మార్కాపురం జిల్లా సవాళ్లను అవకాశాలుగా మార్చుకుంటుందా?

సాగు, తాగు నీరు, వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ఆశలు

జిల్లా పై భాగం నుంచి కృష్ణా నది ప్రవహించే నీరు ఉన్నప్పటికీ మార్కాపురం జిల్లాలో సాగునీటి సమస్య తీవ్రంగా ఉంది. ఈ ప్రాంత ప్రజలు ప్రధానంగా అడవుల పై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. శ్రీ పూల సుబ్బయ్య వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారంగా మారే అవకాశం కలిగి ఉంది. శ్రీశైలం నుంచి నల్లమల సాగర్‌కు నీటిని తరలించే ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే జిల్లా వ్యవసాయ భవిష్యత్తును మార్చ గలదు.

ఇరిగేషన్ మంత్రి నిమ్మల రామానాయుడు ఇటీవల ప్రకటించినట్టు, ప్రాజెక్టు పనులు వేగవంతం చేసి 2026 నాటికి పూర్తి చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు. రిజర్వాయర్‌ను ఆగస్టు 2026లో నీటితో నింపే లక్ష్యంతో పనులు జరుగుతున్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతమైతే, జిల్లా సస్యశ్యామలంగా మారుతుందని చెప్పొచ్చు. అయితే లక్ష్యాలు నెరవేరుతాయో లేదో వేచి చూడాల్సి ఉంది.

మార్కాపురం పట్టణం

ప్లోరిన్ విషాదం, శాశ్వత రక్షణ అవసరం

జిల్లాలోని కనిగిరి, గిద్దలూరు, మార్కాపురం, యర్రగొండపాలెం నియోజకవర్గాల్లో ప్లోరిన్ సమస్య ప్రజలను బాధపెడుతోంది. ప్రధానంగా కనిగిరి, యర్రగొండపాలెం ప్రాంతాల్లో నీటిని తాగడం వల్ల కాళ్లు, చేతులు వంకరలు పోతున్నాయి. నడవలేని పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి. ప్రకాశం జిల్లాలో ఈ సమస్య ఇంకా కొనసాగుతోంది. ముఖ్యంగా కనిగిరి, గిద్దలూరు మండలాల్లో దారుణమైన పరిస్థితులు నీటితో వస్తున్నాయి.

2025లో కూడా కనిగిరి గ్రామాల్లో ఫ్లోరోసిస్, జాండిస్ వంటి వ్యాధులు వ్యాప్తి చెందడంతో కలెక్టర్ అత్యవసర చర్యలు ప్రకటించారు. భూగర్భజలంలో ప్లోరిన్ ఏళ్లు 1.5 మి.గ్రా/లీటర్‌కు పైగా ఉండటం ఇందుకు కారణం. ప్రభుత్వం శాశ్వత రక్షణ కల్పించాల్సిన అవసరం తలెత్తింది. జలజీవకాల పథకం (జేజేఎం) కింద 261 హాబిటేషన్లలో ఈ సమస్య గుర్తించబడింది.

నల్లమల అడవులు, జీవ వైవిధ్యం, టూరిజం అవకాశాలు

నల్లమల అడవులు జిల్లా పైభాగంలో విస్తరించి, జీవ వైవిధ్యానికి పేరు పొందాయి. పెద్ద పులులు, చిరుత పులులు, సాధారణ జంతువులు, పక్షులు ఇక్కడ నివసిస్తున్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో కొన్ని ప్రాంతాలను టూరిజం స్పాట్‌లుగా మార్చే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. తెలంగాణలో నల్లమల టూరిజం క్లస్టర్‌ను 2026 మార్చి నాటికి పూర్తి చేసేందుకు పనులు జరుగుతున్నాయి. హైదరాబాద్ నుంచి శ్రీశైలం వరకు హెలీ టూరిజం ప్రారంభం, అడవులు, నదుల అందాలను ఆకాశం నుంచి చూసే అవకాశం కల్పిస్తోంది.

