ఐటీ నిబంధనల సవరణలపై వివాదం..

ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (ఇంటర్మీడియరీ గైడ్లైన్స్ అండ్ డిజిటల్ మీడియా ఎథిక్స్ కోడ్) రూల్స్, 2021కు ప్రతిపాదించిన సవరణలపై కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించిన సంప్రదింపుల సమావేశం తీవ్ర వివాదానికి దారి తీసింది. ఈ సమావేశం ద్వారా ప్రజల అభిప్రాయాలను తెలుసుకోవాలని ఉద్దేశించినప్పటికీ, వాస్తవానికి అది కేవలం ఒక రూపకల్పిత ప్రక్రియగానే కనిపించిందని డిజిటల్ హక్కుల కార్యకర్తలు విమర్శించారు.

సమావేశంలో పౌర సమాజ సంస్థల భాగస్వామ్యం చాలా పరిమితంగా ఉండటం ప్రధాన విమర్శగా నిలిచింది. డిజిటల్ హక్కుల కోసం పనిచేస్తున్న సంస్థలు తగిన సంఖ్యలో పాల్గొనలేకపోవడం, చర్చకు సరైన ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదని ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. సమావేశ మందిరంలో కేవలం మూడు నుంచి నాలుగు సంస్థల ప్రతినిధులు మాత్రమే ఉన్నారని సమాచారం.

ఇక పరిశ్రమ వర్గాల కోసం వేరే సమావేశం నిర్వహించినప్పటికీ, పౌర సమాజానికి సంబంధించిన సెషన్‌లో కూడా ప్రైవేట్ రంగ ప్రతినిధులు హాజరుకావడం గమనార్హం. ఇది చర్చల లక్ష్యంపై సందేహాలను మరింత పెంచింది.

పారదర్శకతపై ఆందోళనలు..

డిజిటల్ హక్కుల సంస్థలు విధానపరమైన లోపాలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ముఖ్యంగా ప్రీ-లెజిస్లేటివ్ కన్సల్టేషన్ పాలసీ, 2014ను పాటించలేదని విమర్శించారు. చట్టాల రూపకల్పనలో పారదర్శకత అత్యంత ముఖ్యమని, కానీ ఈ ప్రక్రియలో అది కనిపించలేదని పేర్కొన్నారు.

“ఇది క్రమంగా క్షీణిస్తున్న పరిస్థితిని చూపుతోంది. డిజిటల్ హక్కుల కోసం పనిచేసే సంస్థల సంఖ్య కూడా తగ్గుతోంది,” అని ఒక సంస్థ తన ప్రకటనలో పేర్కొంది. పౌర సమాజానికి తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వకపోతే, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియ itself దెబ్బతింటుందని హెచ్చరించింది.

సెన్సార్ భయాలపై విమర్శలు..

సమావేశం నిర్వహణపై మీడియా, డిజిటల్ హక్కుల కార్యకర్తలు కూడా తీవ్రంగా స్పందించారు. సమావేశం కేవలం ఒక సమ్మతి ప్రక్రియగా మాత్రమే కనిపించిందని విమర్శించారు. ప్రశ్నలు అడిగినా స్పష్టమైన సమాధానాలు రాలేదని, చర్చలు లోతుగా సాగలేదని అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రభుత్వం తీసుకొస్తున్న సవరణలు సామూహిక సెన్సార్ విధానాలకు దారి తీసే అవకాశం ఉందని వారు హెచ్చరించారు. ఈ మార్పులు భవిష్యత్తులో డిజిటల్ కంటెంట్‌పై కఠిన నియంత్రణలకు దారితీయవచ్చని భావిస్తున్నారు.

సవరణలను ఉపసంహరించాలన్న డిమాండ్..

