ఆర్టీసీ ఇక ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల యుగం

ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు ఇంకా పైలట్ దశలోనే

ఏపీఎస్ఆర్టీసీ మొత్తం ఫ్లీట్ సుమారు 11,000 బస్సులు ఉండగా, ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల సంఖ్య ఇప్పటికీ చాలా పరిమితం. తిరుపతి (మంగళం డిపో)లో సుమారు 100 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు మాత్రమే నడుస్తున్నాయి. ఇవి ప్రారంభ పైలట్ ప్రాజెక్టులో భాగమే. డీజిల్ బస్సుల ఆధిపత్యం ఇంకా కొనసాగుతోంది. కానీ సీఎం సమీక్షలో ఇచ్చిన ఆదేశాలు ఈ స్థితిని త్వరగా మార్చనున్నాయి.

5 సంవత్సరాల్లో భారీ మార్పు

సీఎం చంద్రబాబు ఆదేశాల మేరకు ఆర్టీసీ ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల విస్తరణకు వేగం పుంజుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం PM e-Bus Sewa స్కీమ్ కింద 1,050 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు (750 మొదటి దశలో 11-12 నగరాలు విజయవాడ, విశాఖ, గుంటూరు, నెల్లూరు మొదలైనచోట్ల)నడుపుతారు. ఇవి Gross Cost Contract (GCC) మోడల్‌లో (ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లతో) నడపాల్సి ఉంటుంది. మార్చి 2027 నాటికి పూర్తి ఇండక్షన్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో 1,450 బస్సులు (అన్నీ ఎలక్ట్రిక్ & ఏసీతో, పల్లెవెలుగు సర్వీసులతో సహా) కొనుగోలు చేసేందుకు కార్పొరేషన్ నిర్ణయించింది.

5 సంవత్సరాల్లో 8,819 డీజిల్ బస్సులను ఎలక్ట్రిక్ బస్సులతో భర్తీ చేస్తారు. 2029-30 నాటికి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఫ్లీట్ పూర్తిగా ఎలక్ట్రిక్, CNG మోడల్‌కు మార్చడం. మొత్తం 5,000 ఈవీ చార్జింగ్ స్టేషన్లు ఏర్పాటు చేస్తారు.

కొత్త బస్సులు ఏసీతో ఉండాలని సీఎం స్పష్టమైన ఆదేశాలు ఇచ్చారు. ఇది ప్రయాణికుల సౌకర్యాన్ని పెంచడంతో పాటు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా ఆధునిక రవాణా అందుబాటులోకి తెచ్చే వ్యూహం.

తక్కువ ఖర్చు, ఎక్కువ లాభాలు

ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు డీజిల్ బస్సుల కంటే ఆపరేటింగ్ ఖర్చు 70-80 శాతం తక్కువ. ఇంధన ఖర్చు (విద్యుత్ బదులు డీజిల్), నిర్వహణ ఖర్చు (మెకానికల్ పార్ట్స్ తక్కువ), దీర్ఘకాలిక లాభాలు, ఇవన్నీ కలిపి ఆర్టీసీ ఆర్థిక స్థితిని మెరుగు పరుస్తాయి. ఇది సీఎం సమీక్షలో కీలకం.

స్త్రీశక్తి (మహిళల ఉచిత బస్సు ప్రయాణం) పథకం ఆగస్టు 2025లో ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి రైడర్‌షిప్ 65 శాతం పెరిగి, రోజుకు 23-25 లక్షల మహిళలు ఉచితంగా ప్రయాణిస్తున్నారు. ప్రయాణికుల సంఖ్య భారీగా పెరగడంతో ఆర్టీసీకి సబ్సిడీ భారం పెరిగినప్పటికీ, ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు వచ్చేసరికి ఆపరేటింగ్ ఖర్చు తగ్గడం వల్ల ఈ పథకం స్థిరంగా కొనసాగుతుంది. ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల్లో కూడా ఉచిత ప్రయాణం విస్తరించనుంది. ఫలితంగా మహిళల సాధికారత, ఆర్థిక స్వావలంబన, రవాణా సౌకర్యం మూడింటినీ ఒకేసారి సాధించడం సాధ్యమవుతుంది.

పర్యావరణ ప్రయోజనాలు

డీజిల్ బస్సుల నుంచి ఎలక్ట్రిక్‌కు మారడం వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గి, నగరాల్లో గాలి నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది. రాష్ట్రం ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ హబ్‌గా మారే అవకాశం ఉంది.

సవాళ్లు, హెచ్చరికలు

ఇప్పటికే రోల్‌అవుట్ మార్చి 2027కు వాయిదా పడింది. 5,000 స్టేషన్లు ఏర్పాటు సవాలు.

GCC మోడల్ వల్ల ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లకు డిపోలు అప్పగించడం ఉద్యోగుల ఉపాధికి ముప్పు కావచ్చని యూనియన్లు వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. ఆర్టీసీ నేరుగా నడపాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.

బ్యాటరీలు, ఇన్‌ఫ్రా ఖర్చు ఎక్కువగా ప్రారంభంలో ఉంటుంది. కానీ దీర్ఘకాలికంలో లాభదాయకం. సీఎం చంద్రబాబు ఆదేశాలు ఈ సవాళ్లను అధిగమించి, రాష్ట్ర రవాణా రంగాన్ని ఆధునిక, సుస్థిర, ప్రజా స్నేహపూర్వకంగా మార్చే దిశగా ఉన్నాయి.