అమరావతి ప్లాట్ల కేటాయింపులో ఇదేనా పారదర్శకత
సీఆర్డీఏ కార్యాలయంలో ఈనెల 23న ఈ-లాటరీ ద్వారా కేటాయించాల్సిన 145 ప్లాట్లలో 30 ప్లాట్ల కేటాయింపు ఆగిపోయింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి నిర్మాణం కోసం భూములు అందించిన రైతులకు ప్లాట్ల కేటాయింపు ప్రక్రియ చూడటానికి పారదర్శకంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక సమస్యలు, రైతుల ఆందోళనలతో కూడుకున్నది. రాయపూడిలోని క్యాపిటల్ రీజియన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (సీఆర్డీఏ) ప్రధాన కార్యాలయంలో జనవరి 23, 2026న జరిగిన ఈ-లాటరీలో 14 గ్రామాలకు చెందిన 90 మంది రైతులకు 135 ప్లాట్లు కేటాయించారు. మొత్తం 145 ప్లాట్లలో 30 వాయిదా పడటం, రైతుల అభ్యర్థనల మేరకు జరిగినట్లు అధికారులు చెబుతున్నప్పటికీ ఇది ప్రక్రియలోని అంతర్గత లోపాలను సూచిస్తుంది.
పారదర్శకత ముసుగు
సీఆర్డీఏ అధికారులు ఈ ప్రక్రియను నిబంధనల ప్రకారం పూర్తి పారదర్శకతతో నిర్వహించినట్లు పేర్కొన్నారు. రోడ్డు శూల లేకుండా, భూమి ఇవ్వని రైతులకు కేటాయించకుండా చూసుకున్నారని వారు స్పష్టం చేశారు. అయితే దక్షిణ ముఖం ప్లాట్లపై రైతుల వెనుకాడటం, పల్లపు ప్రాంతాలు, సమాధుల సమీపంలోని ప్లాట్లు వంటి సమస్యలు ఇప్పటికీ పరిష్కారం కాకుండా ఉన్నాయి. ‘‘దక్షిణ ముఖం ప్లాట్లు మంచివే’’ అని అధికారులు చెప్పినప్పటికీ, రైతులు ఇవి రోడ్డు శూలగా పరిగణించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. గతంలో జరిగిన కేటాయింపులలో కూడా ఇలాంటి ఫిర్యాదులు ఉన్నాయి. ఇది సిస్టమాటిక్ లోపం సూచిస్తుంది.
మరోవైపు రిటర్నబుల్ ప్లాట్లు పూర్తిగా అభివృద్ధి చేసి ఇస్తామని సీఆర్డీఏ హామీ ఇచ్చినప్పటికీ గత 10 సంవత్సరాలుగా రైతులు ఎదుర్కొంటున్న ఆలస్యాలు, అసంపూర్తి ప్రామిసెస్ ఈ హామీలపై అనుమానాలు రేకెత్తిస్తున్నాయి. డిసెంబర్ 2025లో జరిగిన మరో లాటరీలో 282 ప్లాట్లు కేటాయించారు. కానీ 2 శాతం రైతులు ఇప్పటికీ తమ ప్లాట్లు పొందలేదని గ్రౌండ్ రిపోర్టులు చెబుతున్నాయి. అలాగే యాన్యుటీ చెల్లింపులు ఆలస్యం, బ్రైబరీ ఆరోపణలు, బ్యూరోక్రటిక్ హర్డిల్స్ వంటి సమస్యలు రైతుల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి.
సెకండ్ ఫేజ్ ల్యాండ్ పూలింగ్ వివాదం
ప్రస్తుత కేటాయింపు ప్రక్రియ రైతులకు న్యాయం చేస్తుందని అధికారులు చెబుతున్నప్పటికీ, సెకండ్ ఫేజ్ ల్యాండ్ పూలింగ్ (20,494 ఎకరాలు) పై రైతులలో అసంతృప్తి పెరుగుతోంది. ఫస్ట్ ఫేజ్లోనే సమస్యలు పరిష్కారం కాకుండా, మరో 40,000-45,000 ఎకరాలు సేకరణకు ప్రభుత్వం సిద్ధమవుతుండటం విమర్శలకు దారితీస్తోంది. కొందరు రైతులు ‘‘భూమి విలువలు పెరుగుతాయని’’ వేచి చూస్తుండగా, మరికొందరు ‘‘దశాబ్దాలు వేచి ఉండలేం’’ అని ఆందోళన చెందుతున్నారు. పొలిటికల్ ఛేంజెస్ వల్ల మళ్లీ ప్రాజెక్ట్ మారితే ఏమిటని భయం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
జనసేన పార్టీ (జేఎస్పీ) కూడా సెకండ్ ఫేజ్ పై వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేసింది. రైతుల గొంతును క్యాబినెట్లో ప్రస్తావించినట్లు పేర్కొంది. మరోవైపు ప్రభుత్వం రిటర్నబుల్ ప్లాట్లను ఒకే క్లస్టర్లో కేటాయించాలని నిర్ణయించింది. ఇది ఖర్చులు తగ్గించి వేగవంతం చేస్తుందని చెబుతోంది. అయితే ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ వర్క్స్లో ఆలస్యాలు (రోడ్లు, డ్రైనేజ్, క్వాలిటీ చెక్స్ లేకపోవడం), వర్కర్స్ షార్టేజ్ (ప్రామిస్ చేసిన 20,000-25,000కు బదులు 10,000-11,000 మాత్రమే) వంటి సమస్యలు ప్రాజెక్ట్ను డెట్ ట్రాప్గా మారుస్తాయని విమర్శకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
గ్రామాల వారీగా కేటాయింపు: అసమానతలు?
| గ్రామం | యూనిట్ | కేటాయించిన ప్లాట్ల సంఖ్య |
| కురగల్లు | 1&2 | 5 |
| వెలగపూడి | - | 10 |
| మందడం | 1&2 | 15 |
| నిడమర్రు | 1&2 | 58 |
| పెనుమాక | - | 6 |
| నెక్కల్లు | - | 1 |
| అనంతవరం | - | 1 |
| నేలపాడు | - | 2 |
| దొండపాడు | - | 1 |
| లింగాయపాలెం | - | 6 |
| మల్కాపురం | - | 10 |
ఈ సమాన పంపిణీ కనిపిస్తున్నప్పటికీ, నిడమర్రు వంటి గ్రామాలకు ఎక్కువ ప్లాట్లు కేటాయించటం, చిన్న గ్రామాలకు తక్కువ ఉండటం అసమానతలను సూచిస్తుంది. రైతులు తమ స్థానిక స్థాయిలో అవకాశాలు సమానంగా లేవని ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు.
నిపుణుల సూచనలు
అమరావతి ప్రాజెక్ట్ రైతుల సహకారంపై ఆధారపడినది. కానీ దీర్ఘకాలిక ఆలస్యాలు, పొలిటికల్ అనిశ్చితి దాన్ని భారమయ్యేలా చేస్తున్నాయి. నిపుణులు సీఆర్డీఏను మరింత వేగవంతం చేయాలని, రైతుల ఆందోళనలు తీర్చాలని సూచిస్తున్నారు. ‘‘రైతులు తమ భవిష్యత్తును సురక్షితంగా చూసుకోవాలి’’ అని అధికారులు చెబుతున్నప్పటికీ, వాస్తవిక చర్యలు లేకుండా ఇది కేవలం మాటలే అవుతాయి. రాష్ట్ర అభివృద్ధికి అమరావతి కీలకం, కానీ రైతులకు న్యాయం జరగకుండా అది సాధ్యమవుతుందా?
