2026 అసెంబ్లీ ఎన్నికలపై ఈసీ యూటర్న్ తీసుకుందా?

సాధారణంగా ఎన్నికలు పలు దశల్లో నిర్వహించే ధోరణికి విరుద్ధంగా, ముఖ్యంగా బీజేపీకి రాజకీయంగా సమస్యాత్మకంగా భావించే రాష్ట్రాల్లో (ఉదాహరణకు పశ్చిమ బెంగాల్ 2014 లోక్‌సభ ఎన్నికలు 5 దశలు, 2016 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 6 దశలు, 2019 లోక్‌సభ ఎన్నికలు 7 దశలు, 2021 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 8 దశలు, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలు 7 దశలు), ఈసారి ఈసీఐ ఆ రాష్ట్రల్లో ఎన్నికలను కేవలం రెండు దశల్లోనే పూర్తి చేయాలని నిర్ణయించింది. మొదటి దశలో 152 స్థానాలు, రెండో దశలో మిగిలిన 142 స్థానాలు ఉంటాయి.

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో దశల సంఖ్యను గణనీయంగా తగ్గించిన ఈ నిర్ణయం. SIR అంశంపై కమిషన్‌పై నిరంతరం విమర్శలు చేస్తున్నప్పటికీ, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ద్వారా ప్రశంసించింది. అయితే ఇది ఈసీఐ విధానంలో వచ్చిన మార్పులలో ఒక్కటే కాదు. అస్సాంలో కూడా 2021లో మూడు దశల్లో జరిగిన ఎన్నికలను ఇప్పుడు ఒక్క దశకు తగ్గించారు. అదనంగా, అస్సాం, కేరళ , పుదుచ్చేరిలో పోలింగ్ ఏప్రిల్ 9న పూర్తవుతుంది.

దీని వల్ల ప్రచార కాలం (అభ్యర్థుల ఎంపిక, నామినేషన్ల పరిశీలన, ఉపసంహరణ వంటి ప్రక్రియలు) 24 రోజులకు పరిమితం అవుతుంది. ఈ ప్రక్రియను ఈసీఐ ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ జరిగిన ఒక రోజులోపే అధికారిక గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేయడం ద్వారా అమలు చేస్తున్నారు.

ఇది గతంలో ఉన్న విధానానికి భిన్నం, ఎందుకంటే అప్పట్లో ప్రెస్ ప్రకటన తర్వాత కొన్ని రోజులకే నోటిఫికేషన్ జారీ చేసేవారు. పోలింగ్ దశలు తగ్గించడం గురించి అడిగిన ప్రశ్నకు ముఖ్య ఎన్నికల కమిషనర్ గ్యానేశ్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, ఇది రాజకీయ పార్టీలు, భద్రతా దళాలు సహా అన్ని భాగస్వాములతో తీసుకున్న నిర్ణయమని తెలిపారు.

ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను కుదించడం “అందరికీ సౌకర్యంగా ఉంటుంది” అని కూడా అన్నారు. అయితే అస్సాం, కేరళ, పుదుచ్చేరిలో తక్కువ ప్రచార కాలం రాజకీయ పార్టీలకు, ముఖ్యంగా అభ్యర్థులకు సరిపోతుందా లేదా అన్నది ఇంకా స్పష్టంగా లేదు.

కేరళలో ఇతర పార్టీలు ఎడమ ప్రజాస్వామ్య ఫ్రంట్ (LDF) మార్గాన్ని అనుసరించాల్సి ఉంటుంది. దాని ప్రధాన భాగస్వాములు అయిన కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (CPI), CPI (మార్క్సిస్టు) పోలింగ్ ప్రకటన వచ్చిన గంటలోపే తమ అభ్యర్థులను ప్రకటించాయి. వెంటనే నియోజకవర్గ స్థాయిలో ప్రచారం ప్రారంభించారు. దీనికి విరుద్ధంగా, కాంగ్రెస్ , ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) మాత్రం సీట్ల పంప‌కం విషయంలో ఇంకా చర్చల్లో చిక్కుకుపోయి ఉన్నాయి.

