అమరావతి 2025: చిగురించిన ఆశ..చెదరని కన్నీరు!

రాజధాని కోసం భూములిచ్చిన వేలాది మంది రైతుల్లో రామారావు ఒకరు. గత ఐదేళ్ల స్తబ్దతకు తోడు, ఈ ఏడాది పనులు మొదలైనా తన కుటుంబ ఆర్థిక కష్టాలు తీరకపోవడంతో ఆయన తీవ్ర మనస్తాపానికి గురయ్యారు. తనకున్న కొద్దిపాటి పొలం కూడా మొంథా తుపానుకు నీటమునగడం, ప్లాట్ల రిజిస్ట్రేషన్లలో సాంకేతిక జాప్యం ఆయనను మరింత కృంగదీశాయి. చివరకు తన ఆశలు నెరవేరకముందే ఆయన ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్లడం రాజధాని గ్రామాల్లో విషాదఛాయలు నింపింది.

ప్రపంచ బ్యాంకు నిధులు.. ఊరటనిచ్చిన ముందడుగు

2025లో అమరావతికి జరిగిన అతిపెద్ద మేలు ప్రపంచ బ్యాంకు, ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు (ADB) నుండి రూ. 15,000 కోట్ల రుణం మంజూరు కావడం. ఇది రాజధాని రైతుల్లో కాస్త సంతోషాన్ని నింపింది. నిలిచిపోయిన ఐకానిక్ భవనాలు (అసెంబ్లీ, సచివాలయం, హైకోర్టు) పనులు తిరిగి ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ నిధులు పనులకు మాత్రమే పరిమితం కావడంతో, రామారావు వంటి రైతులకు అందాల్సిన కౌలు బకాయిలు సకాలంలో అందలేదు. అభివృద్ధి చేసిన ప్లాట్లు చేతికి వస్తేనే అప్పుల సుడిగుండం నుంచి బయటపడతామన్న అన్నదాతల ఆందోళన 2025లోనూ కొనసాగింది. తమ భూములు వృధా కావు అనే నమ్మకం రైతుల్లో కలిగినా.. తమకు అందాల్సిన కౌలు బకాయిలు, అభివృద్ధి చేసిన ప్లాట్ల అప్పగింతపై రైతులు ఆందోళన చెందారు.

‘మొంథా’ తుపాను..కళ్లముందే మునిగిన ఆశలు

అక్టోబర్‌లో సంభవించిన ‘మొంథా’ తుపాను అమరావతి రైతులకు తీరని శోకాన్ని మిగిల్చింది. రాజధాని ప్రాంతంలోని వేల ఎకరాల కూరగాయలు, పూల తోటలు సాగు చేసే రైతులు లక్షల్లో నష్టపోయారు. రామారావు వంటి రైతులు తాము సాగు చేసుకుంటున్న కౌలు భూమి కూడా వరదపాలవ్వడంతో కోలుకోలేని దెబ్బ తిన్నారు. కృష్ణానదికి వచ్చిన వరదలు, అతివృష్టి వల్ల రాజధాని ప్రాంతంలోని వేల ఎకరాల పంటలు నీటమునిగాయి. ముఖ్యంగా కూరగాయలు, పూల తోటలు సాగు చేసే రైతులు లక్షల్లో నష్టపోయారు. ప్రభుత్వం కేటాయించిన ప్లాట్లలో పిచ్చిమొక్కలు మొలవడం ఒకెత్తయితే, సాగు చేసుకుంటున్న భూమి కూడా వరదపాలవ్వడం రైతులను కృంగదీసింది. "భూమిని రాజధానికి ఇచ్చాం, మిగిలిన కొద్దిపాటి పొలంలో సాగు చేస్తే ప్రకృతి బలితీసుకుంది" అంటూ రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

ప్లాట్ల అభివృద్ధిలో జాప్యం - నిరీక్షణే మిగిలింది

2025 చివరి నాటికి రాజధానిలో రోడ్ల నిర్మాణం వేగవంతం చేసినా, రైతులకు కేటాయించిన ప్లాట్ల అభివృద్ధి పూర్తిస్థాయిలో జరగలేదు. చాలా మంది రైతులు తమ పిల్లల వివాహాల కోసం, చదువుల కోసం ప్లాట్లపైనే ఆధారపడ్డారు. మార్కెట్ ధరలు పెరిగినా, ప్లాట్ల మౌలిక వసతుల కల్పనలో ఉన్న జాప్యం వల్ల రైతులు వాటిని అమ్ముకోలేక, అప్పులు తీర్చలేక సతమతమవుతున్నారు.

ఉద్యమకారుల ఆశలు - నిరాశలు

అమరావతి కోసం 1600 రోజులకు పైగా పోరాడిన రైతులకు 2025లో ప్రభుత్వం కొన్ని నష్టపరిహారాలు ప్రకటించినా, అవి క్షేత్రస్థాయిలో అందరికీ చేరలేదు. రామారావు మరణం.. రాజధాని ఉద్యమంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వందలాది మంది రైతుల జ్ఞాపకాలను మళ్లీ తట్టి లేపింది. రాజకీయంగా రాజధాని పనులు ప్రారంభమైనా, గత ప్రభుత్వం పెట్టిన కేసులు ఇంకా కొనసాగుతుండటం, ఉద్యమ సమయంలో మరణించిన రైతుల కుటుంబాలకు అందాల్సిన పూర్తిస్థాయి సాయంలో జాప్యం జరగడంపై విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి.

2026 పైనే భారమంతా!

2025 అమరావతి రైతుకు ఒక 'మిశ్రమ అనుభవం'. పనులు ప్రారంభమైనందుకు ఆనందం ఉన్నా, రామారావు వంటి రైతుల ప్రాణాలు గాలిలో కలిసిపోవడం వ్యవస్థలోని లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది. 2026 నాటికి ప్లాట్ల అభివృద్ధి పూర్తయి, ప్రతి రైతు ముఖంలో చిరునవ్వు కనిపిస్తేనే అమరావతికి అసలైన సాఫల్యం లభిస్తుంది. 2026 నాటికి ప్లాట్ల అభివృద్ధి పూర్తయి, మౌలిక వసతులు అందుబాటులోకి వస్తేనే అమరావతి రైతు కళ్లల్లో నిజమైన ఆనందం కనిపిస్తుంది. మరో వైపు "మేము రాజభవనాలు అడగలేదు.. మా భూమికి విలువ అడిగాం" అన్న రైతు రామారావు ఆఖరి మాటలు నేడు అమరావతి వీధుల్లో ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి.