కేరళ వరి బోనస్‌పై కేంద్రం లేఖతో వేడెక్కిన చర్చలు..

కేరళ(Kerala)లో వరి(paddy) రైతులకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇస్తున్న అదనపు సేకరణ బోనస్‌ను మళ్లీ పరిశీలించి, అవసరమైతే రద్దు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక లేఖ పంపింది. ఈ లేఖ వెలువడిన తర్వాత కొత్త వివాదం మొదలైంది. ఇది కేవలం డబ్బు విషయమే కాదు; కేంద్రం–రాష్ట్రాల మధ్య అధికారాలు, వ్యవసాయ విధానాలు, ఆహార భద్రత, అలాగే పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటి ముఖ్యమైన అంశాలపై కూడా ప్రభావం చూపే విషయం కావడంతో ఈ నిర్ణయం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

లేఖతో రైతు సంఘాల్లో మొదలైన చర్చలు..

కేంద్ర వ్యయ కార్యదర్శి వుమ్లున్‌మాంగ్ వుయల్నామ్ కేరళ ప్రధాన కార్యదర్శి ఎ.జయతిలక్‌కు రాసిన లేఖలో MSP (కనీస మద్దతు ధర) కంటే ఎక్కువగా రాష్ట్రాలు ఇస్తున్న ప్రోత్సాహకాలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా కేరళ వరి సేకరణ బోనస్‌ను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. ఈ లేఖ వెలుగులోకి రావడంతో రైతు సంఘాలు, విధాన నిపుణులు, రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చలు మొదలయ్యాయి.

కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యయ కార్యదర్శి వుమ్లున్‌మాంగ్ వుయల్నామ్ కేరళ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి ఎ. జయతిలక్‌కు ఒక అధికారిక లేఖ రాశారు. ఆ లేఖలో కనీస మద్దతు ధర (MSP) కంటే ఎక్కువగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రైతులకు ఇస్తున్న అదనపు ప్రోత్సాహకాలపై కేంద్రానికి ఆందోళన ఉందని తెలిపారు. ముఖ్యంగా కేరళ ప్రభుత్వం వరి సేకరణ సమయంలో రైతులకు ఇస్తున్న అదనపు బోనస్‌ను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. ఈ బోనస్ వల్ల మార్కెట్ వ్యవస్థలో అసమతుల్యతలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని, అలాగే ప్రభుత్వ ఆర్థిక భారం పెరిగే ప్రమాదం ఉందని లేఖలో సూచించినట్టు సమాచారం.

ఈ లేఖ విషయం బయటకు రావడంతో వివిధ వర్గాల్లో చర్చలు మొదలయ్యాయి. రైతు సంఘాలు దీనిని రైతుల ప్రయోజనాలకు వ్యతిరేక చర్యగా భావించి ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. వ్యవసాయ విధాన నిపుణులు మాత్రం ఇది కేంద్ర–రాష్ట్ర అధికారాల మధ్య సమతుల్యత, వ్యవసాయ విధానాల దిశ, ఆర్థిక ప్రభావాలపై పెద్ద చర్చకు దారితీసే అంశమని అభిప్రాయపడ్డారు. రాజకీయ వర్గాల్లో కూడా ఈ అంశం చర్చనీయాంశమై, రాష్ట్ర హక్కులు మరియు కేంద్ర జోక్యం అనే కోణాల్లో విమర్శలు, వాదనలు ముందుకు వచ్చాయి.

రైతుల ఆదాయంపై ప్రభావం ..

ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం వరి కొనుగోలుకు కిలోకు రూ.23.69 చెల్లిస్తుండగా, కేరళ ప్రభుత్వం అదనంగా రూ.6.31 బోనస్ ఇస్తోంది. గత అక్టోబర్ వరకు ఈ బోనస్ రూ.5.20గా ఉండేది. ఈ అదనపు బోనస్ ఉపసంహరించుకుంటే రైతులకు లభించే మొత్తం ధరలో కిలోకు కనీసం రూ.6 తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఇది రైతుల ఆదాయంపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుందని వ్యవసాయ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

త్రిస్సూర్‌కు చెందిన సాగుదారు మొహమ్మద్ లతీఫ్ ప్రకారం.. బోనస్ తగ్గింపు రైతులను వరి సాగు నుంచి దూరం చేయవచ్చు. ఇప్పటికే వ్యవసాయ ఖర్చులు అధికంగా ఉండటంతో రైతులు నష్టాల్లో ఉన్నారు. బోనస్ లేకపోతే స్థానిక సేకరణ వ్యవస్థలు బలహీనపడతాయని, ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS)పై కూడా ప్రతికూల ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.

