొక్కజొన్న సాగు చేసిన రైతులు విత్తనాలు ఇచ్చిన కంపెనీల వారికి ఫోన్ లు చేస్తే వాళ్లు ఫోన్ లు లిఫ్ట్ చేయకుండా తప్పించుకుంటున్నారు. ప్రధానంగా యర్రగొండపాలెం, పుల్లలచెరువు, పెద్ద దోర్నాల, త్రిపురాంతకం మండలాల్లో ఈ సమస్య ఉంది. ఇటీవల వెంకటరెడ్డిపల్లె కు చెందిన వ్యాపారి గోడౌన్ వద్ద 50 మంది రైతులు కోత కోసిన మొక్కజొన్న బస్తాలతో ఆందోళన చేశారు. ఈ మండలాల్లో పదివేల బస్తాలకు పైన నిల్వ సామర్థ్యం ఉన్న గోడౌన్ లు అక్కడక్కడ వ్యాపారులు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రస్తుతం ఆ గోడౌన్ అన్నీ నిండాయి. అందువల్ల వ్యాపారులు కొనుగోలు చేయడం లేదు. ధర ప్రస్తుతం రూ. 1400 వరకు విత్తనపు మొక్క జొన్న పలుకుతుండగా సాధారణ మొక్కజొన్న రూ. 1200లు క్వింటా ధర పలుకుతోంది.

కెవివి ప్రసాద్, ప్రధాన కార్యదర్శి, ఆంధ్రపదేశ్ రైతు సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శి. (సీపీఐ అనుబంధం)

రైతులను వ్యాపారులు నిలువునా దోపిడీ చేస్తున్నారు. పండించిన పంటను కొనుగోలు చేయడం లేదు. గతంలో పొగాకు రైతులను వ్యాపారులు ఎలా ఇబ్బంది పెట్టారో అదే పరిస్థితి ప్రస్తుతం మొక్కజొన్న రైతులు ఎదుర్కొంటున్నారు. చాలా చోట్ల రైతులు మొక్కజొన్న విత్తన కంపెనీల వారి ప్రోత్సాహంతో పంట సాగు చేశారు. తీరా కొనుగోలు చేసేందుకే వ్యాపారులు వెనుకంజ వేయడంతో దిక్కతోచని పరిస్థితుల్లో రైతులు ఉన్నారు. ఎంఎస్పీ పేరుకు మాత్రమే ఉంది. అందువల్ల మార్క్ ఫెడ్, వ్యవసాయ శాఖ వారు చొరవ తీసుకొని కొనుగోలు చేయాలి. రైతుకు గిట్టుబాటు ధర వచ్చే విధంగా చూడాలి. ఏ కంపెనీల వారైతే రైతులకు విత్తనాలు ఇచ్చి పంట సాగు చేయించారో వారు తప్పనిసరిగా రైతు పండించిన పంటను కొనుగోలు చేసే విధంగా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి. ఎగుమతుల మందగమనాన్ని పూడ్చాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది.

ఏపీలో మొక్కజొన్న సాగు విస్తరణ, ఎగుమతి మార్కెట్లపై యుద్ధ భయం కారణాలు కలిసి రైతులను తీవ్ర సంక్షోభంలోకి నెట్టేశాయి. కేంద్రం త్వరగా స్పందించి రైతులను రక్షించాలని రైతు సంఘాలు, వ్యవసాయ నిపుణులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. లేని పక్షంలో రాబోయే ఖరీఫ్ సీజన్‌లో కూడా రైతులు మొక్కజొన్న సాగు తగ్గించే ప్రమాదం ఉంది. ఇది రాష్ట్ర వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త సవాలుగా మారవచ్చు.