రామాయపట్నం పోర్టు కు ఈవోటీ?

నిర్మాణ పనులు ఎలా జరుగుతున్నాయి?

రామాయపట్నం పోర్ట్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (ఏపీ మారిటైం బోర్డు) పర్యవేక్షణలో నవయుగ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (Navayuga) నేతృత్వంలోని జాయింట్ వెంచర్ (నవయుగ-ఔరో ఇన్‌ఫ్రా) ఈపీసీ పనులు చేపట్టింది. 2021లో రూ. 2,634 కోట్లతో ఒప్పందం కుదిరింది. ఇప్పటికి రెండు బ్రేక్‌ వాటర్ బెర్తులు, లింక్ రోడ్ (90 శాతం), డ్రెడ్జింగ్ పనులు దాదాపు పూర్తి అయ్యాయి.

ఫస్ట్ ఫేజ్ (Phase-I) కింద ఏ పనులు ఉన్నాయి?

ఫస్ట్ ఫేజ్‌ను సుమారు రూ. 3,736 కోట్లు నుంచి రూ. 4,922 కోట్లు వరకు అంచనా వేసి చేపట్టారు. ఇందులో ప్రధాన పనులు ఇలా ఉన్నాయి.

4 మల్టీపర్పస్ బెర్తులు (Multipurpose Berths) నిర్మాణం, జనరల్ కార్గో, డ్రై బల్క్, కంటైనర్, గ్రానైట్, టొబాకో వంటి వివిధ రకాల సరుకులను నిర్వహించే సామర్థ్యం.

బ్రేక్‌వాటర్లు: దక్షిణ దిశలో సుమారు 3.7 కి.మీ., ఉత్తర దిశలో 1.35 కి.మీ. మేర బ్రేక్‌వాటర్ నిర్మాణం (రెండు బ్రేక్‌వాటర్ బెర్తులు ఇప్పటికే పూర్తి).

డ్రెడ్జింగ్, రిక్లమేషన్: బెర్త్ పాకెట్, అప్రోచ్ చానల్ డ్రెడ్జింగ్ (ప్రస్తుతం 16 మీటర్ల డ్రాఫ్ట్‌ను 18.5 మీటర్లకు పెంచే ప్రతిపాదనలు చర్చల్లో ఉన్నాయి. కేప్ సైజు నౌకలు రావడానికి ఉపయోగపడుతుంది).

లింక్ రోడ్: నాలుగు లైన్లతో ఎన్‌హెచ్-16కు అనుసంధానం (90 శాతం పూర్తి).

ఇతర మౌలిక సదుపాయాలు: అంతర్గత రోడ్లు, యార్డ్ డెవలప్‌మెంట్, ఫైర్ ఫైటింగ్ సిస్టమ్, టగ్ బోట్లు మొదలైనవి.

ప్రస్తుత పురోగతి (ఏప్రిల్ 2026 నాటికి): ఫస్ట్ ఫేజ్‌లో 80 శాతం పనులు పూర్తయ్యాయని అధికారులు తెలిపారు. రెండు బెర్తులు, రెండు బ్రేక్‌వాటర్లు, లింక్ రోడ్ ఎక్కువ భాగం పూర్తి అయ్యాయి. మిగిలిన బెర్తులు, డ్రెడ్జింగ్ పనులు వేగవంతం చేస్తున్నారు. ఏప్రిల్ 2026 చివరి నాటికి లేదా మధ్యలోనే ఫస్ట్ ఫేజ్‌ను పూర్తి చేయాలని లక్ష్యం పెట్టుకున్నారు. కాలపరిమితి పొడిగింపు (EOT)కు కేబినెట్ సబ్‌కమిటీ ఇప్పటికే ఆమోదం తెలిపింది.

రెండో దశ (Phase-II)

అదనంగా 19 బెర్తులు (మొత్తం 23 బెర్తుల వరకు విస్తరణ).

అదనపు కార్గో సామర్థ్యం 104.50 MTPA (మొత్తం 138.54 MTPA వరకు).

ఖర్చు సుమారు రూ. 6,904 కోట్లు.

ఇందులో డీపర్ డ్రాఫ్ట్, అదనపు బెర్తులు, రైలు-రోడ్డు కనెక్టివిటీ విస్తరణ, ఇండస్ట్రియల్ క్లస్టర్ అభివృద్ధి వంటివి ఉంటాయి.

నిర్మాణ ఏజెన్సీ

నవయుగ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (Navayuga) నేతృత్వంలోని జాయింట్ వెంచర్ ఈపీసీ పనులు చేపట్టింది.

ఫస్ట్ ఫేజ్ ప్రధానంగా 4 బెర్తులు + బ్రేక్‌వాటర్లు + డ్రెడ్జింగ్ + బేసిక్ రోడ్ కనెక్టివిటీపై దృష్టి సారించింది. ఇది పూర్తయితే దక్షిణ కోస్తా (ప్రకాశం-నెల్లూరు) ప్రాంతంలో గ్రానైట్, టొబాకో, ఇతర కార్గో ఎగుమతి-దిగుమతులకు పెద్ద ఎత్తున ఉపయోగపడుతుంది. రైలు కనెక్టివిటీ (ప్రస్తుతం కేవలం 20 శాతం) భూసేకరణలో ఇంకా కొంత ఆలస్యం ఉన్నా, ఫస్ట్ ఫేజ్ మిడ్-2026లో ఆపరేషనల్ అయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. పోర్టు పూర్తి అయితే దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక అభివృద్ధికి, ఉద్యోగ అవకాశాలకు కీలకమవుతుంది.

