మా అమ్మాయికి సీటు ఎందుకివ్వరు?

చదువుకోవాలన్న ఆ చిన్నారి ఆశకు.. నిబంధనల పేరుతో పాఠశాల యాజమాన్యం అడ్డుగోడలు వేసింది. 5 సార్లు అధికారుల చుట్టూ తిరిగినా ఫలితం లేకపోయేసరికి, ఆ తల్లి ఏకంగా హైకోర్టు మెట్లెక్కింది. కర్నూలు జిల్లాలో చోటుచేసుకున్న ఈ ఘటన ఇప్పుడు విద్యా వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

కర్నూలు మండలం బి.తాండ్రపాడుకు చెందిన రబియా బషీర్‌ ఖాతూన్‌ తన కుమార్తె ఎస్‌.అఫ్సాబీని విద్యాహక్కు చట్టం (RTE) కింద 2023-24లో క్రెడో పాఠశాలలో ఒకటో తరగతిలో చేర్పించారు. ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో 25% సీట్లు పేద విద్యార్థులకు ఉచితంగా కేటాయించాల్సి ఉంటుంది. అఫ్సాబీ ఒకటి, రెండు తరగతులను అదే పాఠశాలలో విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది.

2025-26 విద్యా సంవత్సరంలో మూడో తరగతికి వెళ్లాల్సిన సమయంలో పాఠశాల యాజమాన్యం అసలు రంగు బయటపడింది. "మీకు ఉచిత విద్య కింద అడ్మిషన్‌ రాలేదు.. మూడో తరగతి చదవాలంటే ఫీజు కట్టాల్సిందే" అంటూ చిన్నారిని క్లాసులోకి రానివ్వకుండా అడ్డుకున్నారు.

న్యాయం కోసం రబియా బషీర్‌ ఐదుసార్లు జిల్లా విద్యాశాఖ అధికారులకు విన్నవించుకున్నా ఎవరూ స్పందించలేదు. విసిగిపోయిన ఆమె హైకోర్టును ఆశ్రయించగా, కోర్టు ఈ విషయాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించింది.

"చట్టం కల్పించిన హక్కును కాలరాయడం నేరం. ఒక చిన్నారి విద్యా సంవత్సరం వృథా కాకూడదు" అని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

చిన్నారి అఫ్సాబీని వెంటనే పాఠశాలలో చేర్చుకోవాలని ఆదేశించింది. అసలు అడ్మిషన్ లేదని చెప్పడానికి గల కారణాలను, పాఠశాల పత్రాలను కోర్టు ముందు ఉంచాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది. విద్యాశాఖ ప్రిన్సిపల్‌ సెక్రటరీ, కలెక్టర్‌, జిల్లా విద్యాశాఖ అధికారులకు కోర్టు నోటీసులు పంపింది.

అఫ్సాబీ కేసు: తెర వెనుక మరిన్ని వాస్తవాలు - లోతైన విశ్లేషణ

కర్నూలు జిల్లాకు చెందిన అఫ్సాబీ కేసు కేవలం ఒక పాఠశాల సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అమలవుతున్న RTE సెక్షన్ 12(1)(c) అమలులో ఉన్న లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది.

విద్యాహక్కు చట్టం ప్రకారం, ఒకసారి ఉచిత సీటు కింద ప్రవేశం పొందిన విద్యార్థికి సంబంధించి కొన్ని కీలక నియమాలు ఉన్నాయి. ఒకసారి ఒకటో తరగతిలో (లేదా ఎంట్రీ లెవల్‌లో) అడ్మిషన్ పొందితే, ఆ విద్యార్థి ఎనిమిదో తరగతి వరకు అదే పాఠశాలలో ఎటువంటి ఫీజు చెల్లించకుండా చదువుకునే హక్కు ఉంటుంది.

సీటు లేదనో, నిధులు రాలేదనో సాకుతో విద్యార్థిని మధ్యలో బడి నుంచి పంపించే అధికారం పాఠశాల యాజమాన్యానికి లేదు. ప్రైవేటు పాఠశాలలకు చెల్లించాల్సిన ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌ను ప్రభుత్వమే భరించాలి.

రబియా బషీర్‌ ఖతూన్ ఐదుసార్లు అధికారులకు విన్నవించినా స్పందన లేకపోవడం వెనుక ఉన్న కారణాలు ఏమిటనేది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా ఉంది. 2023-24లో అడ్మిషన్ పొందినప్పుడు ఆ వివరాలను ఆన్‌లైన్ పోర్టల్‌లో సరిగ్గా నమోదు చేయకపోవడం వల్ల, మూడో తరగతికి వచ్చేసరికి టెక్నికల్ సమస్యలు తలెత్తి ఉండవచ్చు. క్షేత్రస్థాయిలో ప్రైవేటు పాఠశాలలు RTE విద్యార్థులను ఎలా చూస్తున్నాయనే అంశంపై విద్యాశాఖ తనిఖీలు నామమాత్రంగానే సాగుతున్నాయి.

ప్రభుత్వం నుంచి రావాల్సిన రీయింబర్స్‌మెంట్ సకాలంలో అందకపోవడం వల్ల యాజమాన్యం తల్లిదండ్రులపై ఒత్తిడి తెచ్చే అవకాశం ఉంది.

అఫ్సాబీ ఒకటి, రెండు తరగతులు అదే పాఠశాలలో చదివిందంటే, ఆమెకు అడ్మిషన్ ఉందనేది స్పష్టం. ఇప్పుడు లేదనడం చట్టపరంగా నిలవదు.

కోర్టు నోటీసుల నేపథ్యంలో జిల్లా కలెక్టర్ స్వయంగా ఈ కేసును పర్యవేక్షించి, విద్యార్థినిని వెంటనే క్లాసులో కూర్చోబెట్టేలా ఆదేశాలిస్తారు. 2023-24 అడ్మిషన్ రిజిస్టర్లను అధికారులు స్వాధీనం చేసుకుని కోర్టుకు నివేదిస్తారు.

ఈ కేసు గెలిస్తే, RTE కింద ఇబ్బందులు పడుతున్న వేలాది మంది తల్లిదండ్రులకు ఇది ఒక ఆశాకిరణంలా మారుతుంది.

రబియా బషీర్‌ ధైర్యం ఇప్పుడు ఒక సామాజిక చర్చకు దారితీసింది. "అమ్మాయికి సీటు ఎందుకివ్వరు?" అన్న ఆమె నిలదీత విద్యా వ్యవస్థలో జవాబుదారీతనాన్ని పెంచేలా ఉంది. హైకోర్టు జోక్యంతోనైనా జిల్లా విద్యాశాఖ అధికారులు కళ్లు తెరిచి, అఫ్సాబీ లాంటి మరెంతో మంది విద్యార్థులకు న్యాయం చేస్తారని ఆశిద్దాం.