
వేసవిలోనే జలధార... వర్షాకాలంలో జలహారతి!
నీటి కొరతను ఎదుర్కొనే ‘100 రోజుల యుద్ధం’, ప్రజలకు ఎంత ప్రయోజనం?
ఈ సంవత్సరం ఎండలు తీవ్రంగా ఉంటాయని, వేసవిలో వర్షాలు తక్కువగా కురుస్తాయని వాతావరణ శాఖ హెచ్చరికలు ఇచ్చింది. జూన్ ఆఖరులో తొలకరి జల్లులు మొదలై వర్షాకాలం బాగా వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉన్నా, మొత్తం నీటి కొరత తప్పదనే సంకేతాలు స్పష్టం. ఈ నేపథ్యంలో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు సోమవారం తాడిపత్రి నుంచి అమరావతికి చేరుకుని జలధార-జలహారతి కార్యక్రమాన్ని సమీక్షించడం, అన్ని జిల్లాల కలెక్టర్లకు ‘అత్యంత ప్రాధాన్యత’ అంశంగా ఆదేశించారు.
వేసవిలో చేపట్టడం ఎందుకు ‘సూపర్ స్ట్రాటజీ’?
వేసవి అంటే చెరువులు, కాలువలు ఎండిపోయి ఉంటాయి. అప్పుడు సిల్ట్ తొలగింపు, గుర్రపు డెక్కలు శుభ్రపరచడం, మైనర్ బేసిన్లు, సబ్ బేసిన్లు, క్యాస్కేడ్ లింకింగ్ పనులు చేపట్టడం సులభం. నీరు ఉంటే ఈ పనులు చేయలేము. ఇంకుడు గుంతలు తవ్వడం, చెరువులు నింపడానికి సిద్ధం చేయడం ఇవన్నీ వేసవిలోనే సాధ్యం. వర్షాలు పడగానే నీరు వృథా కాకుండా ప్రతి చెట్టు, ప్రతి ఎకరం వరకు చేరాలంటే... వేసవి పనులు తప్పనిసరి.
అన్నమయ్య జిల్లా కలెక్టర్ తీసుకున్న చొరవే దీనికి సాక్ష్యం. కేవలం ఒక సంవత్సరంలో భూగర్భ జలాలు 8.59 మీటర్ల మేర పెరిగాయి. 20 వేల బోర్లు రీ-ఛార్జ్ అయ్యాయి. ఇది కేవలం సంఖ్యలు కాదు రైతుల బోర్లు తిరిగి బతికాయి, వ్యవసాయం ఊపిరి తీసుకుంది. సీఎం చంద్రబాబు స్వయంగా ఈ మోడల్ను అన్ని జిల్లాలు అనుసరించాలని సూచించారు. నంద్యాల, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలు ఇప్పటికే 100 రోజుల యాక్షన్ ప్లాన్ సిద్ధం చేశాయి. ఇది రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వ్యాపించాలి.
ప్రజలకు నేరుగా ఎంత ఉపయోగం?
1. వర్షాలు కురిసిన వెంటనే నీరు నిల్వ: చెరువులు, కాలువలు శుభ్రంగా, లింక్ చేసి ఉంటే వర్షపు నీరు వృథా కాదు. ముంపు బాధ తగ్గుతుంది.
2. భూగర్భ జలాలు పెరగడం: ఇంకుడు గుంతలు, పెర్కోలేషన్ ట్యాంకులు వేసవిలో సిద్ధమైతే వర్షం పడగానే నీరు కిందకు చేరి బోర్లు, బావులు నిండతాయి. వేసవి నీటి కొరత తగ్గుతుంది.
3. వ్యవసాయం, ఉపాధి రెండూ: ఉపాధి హామీ పథకంతో అనుసంధానం చేస్తే వేసవిలో గ్రామీణులకు పని, వర్షాకాలంలో నీరు, రెండూ లభిస్తాయి.
4. విద్యుత్ ఆదా, ఆర్థిక వృద్ధి: భూగర్భ నీరు పెరిగితే డీప్ బోర్లు తగ్గి విద్యుత్ ఖర్చు తగ్గుతుంది. జిల్లా జీఎస్డీపీ, రాష్ట్ర జీడీపీ పెరుగుతాయి. స్వర్ణాంధ్ర స్వప్నం నీటి సంరక్షణతోనే సాకారం అవుతుంది అని సీఎం స్పష్టంగా చెప్పారు. “నిధుల కంటే చిత్తశుద్ధి ముఖ్యం. కలెక్టర్లు టీమ్ లీడర్లుగా పని చేయాలి. సాగునీటి సంఘాల సభ్యులు భాగస్వాములు కావాలి.” ఇది ప్రజా ఉద్యమం అయితేనే సక్సెస్ అవుతుంది.
100 రోజుల యాక్షన్ ప్లాన్
వేసవి ఎండల్లో పనులు చేయడం కష్టం కాదని కాదు. కానీ ఇప్పటికే అన్నమయ్య జిల్లా నిరూపించింది. సైంటిఫిక్ ప్లానింగ్, మానిటరింగ్ ఉంటే సాధ్యమే. నీటి కొరత తీవ్రంగా ఉన్న రాష్ట్రంలో ఇలాంటి కార్యక్రమాలు ‘వేచి చూడకుండా’ వేసవిలోనే చేపట్టడం ఏకైక సరైన మార్గం. లేనిపోని మెగా ప్రాజెక్టుల కోసం ఎదురుచూడకుండా, ఉన్న వనరులను ఆప్టిమైజ్ చేయడమే జలధార ఫిలాసఫీ.
ఈ 100 రోజుల యాక్షన్ ప్లాన్ విజయవంతమైతే, రాబోయే వర్షాకాలం ‘జలహారతి’గా మారుతుంది. ప్రతి జిల్లా అన్నమయ్య మోడల్ను అనుసరిస్తే... ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటి భద్రతలో ముందుంటుంది. ఇది కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత కాదు, ప్రతి రైతు, ప్రతి గ్రామస్థుడి బాధ్యత.