కేరళలో వరి సాగు విస్తీర్ణం గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా క్రమంగా తగ్గుతోంది. భూమి లభ్యత తగ్గడం, పట్టణీకరణ, రియల్ ఎస్టేట్ ఒత్తిళ్లు, అధిక శ్రమ ఖర్చులు రైతులను వెనక్కు నెడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో కేరళ ప్రభుత్వం అదనపు బోనస్‌ను రైతులకు మద్దతు చర్యగా అమలు చేస్తోంది. ఇది కేవలం ఆర్థిక సహాయం మాత్రమే కాకుండా స్థానిక ఆహార భద్రతను కాపాడే సాధనంగా కూడా భావిస్తున్నారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం MSP కంటే ఎక్కువ ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం వల్ల నీటి ఆధారిత పంటలైన వరి, గోధుమల ఉత్పత్తి కృత్రిమంగా పెరిగే ప్రమాదం ఉందని వాదిస్తోంది. దీంతో బఫర్ స్టాక్ అవసరాలకు మించిన సేకరణ జరిగి ప్రభుత్వ ఖజానాపై భారంగా మారవచ్చని చెబుతోంది. అంతేకాకుండా భూగర్భ జలాల వినియోగం పెరగడం, ఎరువుల అధిక వినియోగం, పర్యావరణ నష్టాలు వంటి అంశాలను కూడా ప్రస్తావిస్తోంది. ఈ కారణాలతో మిల్లెట్లు, నూనెగింజలు వంటి తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటల వైపు రైతులు మళ్లాలని సూచిస్తోంది.

అయితే కేరళ పరిస్థితి ఉత్తర భారత రాష్ట్రాల కంటే భిన్నమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇక్కడ అధిక ఉత్పత్తి సమస్య కాదని, అసలు సమస్య వరి సాగు తగ్గిపోవడమేనని అంటున్నారు. వరి పొలాలు వరద నియంత్రణ, భూగర్భ జలాల రీఛార్జ్, జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని గుర్తుచేస్తున్నారు. వరి సాగు తగ్గితే పర్యావరణ దుష్ప్రభావాలు పెరిగే అవకాశముందని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఆర్థిక పరంగా కూడా ఈ అంశం క్లిష్టంగా మారింది. గత ఐదేళ్లలో కేరళ ప్రభుత్వం వరి సేకరణ బోనస్‌లు, నిర్వహణ ఖర్చుల రూపంలో సుమారు రూ.2,000 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు అంచనా. అదే సమయంలో కేంద్రం నుంచి రావాల్సిన సుమారు రూ.1,300 కోట్ల రీయింబర్స్‌మెంట్ బకాయిలు ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉన్నాయని సమాచారం. ఈ కొత్త ఆదేశం ఆ బకాయిల పరిష్కారంపై ప్రభావం చూపవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.

రాజకీయంగా కూడా ఈ విషయం చర్చనీయాంశమైంది. ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్ కేంద్ర వైఖరిని తీవ్రంగా విమర్శించారు. కార్పొరేట్ రుణాలను మాఫీ చేసే కేంద్రం రైతులకు ఇచ్చే బోనస్‌ను భారంగా చూపడం సరికాదని అన్నారు. ఇండో–యుఎస్ వాణిజ్య ఒప్పందం నేపథ్యంలో అమెరికా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ తెరవడానికి ఇది తొలి అడుగా అనే అనుమానాన్ని కూడా వ్యక్తం చేశారు.

ఈ వివాదం సమాఖ్య వ్యవస్థలో రాష్ట్రాల స్వయంప్రతిపత్తి ప్రశ్నను ముందుకు తెచ్చింది. MSP కేంద్రం నిర్ణయించినప్పటికీ, రాష్ట్రాలకు అదనపు బోనస్ ఇవ్వగల వెసులుబాటు ఉంది. కేరళ ఈ హక్కును ఉపయోగించుకుంటున్నప్పటికీ, ఇప్పుడు కేంద్రం నుంచి ఒత్తిడి రావడం రాష్ట్ర హక్కులపై ప్రభావం చూపుతుందనే భావన వ్యక్తమవుతోంది.

రైతుల దృష్టిలో ఇది సిద్ధాంత చర్చ కాదు – జీవనాధార ప్రశ్న. అదనపు బోనస్ వరి సాగును కొనసాగించాలా? వద్దా? అనే నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేస్తోంది. బోనస్ లేకపోతే చాలామంది రైతులు వరి సాగును పూర్తిగా మానేసే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటికే తగ్గుతున్న వరి సాగు మరింత క్షీణించవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఈ విధాన పోరాటం ఫలితం కేరళలో వరి సాగు భవిష్యత్తును నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది. రైతుల ఆదాయం, రాష్ట్ర ఆహార భద్రత, పర్యావరణ సమతుల్యత, కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాల మధ్య ఈ అంశం కీలకంగా మారింది. ప్రస్తుతం దేశంలో వ్యవసాయ విధానాల దిశ ఏంటనే ప్రశ్నకు ఈ వివాదం ఒక పరీక్షగా నిలుస్తోంది.