పోలింగ్ దశలను తగ్గించడంపై ఈసీఐ ఇచ్చిన వివరణలు సరిపోవట్లేదనే భావన ఉంది. ఉదాహరణకు 2021లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 8 దశల్లో ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి ఈసీఐ చెప్పిన కారణాలు ఇవి: భద్రత , ఎన్నికల హింసపై ఆందోళనలు

కోవిడ్-19 సమస్యలు

లాజిస్టిక్స్ నిర్వహణ అవసరం

రాష్ట్ర భౌగోళిక క్లిష్టత

జనాభా వైవిధ్యం అలాగే అస్సాంలో 2021లో భద్రతా పరిస్థితి, కేంద్ర సాయుధ దళాల నియామకం, కోవిడ్ సవాళ్లు , సిబ్బంది కొరత కారణాల వల్ల మూడు దశల్లో ఎన్నికలు నిర్వహించారు.

ఎన్నికల హింసపై భయాలు, భద్రతా ఏర్పాట్ల అవసరం నిజమైన అంశాలే అయినప్పటికీ, కోవిడ్-19 సమస్య 2021 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభమై, మార్చి చివరి నుండి ఏప్రిల్ మధ్యకాలంలో తీవ్ర స్థాయికి చేరుకుంది . అంటే ఎన్నికల ప్రకటన తర్వాత కోవిడ్ స‌మ‌స్య వాటిల్లింది.

2014 నుంచి ఈసీఐ క్రమంగా తన స్వతంత్రతను తగ్గించుకున్న సంస్థగా మారిందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. అధికార పార్టీ బహుదశల ఎన్నికలను కోరిందని, వాటి ద్వారా పోలింగ్ కేంద్రాలను సులభంగా నిర్వహించగలిగిందని, ఈ విషయం “నిర్వచన్ సదన్‌లో ఉన్నవారికి మౌనంగా తెలియజేయబడింది” అనే వాదన కూడా ఉంది.

2021లో పోలింగ్ షెడ్యూల్ ప్రకటించిన తర్వాత తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఈసీఐని తీవ్రంగా విమర్శించగా, బీజేపీ మాత్రం ప్రశంసించింది.

పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు అస్సాంలో దశల తగ్గింపుపై సరైన కారణాలు ఇవ్వడంలో కుమార్ విఫలమవడం, ప్రతిపక్షాల విమర్శలు , ఇంపీచ్‌మెంట్ మోషన్ ఒత్తిడిలో, సంస్థ ప్రతిష్టను మెరుగుపరచడానికి ప్రయత్నించాడా అనే ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.

అయితే SIR వివాదాల మధ్య, “ఒక్క అర్హుడైన ఓటరును కూడా వదలము, ఒక్క అనర్హుడిని కూడా చేర్చము” అనే హామీ, కమిషన్ నిజంగా అమలు చేస్తే తప్ప, కేవలం రికార్డు కోసం చెప్పిన మాటలుగానే మిగిలిపోతుంది.

SIR విషయంలో ఈసీఐ ఎదుర్కొంటున్న పెద్ద సవాలు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఉంది, అక్కడ సుమారు 60 లక్షల ఓటర్ల అర్హత పరిశీలనలో ఉంది. తమిళనాడులో కూడా ఇలాంటి పెద్ద ప్రశ్నలు ఉన్నాయి. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం, కలకత్తా హైకోర్టు పర్యవేక్షణలో ఈసీఐ అదనపు జాబితాలను సిద్ధం చేస్తోంది. ఆ జాబితాలు విడుదలైన తర్వాత వాటిలోని పేర్లు ప్రస్తుత ఓటర్ల జాబితాలో చేర్చబడతాయి.

ఫిబ్రవరి 20న సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం నియమించబడిన 500కు పైగా న్యాయాధికారులు, అనర్హులుగా గుర్తించిన ఓటర్ల కేసులను పరిశీలించడంలో సమయపరిమితి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. సాధారణంగా నామినేషన్ల గడువు వరకు ఓటర్ల పేర్లు చేర్చవచ్చు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో రెండు దశలకు జ‌రుగుతున్నాయి. ఏప్రిల్ 6 మరియు ఏప్రిల్ 9 తేదీల్లో జ‌రుగుతాయి.