పోర్టు ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ మారిటైం బోర్డు (APMB)’ ఆధీనంలోనే ఉంటుంది. రామాయపట్నం పోర్ట్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ ద్వారా నిర్వహణ జరుగుతుంది. ప్రభుత్వం భవిష్యత్తులో ఆపరేషన్, మెయింటెనెన్స్ (O&M) మోడల్ ద్వారా ప్రైవేటు భాగస్వామ్యానికి అవకాశం ఉందని పాత ప్రతిపాదనలు ఉన్నా, ప్రస్తుతం పూర్తి స్టేట్ కంట్రోల్‌లోనే ఉంటుంది.

రైల్వే లైన్ల నిర్మాణం ఎంత వరకు?

పోర్టుకు తెట్టు రైల్వే స్టేషన్ వరకు 5.5 కి.మీ. రైలు లైన్ పనులు ‘కేవలం 20 శాతం’ మాత్రమే పూర్తయ్యాయి. డబుల్ లైన్, మల్టీ-కార్గో రైల్ టెర్మినల్ (రూ. 1,615 కోట్లు) కోసం భూసేకరణ, బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేయాలని సబ్‌ కమిటీ ఆదేశించింది. ఉత్తర దిశలో కొత్త రోడ్డు నిర్మాణం కోసం కూడా భూసేకరణ ప్రతిపాదనలు త్వరగా సిద్ధం చేయాలని సూచించింది.

20 వేల ఎకరాల భూసేకరణ స్థితి?

పోర్టు సుమారు 2,000 ఎకరాల్లో నిర్మాణం జరుగుతోంది. అయితే పోర్ట్-లెడ్ ఇండస్ట్రియల్ క్లస్టర్, బీపీసీఎల్ రిఫైనరీ, వేరియస్ మార్కీ ప్రాజెక్టుల కోసం ‘సుమారు 20,000 ఎకరాలు’ సేకరించాల్సి ఉంది. భూసేకరణ యూనిట్లు ఏర్పాటు చేశారు. రావూరు, చేవూరు వంటి గ్రామాల్లో ప్రిలిమినరీ నోటిఫికేషన్లు జారీ అయ్యాయి. అయితే పూర్తి స్థాయి అడుగులు పడలేదు. రీహ్యాబిలిటేషన్, రీసెటిల్‌మెంట్ కాలనీలు కొన్ని పూర్తి చేశారు.

సబ్‌కమిటీ నిర్ణయాలు

సమావేశంలో పోర్టు తొలి దశ పనులకు ‘EOT ఆమోదం’ ఇవ్వడం గమనార్హం. అధికారులు డ్రెడ్జింగ్, అంతర్గత నిర్మాణాలు వేగవంతం చేయాలని, సరుకు రవాణా కోసం ఔటర్ రోడ్లు, రైలు అనుసంధానాలపై దృష్టి సారించాలని నిర్ణయించారు. కానీ వాస్తవం చూస్తే పోర్టు పనులు 80 శాతం పూర్తి అయినా రైలు-రోడ్డు కనెక్టివిటీ 20 శాతం మాత్రమే ఉండటం, భూసేకరణలో ఆలస్యాలు కొనసాగడం తీవ్ర సవాలుగా మారాయి. గత వైఎస్‌ఆర్‌సీపీ ప్రభుత్వంలో 2024 నాటికి 25 శాతం మాత్రమే పనులు జరిగాయని, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం 20 నెలల్లో 55 శాతం పైగా పూర్తి చేసిందని మంత్రులు గొప్పగా చెప్పుకుంటున్నా. ‘EOT అవసరం’ ఇంకా ఆలస్యాలు ఉన్నాయని స్పష్టం చేస్తోంది.

మొత్తం మీద పరిస్థితి

పోర్టు పూర్తయితే దక్షిణ కోస్తా తీరానికి పెద్ద ఎత్తున ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు, ఇండస్ట్రియల్ గ్రోత్ వస్తాయనడంలో సందేహం లేదు. కానీ రైలు-రోడ్డు కనెక్టివిటీ, భూసేకరణలో కొనసాగుతున్న ఆలస్యాలు పోర్టు పూర్తి సామర్థ్యాన్ని ‘పేపర్‌పై’ మాత్రమే ఉంచుతున్నాయి. కేబినెట్ సబ్‌కమిటీ తదుపరి సమావేశం నాటికి నూతన ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేయాలని ఆదేశించింది. ప్రభుత్వం ఇక్కడి నుంచి వేగం పుంజుకోకపోతే, ‘పోర్టు సిద్ధం’ అనే హామీలు మళ్లీ ‘ఆలస్యాల’ గురించే మాట్లాడుకోవాల్సి వస్తుంది. రామాయపట్నం పోర్టు కేవలం ఒక ఓడరేవు కాదు. దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక మలుపు. కానీ ఆ మలుపు సకాలంలో రావాలంటే కనెక్టివిటీ, భూసేకరణల్లో ‘EOT’ కాకుండా ‘ఎగ్జిక్యూషన్’ అవసరం!