ఏపీలో సర్కారీ కొలువులు.. హామీలు ఎన్ని? ఇచ్చినవి ఎన్ని?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీ మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. తాజాగా జరిగిన రాష్ట్ర మంత్రివర్గ సమావేశంలో యువతలో పెరుగుతున్న అసంతృప్తి, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల నియామకాల అంశంపై చర్చ జరగడం దీనికి కారణమైంది. రెండో దశలో 3,168 ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీపై మరింత అధ్యయనం చేయాలని నిర్ణయిస్తూ మంత్రివర్గ ఉపసంఘాన్ని ఏర్పాటు చేయడం రాజకీయంగానూ, పరిపాలనా పరంగానూ కొత్త చర్చకు దారితీసింది.

ఇదే సమయంలో నిరుద్యోగ యువత మాత్రం ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ఉద్యోగ హామీలు ఎంతవరకు అమలయ్యాయనే ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. ఈ అంశంపై జరిగిన చర్చలో పాల్గొన్న విద్యావేత్తలు, నిపుణులు రాష్ట్రంలో నిరుద్యోగ పరిస్థితి, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీ, పెట్టుబడులు-ఉపాధి మధ్య ఉన్న సంబంధంపై తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు.

విద్య, వైద్య రంగాల్లో వేలాది ఖాళీలు ఉన్నప్పటికీ వాటిని భర్తీ చేయకుండా తాత్కాలిక నియామకాలతోనే వ్యవస్థను నడుపుతున్నారని చెప్పారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీతో పాటు స్వయం ఉపాధి, చిన్న పరిశ్రమలు, గ్రామీణ ఉపాధికి ప్రోత్సాహం ఇచ్చే సమగ్ర ఉపాధి విధానం అవసరమని సూచించారు.

ప్రభుత్వం పెట్టుబడులు, ఉపాధి, పర్యావరణ పరిరక్షణను సమన్వయం చేసే విధానాన్ని తీసుకురావాలని, రాష్ట్రంలోకి వచ్చిన పెట్టుబడుల వల్ల ఎన్ని ఉద్యోగాలు వచ్చాయో వివరించే శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలని డిమాండ్ చేశారు.

హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ వెంకటేష్ మాట్లాడుతూ ఎన్నికల సమయంలో అన్ని రాజకీయ పార్టీలు నిరుద్యోగాన్ని ప్రధాన సమస్యగా గుర్తించి ఉద్యోగాల హామీలు ఇచ్చాయని గుర్తు చేశారు. కూటమి ప్రభుత్వం కూడా జాబ్ క్యాలెండర్ ప్రకటించి "బాబు వస్తే జాబు వస్తుంది" అనే నినాదంతో ప్రజల్లోకి వెళ్లిందన్నారు. అయితే ప్రభుత్వం ఏర్పడి రెండేళ్లు కావొస్తున్నా మెగా డీఎస్సీ మినహా పెద్ద ఎత్తున కొత్త నియామకాలు కనిపించడం లేదని వ్యాఖ్యానించారు.

ఎన్నికల హామీల అమలుపై ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. యువతలో పెరుగుతున్న అసంతృప్తిని ప్రభుత్వం గుర్తించి స్పందించడం సానుకూల పరిణామమే అయినప్పటికీ, స్పందనతోనే సరిపెట్టకుండా ప్రభుత్వ శాఖలు, విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఖాళీలన్నింటినీ భర్తీ చేయాలని, ఏపీపీఎస్సీ ద్వారా క్రమం తప్పకుండా నోటిఫికేషన్లు విడుదల చేయాలని సూచించారు. ప్రభుత్వ విధానాల ప్రయోజనం కార్పొరేట్లకే పరిమితం కాకుండా సాధారణ యువతకు ఉద్యోగాలు, జీవనోపాధి కల్పించేలా ఉండాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత మెగా డీఎస్సీ ద్వారా 16,347 ఉపాధ్యాయ పోస్టుల భర్తీని ప్రకటించింది. అయితే నియామక ప్రక్రియ ఇంకా పూర్తికాలేదు. దీనిపై అవకతవకల ఆరోపణలు రావడంతో పాటు కోర్టుల్లో కేసులు కూడా నమోదయ్యాయి. మరోవైపు 2026 జాబ్ క్యాలెండర్‌లో ప్రకటించిన 10,060 ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీపై కూడా పూర్తి స్పష్టత లేదు. ముఖ్యంగా నిరుద్యోగులు అత్యంత ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1, గ్రూప్-2, గ్రూప్-3 నోటిఫికేషన్లు ఇంకా వెలువడకపోవడం ప్రభుత్వంపై విమర్శలకు తావిస్తోంది.