ఇప్పటి పరిస్థితి పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఉంది. అదనపు జాబితాలు పూర్తయ్యాక, ఆ పేర్లను చేర్చడం క్లిష్టంగా మారవచ్చు, ముఖ్యంగా గడువు తర్వాత జరిగితే ఇది ఎన్నికల్లో పెద్ద సమస్యగా మారే అవకాశం ఉంది.

ఈసారి ఎన్నికల తేదీల ప్రకటన అసాధారణంగా ఆలస్యంగా జరిగింది. 2021లో అయితే ఫిబ్రవరి 26న ప్రకటించారు. ఈ విషయంపై ఎటువంటి స్పష్టమైన వివరణ ఇవ్వలేదు. ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఈ అంశాన్ని ప్రచారంలో ప్రస్తావించే అవకాశం ఉంది.

అలాగే ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాలుగు రోజుల పర్యటన పూర్తయ్యాకే ఎన్నికల ప్రకటన జరిగింది అన్న విమర్శలు ఉన్నాయి, అంటే ఈసీఐ “గ్రీన్ సిగ్నల్” ఇచ్చిందనే ఆరోపణ.

మోదీ మార్చి 11 నుంచి 14 వరకు దక్షిణ, ఈశాన్య , తూర్పు భారతదేశంలో భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించారు, మొత్తం విలువ 82,000 కోట్ల రూపాయ‌ల‌కు పైగా జ‌రిగాయి.

మోదీ మార్చి 11న తమిళనాడు , కేరళను సందర్శించి సుమారు 16,450 కోట్ల ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించారు. తర్వాత అస్సాంలో రెండు రోజులు గడిపి, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో కోల్‌కతాలో భారీ సభ నిర్వహించారు.

ఈ కాలంలో ఆయన పర్యటనలు ఎన్నికల ముందు రాజకీయంగా కీలకంగా మారాయి. తిరుచిరాపల్లిలో ప్రసంగిస్తూ “తమిళనాడు భవిష్యత్తు”పై దృష్టి పెట్టారు. అస్సాంలో కొక్రాజార్‌లో, చెడు వాతావరణం కారణంగా ప్రత్యక్ష ప్రసంగం చేయలేకపోయినా, ఆన్‌లైన్ ద్వారా కాంగ్రెస్‌పై తీవ్ర విమర్శలు చేశారు.

గువాహటిలో రూ.19,680 కోట్ల ప్రాజెక్టులకు భూమి పూజ చేశారు, అందులో కామాఖ్య ఆలయ రోప్‌వే కూడా ఉంది. నవరాత్రి ముందు కామాఖ్య అమ్మవారి ఆశీస్సులు కోరారు.

కోల్‌కతాలో మోదీ ప్రసంగం తీవ్రమైన‌ ఆరోపణలు ఉన్నాయి. తృణమూల్ కాంగ్రెస్ పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా ఉండి హిందువుల ప్రయోజనాలను కాపాడలేదని అన్నారు.

మమతా బెనర్జీపై మోదీ చేసిన విమర్శలు వ్యక్తిగత స్థాయిలో కూడా ఉన్నాయి, ఎందుకంటే పశ్చిమ బెంగాల్ తూర్పు భారతదేశంలో బీజేపీకి కీలక రాష్ట్రంగా ఉంది. ఎన్నికలకు వెళ్లే ప్రతి రాష్ట్రం రాజకీయంగా కీల‌క‌మైన‌దే, ఎందుకంటే ఇవి 2029 లోక్‌సభ ఎన్నికలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అయితే అత్యధిక దృష్టి పశ్చిమ బెంగాల్‌పైనే ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది మోదీ మమతా మధ్య నేరుగా పోటీగా మారింది. ఇది రెండు భిన్న సిద్ధాంతాల మధ్య పోరాటంగా కూడా నిలుస్తుంది.

( ది ఫెడరల్ అన్ని వర్గాల వారి అభిప్రాయాలను దృక్కోణాలను అందించాలని కోరుకుంటుంది. వ్యాసంలోని సమాచారం, ఆలోచనలు లేదా అభిప్రాయాలు రచయితవి. అవి తప్పనిసరిగా ది ఫెడరల్ అభిప్రాయాలను ప్రతిబింబించవు)