అమరావతి ఔటర్ రింగ్ రోడ్, భూసేకరణ వివాదం తీవ్రం

3D డిక్లరేషన్ కోసం ఎదురుచూపు

భూసేకరణ చట్టం 2013 ప్రకారం జాతీయ రహదారుల భూసేకరణ రెండు దశల్లో జరుగుతుంది. మొదటి దశలో సెక్షన్ 3A కింద ప్రిలిమినరీ నోటిఫికేషన్ జారీ చేస్తారు. ఇది ప్రాజెక్టు ఉద్దేశం, సుమారు భూమి విస్తీర్ణం గురించి ప్రకటిస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం 05.01.2026న ఈ నోటిఫికేషన్ ఇచ్చింది. దీని ప్రకారం NTR జిల్లాలో సుమారు 1,416 హెక్టార్ల భూమిని ప్రతిపాదించారు. రెండవ దశలో సెక్షన్ 3D కింద డిక్లరేషన్ ఆఫ్ అక్విజిషన్ ప్రకటన వస్తుంది. ఇది ప్రిలిమినరీ సర్వేలు ముగిసిన తర్వాతే జరుగుతుంది.

3D పూర్తి కావడం అంటే...

ప్రిలిమినరీ సర్వేల తర్వాత భూమి ఖచ్చితమైన విస్తీర్ణం, సరిహద్దులు, ప్రభావిత ప్రాంతాలను గజిట్‌లో ప్రకటిస్తారు. ఈ ప్రకటన తర్వాతే సేకరణ ప్రక్రియ అధికారికంగా మొదలవుతుంది. రైతులకు పరిహారం చెల్లించే ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. ఇప్పటి వరకు 11 గ్రామాల్లో 40 శాతం ప్రిలిమినరీ వర్క్ పూర్తయింది. నోటిఫికేషన్ తర్వాత 3Dకు ఎదురుచూడటం అంటే... భూమి వివరాలు సర్వేల ద్వారా నిర్ధారించడం, రైతుల సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవడం. ఈ ప్రక్రియ చట్టబద్ధమైనది. పారదర్శకత కోసం అవసరం అయినప్పటికీ ఆలస్యాలు ఉండవచ్చు.

రైతుల్లో బలవంతపు సేకరణ భయం

రైతులు భూసేకరణను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు. గుంటూరు జిల్లాలో రైతు సంఘాలు (Rythu Sangham, Agricultural Workers Union, కౌలు రైతుల సంఘం మొదలైనవి) బలవంతపు సేకరణకు వ్యతిరేకంగా హెచ్చరికలు జారీ చేశాయి. ప్రొటెస్టులు చేపడతామని ప్రకటించాయి. ఈ ప్రాజెక్టులో 23 మండలాల్లో 121 గ్రామాలు, సుమారు 6,000 ఎకరాలు (గుంటూరు జిల్లాలో మాత్రమే) ప్రభావితమవుతాయి. అమరావతి క్యాపిటల్ ప్రాజెక్టులో గతంలో ల్యాండ్ పూలింగ్ స్కీమ్‌లో బలవంతంగా భూమి ఇవ్వాల్సి వచ్చిందని, హామీలు నెరవేర్చలేదని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు.

రైతు సంఘాల నేతల అభిప్రాయాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతు సంఘం గుంటూరు జిల్లా కార్యదర్శి కంచుమతి అజయ్ మాట్లాడుతూ ‘‘రైతుల ఆందోళనలను పరిష్కరించకుండా ప్రభుత్వం బలవంతపు భూసేకరణ చేపడితే నిరసనలు చేపడతాం. గ్రామ సభలు నిర్వహించి, రైతులు, స్థానికుల సమ్మతి తీసుకోవాలి. లేకపోతే ORR పరిధిలోని రైతులు, కౌలు రైతులు, వ్యవసాయ కార్మికులు, గ్రామస్తులు ఆందోళనలను తీవ్రతరం చేస్తారు’’ అని హెచ్చరించారు.

వ్యవసాయ కార్మికుల యూనియన్ జిల్లా కార్యదర్శి ఈమని అప్పారావు మాట్లాడుతూ ‘‘190 కిలోమీటర్ల పరిధిలో 121 గ్రామాలు, 23 మండలాల్లో భూసేకరణ జరుగుతుంది. కానీ ప్రభుత్వం రైతులకు విధానాలు స్పష్టంగా వివరించలేదు. గుంటూరు జిల్లాలో మాత్రమే 11 మండలాల్లో 40 గ్రామాలు, సుమారు 6,000 ఎకరాలు ప్రభావితమవుతాయి. రైతులు వివరాలు సరిగా అర్థం చేసుకోలేకపోతున్నారు. వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన కార్మికులు, కౌలు రైతులు భారీ నష్టాలు చవిచూస్తారు. రైతులు తక్కువ ధరలకు విలువైన భూములను ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా లేరు.’’ అని అన్నారు.

కౌలు రైతుల సంఘం జిల్లా అధ్యక్షుడు బొట్ల రామకృష్ణ మాట్లాడుతూ ‘‘రైతులు తక్కువ ధరలకు విలువైన భూములను ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా లేరు. గ్రామ సభలు నిర్వహించి సమ్మతి తీసుకోవాలి. లేకపోతే ఆందోళనలు తీవ్రతరం చేస్తాం. ప్రభావిత రైతులందరూ ఫిబ్రవరి 28న గుంటూరులోని CITU కార్యాలయంలో జరిగే సమావేశంలో పాల్గొని కార్యాచరణ రూపొందించారు’’ అని చెప్పారు.

ప్రభుత్వ హామీలు, పరిహారం

ప్రభుత్వం రైతుల ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని హామీలు ఇస్తోంది. 2013 చట్టం సెక్షన్ 26(1) ప్రకారం, గత మూడేళ్లలో సమీప ప్రాంతాల్లో అత్యధిక ధరల ఆధారంగా 4 నుంచి 6 రెట్లు పరిహారం చెల్లిస్తారు. అదనంగా 10 సంవత్సరాల పాటు అన్యూటీ, స్టాంప్ డ్యూటీ వైవర్, ఉద్యోగాలు, స్కిల్ ట్రైనింగ్, పెన్షన్లు, డెవలప్‌డ్ ప్లాట్లు (ల్యాండ్ పూలింగ్ స్కీమ్‌లో) ఇస్తారు. ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ (Union Minister Pemmasani Chandra Sekhar నేతృత్వంలో) రైతుల సమస్యలను ఒక నెలలో పరిష్కరించడానికి టైమ్‌లైన్ సెట్ చేసింది. APCRDA గ్రీవెన్స్ డేలు నిర్వహిస్తోంది. సంప్రదింపులు పెంచి, హామీలు నెరవేర్చాలని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.

ఈ ప్రాజెక్టు అమరావతి అభివృద్ధికి కీలకమైనది కానీ, రైతుల ఆందోళనలు పరిష్కరించకుండా ముందుకు సాగితే వివాదాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం, రైతు సంఘాల మధ్య సంప్రదింపులు పెరిగితే మాత్రమే ఈ వివాదం సామరస్యంగా పరిష్కారమవుతుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.