సంక్రాంతి స్పెషల్ ’పులస‘ కాదు 'కోస' : కిలో ఎంతో తెలుసా?

ఆంధ్రులకు, ముఖ్యంగా గోదావరి వాసులకు ’పులస‘ చేప అంటే ఎంతటి ప్రాణమో.. సంక్రాంతి సీజన్‌లో పందెం రాయుళ్లకు ’కోస‘ మాంసం అంటే అంతటి పంతం! వర్షాకాలంలో నది ఎదురుగా ఈదే పులస రుచి కోసం జనం ఎలాగైతే వేల రూపాయలు కుమ్మరిస్తారో, సంక్రాంతి బరుల వద్ద కత్తి దెబ్బ తిని నేలకొరిగిన కోస కోసం కూడా అలాగే క్యూ కడతారు. 'పుస్తెలు అమ్మి అయినా పులస తినాలి' అనే సామెత ఉంటే.. 'పందెం గెలిచినా, ఓడినా కోస ముక్క పడాల్సిందే' అనేది బరుల వద్ద వినిపించే మాట. పులస రుచి ఆ నది ఇసుక తిన్నెల వాసనను గుర్తు చేస్తే.. డ్రై ఫ్రూట్స్ తిని పెరిగిన కోస రుచి ఆంధ్రుడి పౌరుషాన్ని, రాజరికపు విందును గుర్తు చేస్తుంది. అందుకే, సీజన్ ఏదైనా.. ఆంధ్రా రుచుల్లో పులస తర్వాత అంతటి ఖరీదైన, కరువైన గౌరవం దక్కించుకున్న ఏకైక మాంసం ఈ కోస మాత్రమే!

పందెం బరుల్లో తలపడి, ప్రత్యర్థి కత్తి దెబ్బకు ఓడిపోయిన లేదా గాయపడి మరణించిన పుంజులను అక్కడికక్కడే విక్రయించడాన్ని "కోస వేయడం" (Kosa) అని పిలుస్తారు. పందెం నిబంధనల ప్రకారం, గెలిచిన వ్యక్తికి బెట్టింగ్ డబ్బుతో పాటు ఓడిపోయిన కోడి కూడా దక్కుతుంది. విజేత ఆ కోడిని అక్కడికక్కడే ఇతరులకు విక్రయిస్తాడు. దీనినే 'కోస' మాంసం అంటారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్న బరుల వద్ద ఈ కోడిని దక్కించుకోవడానికి వేలం పాటలు కూడా నిర్వహిస్తారు.

రాజరిక పోషణ.. అందుకే అద్భుతమైన రుచి

పందెం కోళ్లను యుద్ధానికి సిద్ధం చేసే క్రమంలో వీటికి అందించే పోషణే దీనికి ప్రధాన కారణం. వీటికి బాదం, జీడిపప్పు, పిస్తా, అక్రోట్ వంటి ఖరీదైన డ్రై ఫ్రూట్స్‌తో పాటు చిన్నగా కోసిన మటన్ ముక్కలను ఆహారంగా ఇస్తారు. నిరంతరం వ్యాయామం, శిక్షణ పొందడం వల్ల ఈ కోళ్లలో కొవ్వు (Fat) అస్సలు ఉండదు. మాంసం చాలా గట్టిగా, ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉండి, అద్భుతమైన రుచిని కలిగి ఉంటుంది. సహజమైన పద్ధతిలో, ఎటువంటి కెమికల్ ఫీడ్ లేకుండా పెరగడం వల్ల దీనిని అత్యంత బలవర్ధకమైన ఆహారంగా ప్రజలు భావిస్తారు.

మటన్‌ను మించిన రేటు.. ఆకాశాన్నంటుతున్న ధరలు

ప్రస్తుత 2026 సంక్రాంతి సీజన్‌లో పందెం కోడి మాంసం ధరలు సామాన్యులకు చుక్కలు చూపిస్తున్నాయి. మార్కెట్‌లో సాధారణ బ్రాయిలర్ చికెన్ కిలో రూ. 350 లోపే లభిస్తుంటే, 'కోస' మాంసం మాత్రం దానికి ఏడు రెట్లు అధికంగా, అంటే కిలో రూ. 2,000 నుండి రూ. 2,600 వరకు పలుకుతుండటం విశేషం. చివరకు కిలో వెయ్యి రూపాయలు పలికే మటన్ కంటే కూడా ఈ మాంసం ధర రెండింతలు ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. కొన్ని ప్రత్యేకమైన బరుల వద్ద మరియు డిమాండ్ విపరీతంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఈ ధర ఏకంగా రూ. 5,000 మార్కును కూడా తాకుతోంది.

వంటలోనూ ప్రత్యేకమే: కట్టెల పొయ్యిపై ఘుమఘుమలు

ఈ మాంసం చాలా గట్టిగా ఉండటంతో ఉడకడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. అందుకే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ మట్టి పాత్రల్లో, కట్టెల పొయ్యిపై దీనిని వండి ప్రత్యేక రుచిని ఆస్వాదిస్తారు. ప్రెజర్ కుక్కర్ల కంటే ఇలా నిదానంగా ఉడికించడం వల్ల మసాలాలు ముక్కకు పట్టి అమితమైన రుచిని ఇస్తాయి. కనుమ నాడు ఈ 'కోస' మాంసం గారెలు లేదా పులగంతో కలిపి ఆరగిస్తే వచ్చే ఆ తృప్తే వేరని కోస్తా వాసులు చెబుతుంటారు.

గెలిచిన పుంజుల విలువ లక్షల్లో

చనిపోయిన కోడి మాంసానికే ఇంత రేటు ఉంటే, ఇక పందెంలో గెలిచిన కోడి విలువ ఊహకందని విధంగా ఉంటుంది. గెలిచిన పుంజులను సాధారణంగా మాంసం కోసం విక్రయించరు. వాటిని తదుపరి పందాలకు సిద్ధం చేస్తారు లేదా కొత్త కోళ్లను ఉత్పత్తి చేయడానికి (Breeding) ఉపయోగిస్తారు. ఇలాంటి గెలిచిన కోళ్ల ధర రూ. 50,000 నుండి రూ. 3 లక్షల వరకు, కొన్ని అరుదైన సందర్భాల్లో రూ. 5 లక్షలకు పైగా పలుకుతుంది.

అసలైన పండుగ

నిజానికి సంక్రాంతి బరుల వద్ద గెలుపోటములు కేవలం పందెం కోళ్లకే కాదు.. అక్కడ కుమ్మరించే పౌరుషానికి కూడా! చట్టాలు, ఆంక్షలు ఎన్ని ఉన్నా.. సంక్రాంతి 'కోస'కు ఉన్న క్రేజ్ ఆంధ్రులకు ఒక విడదీయలేని ఎమోషన్. కోడి పుంజు తన పంతం కోసం బరిలో ప్రాణాలిస్తే, ఆ పంతానికి దక్కిన గౌరవంగా ఈ 'కోస'ను మాంసం ప్రియులు భావిస్తారు. అందుకే, పందెం గెలిచిన వాడిదే కాక, ఆ ఘుమఘుమలాడే 'కోస' ముక్కను దక్కించుకున్న వాడిది కూడా అసలైన పండగే!