అయితే ఈ అభివృద్ధిలో అడవులను కాపాడటం కీలకం. మావోయిస్టుల భయం లేని ఈ ప్రాంతంలో టూరిజం పెరిగితే స్థానికులకు ఆదాయం వస్తుంది. కానీ జీవ వైవిధ్యానికి ఆటంకం కలగకుండా చూడాలి.

మార్కాపురం నూతన జిల్లా మ్యాప్

చెంచు గిరిజనులు, అభివృద్ధి మార్గాలు

నల్లమలలో నివసించే ఆదిమ జాతికి చెందిన చెంచు గిరిజనుల సంఖ్య తగ్గుతోంది. శ్రీశైలంలో ఏర్పాటు చేసిన ఇంటిగ్రేటెడ్ ట్రైబల్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (ఐటీడీఏ) 35 ఏళ్లలో కొన్ని మార్పులు తీసుకురాగలిగింది. గోచీల నుంచి నిక్కర్లు వేసుకునే వరకు వారి జీవనశైలి మారింది. అయినా ఇంకా వారిలో మార్పు తీసుకు రావాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆధునిక సమాజంలో వారు కూడా కలిసి జీవించేలా చేయాలి.

ఇటీవల అప్‌డేట్‌ల ప్రకారం నంద్యాల కలెక్టర్ చెంచు గిరిజనులకు స్థిరమైన జీవనోపాధి అవకాశాలు కల్పించాలని ఒత్తిడి చేశారు. వైకుంఠ ఏకాదశిలో శ్రీశైలం ఆలయంలో ఉచిత స్పర్శ దర్శనం అందించడం వంటి చొరవలు జరుగుతున్నాయి. యర్రగొండపాలెంలో గిరిజన గురుకుల విద్యాలయం (పీవీటీజీ) సౌకర్యాలు మెరుగుపరచాలి. విద్యార్థుల ఆసక్తులకు అనుగుణంగా బోధన, క్రీడల్లో ప్రోత్సాహం అందించాలి. ఆశ్రమ పాఠశాలల్లో మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపరచాలి. చెంచుల మైగ్రేషన్ సమస్యలపై అధ్యయనాలు కూడా జరుగుతున్నాయి.

చెంచుల గురించి గిరిజన సంక్షేమ శాఖ మాజీ డైరెక్టర్ చినవీరభద్రుడు ఏమన్నారంటే...

ఏపీలో నల్లమలలో మాత్రమే చెంచు గిరిజనులు జీవిస్తున్నారు. వారి జీవితం అడవులతో ముడిపడి ఉంది. వారిని అడవుల నుంచి విడదీస్తే జీవితమే వ్యర్థమనుకుంటున్నారు. తాను శ్రీశైలం ఐటీడీఏ పీవోగా ఉన్నప్పుడు ఒక ప్రయత్నం జరిగింది. అప్పట్లో కొందరు చనిపోయారు. అందువల్ల తిరిగి వారు ఎక్కడ ఉండాలనుకుంటున్నారో అక్కడికి వెళ్లేలా చేయాల్సి వచ్చిదని రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు పేర్కొన్నారు.

పట్టణ అభివృద్ధి, సుందరీకరణ చొరవలు

మార్కాపురం పట్టణాన్ని సుందరీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. మార్కాపురం చెరువును అభివృద్ధి చేసి పర్యాటక ప్రాంతంగా మార్చాలి. కంభం చెరువును ఆకర్షణీయంగా తయారు చేయాలి. కంభం, మార్కాపురం, గిద్దలూరు, దొనకొండ రైల్వే స్టేషన్‌లను మెరుగు పరిచి, ముఖ్య రైళ్ల హాల్ట్‌లు ఏర్పాటు చేయాలి.

పరిష్కారాలతో జిల్లా ఆవిర్భావానికి అర్థం

మార్కాపురం జిల్లా ఏర్పాటు వర్గీకరణకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, పై సమస్యలను పరిష్కరించడంతోనే అర్థం కలిగినదవుతుందని స్థానికులు కోరుకుంటున్నారు. ప్రభుత్వం ఈ అంశాలపై మరింత దృష్టి పెట్టి, సమగ్ర చర్యలు చేపడితే ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధి మార్గంలో ముందుండగలదు. సవాళ్లను అవకాశాలుగా మల్చడమే భవిష్యత్తు.