ఇక కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంట్‌లో వెల్లడించిన పీరియాడిక్ లేబర్ ఫోర్స్ సర్వే (PLFS) గణాంకాలు కూడా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. రాష్ట్రంలో మొత్తం నిరుద్యోగిత రేటు 2023-24లో 4.1 శాతంగా ఉండగా, 2025లో అది 4.2 శాతానికి పెరిగింది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో నిరుద్యోగిత 5.9 శాతం నుంచి 6.2 శాతానికి చేరగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అది 3.4 శాతంగా కొనసాగుతోంది. మరింత ఆందోళన కలిగించే విషయం ఏమిటంటే, 15 నుంచి 29 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు గల యువతలో నిరుద్యోగిత రేటు 16.2 శాతంగా నమోదైంది.

అంటే ప్రతి 100 మంది యువతలో దాదాపు 16 మంది ఉద్యోగం కోసం ఎదురుచూస్తున్నారని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. శ్రామిక శక్తి పరిమాణాన్ని బట్టి చూస్తే రాష్ట్రంలో సుమారు 9 నుంచి 10 లక్షల మంది నిరుద్యోగులు ఉండవచ్చని అంచనా. ఉద్యోగాల కోసం యువత మధ్య పోటీ ఎంత తీవ్రంగా ఉందో నియామకాల గణాంకాలే చెబుతున్నాయి. ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-2లో 899 పోస్టులకు 4,83,525 మంది దరఖాస్తు చేశారు. అంటే ఒక్కో పోస్టుకు సగటున 537 మందికి పైగా పోటీ పడుతున్నారు.

గ్రామ, వార్డు సచివాలయాల కోసం గతంలో నిర్వహించిన భారీ నియామకాల్లో 1.26 లక్షల పోస్టులకు 21 లక్షలకుపైగా దరఖాస్తులు వచ్చాయి. ఈ గణాంకాలు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలపై యువతలో ఉన్న ఆసక్తి, మరోవైపు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి అవకాశాల కొరతను స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం సుమారు 8 లక్షల మంది ప్రభుత్వ, గ్రామ/వార్డు సచివాలయ, కాంట్రాక్ట్, అవుట్‌సోర్సింగ్, కార్పొరేషన్లు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో పనిచేస్తున్నప్పటికీ, ఇంకా ఎన్ని శాశ్వత పోస్టులు ఖాళీగా ఉన్నాయి? వాటి భర్తీకి ప్రభుత్వం ఎలాంటి కార్యాచరణ రూపొందించింది? మొదటి దశ నియామకాలపై పూర్తి వివరాలు వెల్లడించకముందే రెండో దశ పోస్టుల భర్తీ కోసం మంత్రివర్గ ఉపసంఘం ఏర్పాటు చేయడం ఎందుకు? అనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి.

మరోవైపు ప్రభుత్వం భారీ పెట్టుబడులు, పరిశ్రమల ఏర్పాటుతో లక్షలాది ఉద్యోగాలు వస్తాయని చెబుతుండగా, కేంద్రం విడుదల చేసిన నిరుద్యోగ గణాంకాలు మాత్రం వేరే చిత్రాన్ని చూపిస్తున్నాయని ప్రతిపక్షాలు విమర్శిస్తున్నాయి. పెట్టుబడుల ప్రకటనలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీ, ప్రైవేట్ రంగ ఉపాధి, యువతకు నైపుణ్యాభివృద్ధి—ఈ నాలుగు అంశాల మధ్య సమన్వయం లేకపోతే నిరుద్యోగ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరకదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో అసలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల వాస్తవ పరిస్థితి ఏమిటి? మొత్తం ఖాళీలు ఎన్ని? కూటమి ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు ఎన్ని ఉద్యోగాలు భర్తీ చేసింది? ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీతోనే నిరుద్యోగ సమస్య పరిష్కారమవుతుందా? లేక ప్రైవేట్ రంగంలో పెద్దఎత్తున ఉపాధి అవకాశాల సృష్టిపైనే దృష్టి పెట్టాలా? ఇవే ఇప్పుడు రాష్ట్రంలో చర్చకు వస్తున్న ప్రధాన ప్రశ్నలు.