
అమరావతి సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డకు తొలగని అడ్డంకులు
సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు భూసమస్య పరిష్కారం కాలేదు. ల్యాండ్ పూలింగ్ కు చాలా మంది రైతులు వ్యతిరేకంగా ఉన్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి అభివృద్ధి ప్రక్రియలో సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు నిర్మాణం ఒక కీలకమైన అంశం. ఈ రోడ్డు మంగళగిరి రహదారికి అనుసంధానం కావాల్సి ఉంది. ముఖ్యంగా ఉండవల్లి గ్రామ పరిధిలో సుమారు 4.5 ఎకరాల భూమి అవసరం. ఈ భూమి సమస్య ఇప్పటికీ పరిష్కారం కాలేదు. ప్రభుత్వం రైతులను భూ సమీకరణ (ల్యాండ్ పూలింగ్) ద్వారా సహకరించాలని విజ్ఞప్తి చేస్తోంది. మంత్రి పి నారాయణ ఏప్రిల్ 9 వరకు సమయం ఇచ్చారు. లేకుంటే భూసేకరణ చేపట్టనున్నట్లు ప్రకటించారు. ఈ పరిస్థితి ఎలా ఏర్పడింద? రైతుల పట్టుదల ఎందుకు? ప్రభుత్వం సమీకరణపైనే ఎందుకు ఆసక్తి చూపుతోంది? ఈ సమస్యను అధిగమించేందుకు ప్రభుత్వం ఏ విధమైన ఆలోచనల్లో ఉంది?
ఈ పరిస్థితి ఎలా ఏర్పడింది?
అమరావతి రాజధాని ప్రాజెక్టు 2014లో టీడీపీ ప్రభుత్వం ప్రారంభించినప్పుడు 29 గ్రామాల నుంచి సుమారు 34,000 ఎకరాల భూమిని భూ సమీకరణ ద్వారా సేకరించారు. రైతులు తమ భూమిని ప్రభుత్వానికి ఇచ్చి, బదులుగా అభివృద్ధి చేసిన ప్లాట్లు, యాన్యుటీ, ఇతర ప్రయోజనాలు పొందారు. అయితే 2019లో వైఎస్ఆర్సీపీ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత, మూడు రాజధానుల ప్రతిపాదనతో అమరావతి ప్రాజెక్టు నిలిచిపోయింది. ఇది రైతులలో అనిశ్చితిని సృష్టించింది. చాలామంది తమ భూములు కోల్పోయారు. ప్రభుత్వం వాగ్దానాలు నెరవేర్చకపోవడంతో నష్టపోయారు.
2024లో కూటమి అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత అమరావతి అభివృద్ధి మళ్లీ వేగం పుంజుకుంది. సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు తుళ్లూరు నుంచి ఉండవల్లి వరకు విస్తరించి కోల్కతా-చెన్నై జాతీయ రహదారికి అనుసంధానం కావాలి. అయితే ఉండవల్లి, పెనుమాక వంటి గ్రామాల్లో కొంత భూమి రైతులు సమీకరణకు ముందుకు రాకపోవడంతో సమస్య ఏర్పడింది. 2025 అక్టోబర్లో 40.25 ఎకరాలు స్వచ్ఛందంగా ఇచ్చినప్పటికీ మిగిలిన 4 ఎకరాల 5 సెంట్లు ఇప్పటికీ అడ్డంకిగా ఉన్నాయి. జనవరి 2026లో ఏపీసీఆర్డీఏ 12.57 ఎకరాల భూసేకరణ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. ఇందులో ఉండవల్లి 10.50 ఎకరాలు ఉన్నాయి. ఇది రాజకీయ మార్పులు, రైతుల అనుమానాలు, భూమి విలువ పెరిగిన నేపథ్యంలో ఏర్పడినది.
రైతుల పట్టుదల ఎందుకు?
రైతులు మొదటి నుంచి పట్టుదలతో ఉన్నారు. ఎందుకంటే ఈ భూములు సారవంతమైనవి, అమరావతి అభివృద్ధి వల్ల భూమి విలువలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయి. చాలామంది రైతులు సమీకరణలో ఇచ్చిన ప్లాట్లు ఇంకా నిర్మాణం కాలేదని, యాన్యుటీలు సరిపోవని భావిస్తున్నారు. పాత ప్రభుత్వాల మార్పుల వల్ల విశ్వాసం కోల్పోయారు. వైఎస్ఆర్సీపీ కాలంలో ప్రాజెక్టు నిలిచిపోవడంతో నష్టాలు ఎదుర్కొన్నారు. కొందరు మెరుగైన పరిహారం లేదా నేరుగా కొనుగోలు కోరుతున్నారు. ఉండవల్లి వంటి ప్రాంతాలు విజయవాడకు సమీపంగా ఉండటం వల్ల భూమి వాణిజ్య విలువ ఎక్కువ. ఇది రైతులను మరింత జాగ్రత్తగా చేస్తోంది.