డిజిటల్ హక్కుల సంస్థలు ఈ సవరణలను పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. పరిమితంగా జరిగిన సంప్రదింపులు సరిపోవని, ప్రజల విస్తృత భాగస్వామ్యం అవసరమని పేర్కొంటున్నాయి. చర్చల టేబుల్ వద్ద పౌర సమాజానికి స్థానం కల్పించాలంటే, వారి అభిప్రాయాలను నిజంగా పరిగణలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని అవి స్పష్టం చేస్తున్నాయి. లేకపోతే, ప్రజాస్వామ్య చర్చల నుంచి వారు పూర్తిగా దూరమయ్యే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నాయి.

ప్రతిపాదిత మార్పులపై అనుమానాలు..

ముసాయిదా సవరణల్లో కొన్ని మార్పులు పరిశీలనలో ఉన్నట్లు సమాచారం. “వార్తలు”, “కరెంట్ అఫైర్స్” వంటి పదాలకు స్పష్టమైన నిర్వచనాలు ఇవ్వాలని ఆలోచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ఈ మార్పులు ప్రధాన సమస్యలను పరిష్కరించలేవని కార్యకర్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

సవరణల వల్ల కలిగే చట్టపరమైన సమస్యలు, సెన్సార్ ప్రభావం వంటి అంశాలు ఇంకా అలాగే ఉన్నాయని వారు చెబుతున్నారు. అందుకే, చిన్న మార్పులు సరిపోవని, మొత్తం సవరణలను పునఃసమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని అంటున్నారు.

తొలగింపు విధానాలపై తీవ్ర విమర్శలు..

కంటెంట్ తొలగింపు విధానాలపై కూడా తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. ప్రస్తుతం తీసుకుంటున్న చర్యల్లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం కనిపించడంలేదని ఆరోపించారు. కొన్ని సందర్భాల్లో కేవలం కొన్ని గంటల్లోనే కంటెంట్ తొలగించబడుతోందని పేర్కొన్నారు.

కంటెంట్ నిజంగా చట్టవిరుద్ధమా? కాదా? అన్నది స్పష్టంగా తెలియకపోయినా తొలగింపులు జరుగుతున్నాయని, ఇది పౌరుల హక్కులను ప్రభావితం చేస్తుందని అభిప్రాయపడ్డారు. అంతేకాకుండా, తొలగింపు తర్వాత పౌరులకు సరైన వివరణ ఇవ్వడం లేదని కూడా విమర్శించారు.

సమగ్ర సమీక్ష అవసరం..

ఐటీ నిబంధనలపై సమగ్ర సమీక్ష అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. 2021 నుంచి ఈ నిబంధనలపై అనేక సంస్థలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. కొన్ని అంశాలు రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ఉండవచ్చని కూడా అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి.

అయితే ప్రభుత్వం ఈ అభ్యంతరాలను పూర్తిగా పరిగణలోకి తీసుకుంటుందా అనే సందేహం ఇంకా కొనసాగుతోంది. కొత్త మార్పులను చేర్చడం కన్నా, మొత్తం విధానాన్ని సమీక్షించడం అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

గడువు పొడిగింపుపై స్పష్టత లేకపోవడం

ప్రజల అభిప్రాయాలను సమర్పించడానికి ఇచ్చిన గడువు కూడా విమర్శలకు గురైంది. సాధారణంగా 30 రోజులు ఇవ్వాల్సి ఉండగా, ఈసారి కేవలం 15 రోజులు మాత్రమే ఇచ్చారు. దీనిపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి.

ఈ నేపథ్యంలో గడువును ఏప్రిల్ 14 వరకు పొడిగించే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. అయితే ఈ నిర్ణయం ఎప్పుడు అధికారికంగా ప్రకటించబడుతుందో ఇంకా స్పష్టత లేదు.

మొత్తంగా చూస్తే, ఐటీ నిబంధనల సవరణలపై జరుగుతున్న ప్రక్రియపై పలు అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. పారదర్శకత లేకపోవడం, పౌర సమాజాన్ని పక్కన పెట్టడం, సెన్సార్ భయాలు వంటి అంశాలు ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా మారాయి. ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో అన్ని వర్గాల భాగస్వామ్యం అవసరమని, అదే నమ్మకాన్ని పెంచుతుందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.