బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో ‘ప్రకృతి కవచం’?: కేంద్రం ఆలోచనపై చర్చలు

భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు భద్రతలో ఒక కొత్త, అసాధారణ ఆలోచన చర్చకు వచ్చింది. సరిహద్దు భద్రతా దళం (Border Security Force) కొన్ని ప్రాంతాల్లో పాములు, మొసళ్లను ఉపయోగించే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తోంది. ఈ ఆలోచనకు కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా నుంచి వచ్చిన ఆదేశాలు కారణమని సమాచారం. ముఖ్యంగా నదులు, చిత్తడి నేలలతో ఉన్న ప్రాంతాల్లో సాధారణ కంచె నిర్మించడం కష్టంగా ఉండటంతో ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నారు.

భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు మొత్తం సుమారు 4,096 కిలోమీటర్లు ఉంది. అందులో సుమారు 850 కిలోమీటర్ల వరకు కంచె లేదు. ఈ ప్రాంతాల్లో దాదాపు 175 కిలోమీటర్లు నదులు, చెరువులు, చిత్తడి నేలలతో ఉండటంతో కంచె వేయడం సాధ్యం కాదు. ఈ నేపథ్యంలోనే పాములను వినియోగించే ఆలోచన ముందుకు వచ్చింది.

మార్చి 26న తూర్పు, ఈశాన్య సెక్టార్ అధికారులకు పంపిన అంతర్గత సందేశంలో, ఈ విధానాన్ని కార్యాచరణపరంగా పరిశీలించాలని సూచించారు. అయితే ఇది ఇంకా ప్రాథమిక దశలో ఉన్న ఆలోచన మాత్రమే.

చరిత్రలో రాజులు కోటల చుట్టూ మొసళ్లతో కందకాలు ఏర్పాటు చేసి రక్షణ కల్పించేవారు. అదే తరహాలో, ప్రకృతినే ఒక రక్షణ వలయంగా ఉపయోగించాలనే ఆలోచనగా దీనిని చూస్తున్నారు.

ఇలాంటి విధానానికి అంతర్జాతీయ ఉదాహరణలు కూడా ఉన్నాయి. అమెరికాలో డొనాల్డ్ ట్రంప్ కాలంలో ఫ్లోరిడాలోని ఎవర్గ్లేడ్స్ ప్రాంతంలో ఏర్పాటు చేసిన నిర్బంధ కేంద్రం చుట్టూ సహజంగా ఉన్న అలిగేటర్లు, ఇతర సరీసృపాలు భద్రతకు ఉపయోగపడుతున్నాయి.

అయితే ఈ విధానం పర్యావరణ, మానవ హక్కుల కోణంలో విమర్శలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ప్రకృతిని భద్రతా సాధనంగా ఉపయోగించడం ఎంతవరకు సరైనదనే ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.

ఇక మరోవైపు, బీఎస్ఎఫ్ సిబ్బంది కొరత, పాత మౌలిక సదుపాయాలు కూడా సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. సుమారు 2.65 లక్షల సిబ్బంది ఉన్నప్పటికీ, వారిలో కొంతమంది వయస్సు, ఆరోగ్య సమస్యల కారణంగా ఫ్రంట్‌లైన్ విధులకు అనర్హులుగా ఉన్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం “ఈ-బోర్డర్” భద్రతపై దృష్టి పెట్టింది. సెన్సార్లు, రియల్‌టైమ్ నిఘా, ఆధునిక సాంకేతికతతో సరిహద్దులను మరింత బలోపేతం చేయాలని ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది.

మొత్తంగా, సరిహద్దు భద్రతలో ఆధునిక సాంకేతికతతో పాటు ప్రకృతి ఆధారిత పద్ధతులను కూడా కలిపి ఉపయోగించాలనే కొత్త దిశగా ప్రభుత్వం ఆలోచిస్తోంది. అయితే ఈ ఆలోచన అమలులోకి వస్తుందా లేదా అనేది ఇంకా స్పష్టత కావాల్సి ఉంది.