ప్రభుత్వం సమీకరణపైనే ఎందుకు ఆసక్తి?
ప్రభుత్వం భూ సమీకరణను ఇష్టపడటానికి ప్రధాన కారణాలు స్వచ్ఛందం, రైతులు నష్టపోకుండా అభివృద్ధి భాగస్వాములుగా మారతారు. సమీకరణలో రైతులు తమ భూమికి సమానంగా అభివృద్ధి చేసిన ప్లాట్లు (రెసిడెన్షియల్, కమర్షియల్) పొందుతారు. ఏటా యాన్యుటీ, ఇతర సదుపాయాలు పొందుతారు. మంత్రి నారాయణ 2025లో అదనపు 45,000 ఎకరాల సమీకరణ ప్రతిపాదించారు. ఇందులో రైతులు ఎక్కువ లాభపడతారని చెప్పారు. ఉదాహరణకు స్మార్ట్ ఇండస్ట్రీలు, స్పోర్ట్స్ సిటీ, ఎయిర్పోర్టు వంటివి ఉండటం వల్ల రైతులకు ఉపయోగంగా ఉంటుందని ఆయన చెప్పారు. భూసేకరణ అంటే బలవంతం, న్యాయపరమైన యుద్ధాలు, నిరసనలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇది ప్రాజెక్టును మరింత ఆలస్యం చేస్తుంది. సమీకరణతో ప్రభుత్వం రైతులను సంతృప్తి పరచవచ్చు.
రోడ్డు నిర్మాణంలో సమస్యలు
ఈ భూసమస్య వల్ల రోడ్డు నిర్మాణం ఆలస్యమవుతోంది. ఇది అమరావతి మొత్తం అభివృద్ధికి అడ్డంకి. సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు పూర్తికాకపోతే, ట్రాఫిక్ సమస్యలు, ఆర్థిక నష్టాలు, పెట్టుబడులు ఆకర్షించడం కష్టమవుతుంది. 2025 డిసెంబర్లో మంత్రి నారాయణ రోడ్డు పనులు వేగవంతమవుతున్నాయని చెప్పినప్పటికీ, భూమి లేకుండా పూర్తి అనుసంధానం సాధ్యం కాదు. ఇది ఇన్నర్ రింగ్ రోడ్, రైల్వే స్టేషన్ వంటి ఇతర ప్రాజెక్టులను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆలస్యాల వల్ల నిర్మాణ ఖర్చులు పెరగడం, ఉద్యోగాలు ఆలస్యమవడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
సమస్యను ఎలా అధిగమిస్తారు?
ప్రభుత్వం ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి బహుముఖ వ్యూహాలు అనుసరిస్తోంది. ముందుగా రైతులతో నిరంతర చర్చలు జరుపుతున్నారు. మంత్రి నారాయణ ఇప్పటికే అనేకసార్లు విజ్ఞప్తి చేశారు. ఏప్రిల్ 9 వరకు సమయం ఇచ్చారు. ఇది స్వచ్ఛంద సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. రెండవది ప్రోత్సాహకాల అంశం. 2026 జనవరిలో ల్యాండ్ పూలింగ్ స్కీమ్-II ప్రారంభించి, రైతులకు రూ. 1.50 లక్షల రుణమాఫీ ప్రకటించారు. ఇది రైతులను ఆకర్షిస్తుంది. ఇక భూ సేకరణకు రైతులు ముందుకు రాకపోతే భూసేకరణ నోటీసులు ఇచ్చి చట్టపరంగా ముందుకు సాగుతారు. జనవరి 2026లో ఇప్పటికే ఇలాంటి నోటిఫికేషన్ జారీ చేశారు.
మొత్తంగా ప్రభుత్వం సమీకరణకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చి, అవసరమైతే సేకరణకు మారుతుంది. ఇది రైతుల విశ్వాసాన్ని తిరిగి పొందడం, పారదర్శకత, వేగవంతమైన అమలు ద్వారా సాధ్యమవుతుంది. అమరావతి అభివృద్ధి దీర్ఘకాలికంగా రైతులకు లాభదాయకమే, కానీ ప్రస్తుత సమస్యలు పరిష్కరించాలి. ఏప్రిల్ 9 తర్వాత పరిస్థితి ఎలా మారుతుందో చూడాలి. కానీ ప్రభుత్వ వ్యూహాలు సానుకూల ఫలితాలను ఇచ్చే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.

