ఇరాన్ అమెరికా యుద్ధం ఇవాళ్టికి (8-3-2026) 9వ రోజుకు చేరుకుంది. మరణాలు అంతకంతకూ పెరుగుతున్నాయి. ఒక్క ఇరాన్ లోనే సుమారు 2వేల మంది వరకు చనిపోయినట్టు తెలుస్తోంది. అధికారికంగా మరణించిన వారి సంఖ్య 1500కి చేరింది.
ఈ నేపథ్యంలో ఇజ్రాయిల్, అమెరికా సంయుక్తంగా ఇరాన్ పై దాడులు మొదలు పెట్టాయి. అరబ్ దేశాలపైనా దాడులు కొనసాగుతున్నాయి. ఇరాన్ లొంగి రావాల్సిందేనని అమెరికా పట్టుబడుతోంది. లొంగిపోయే ప్రసక్తే లేదని ఇరాన్ తేల్చి చెబుతోంది. పొరుగు దేశాలపై దాడులు చేయబోమని ఇరాన్ చెప్పినా బాంబు దాడులు, క్షిపణులతో మెరుపు దాడులు జరుగుతున్నట్టు దుబాయ్ నుంచి సమాచారం అందుతోంది. దుబాయ్ ఇక ఏమాత్రం సేఫ్ కాదని అంటున్నారు.
మరోపక్క, ఇరాన్ పై యుద్ధాన్ని ప్రపంచ దేశాలకు అమ్ముకోలేక పోయామే అని అమెరికా కుమిలిపోతోంది. ఒక న్యాయమైన, అవసరమైన యుద్ధంగా "అమ్ముకోలేకపోయింది" (Failed to sell the war) అనే వాదన వినపడుతోంది. అందుకే అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ యూరోపియన్ దేశాలపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రధానంగా తన పాత మిత్రుడు బ్రిటన్ కలిసి రాకపోవడం అమెరికాకు ఏమాత్రం మింగుడు పడడం లేదని అల్ జజీరా కథనం. నాటో లోని దేశాలు కూడా అమెరికాకు సహకరించడం లేదు.
ఈ యుద్ధానికి నైతిక మద్దతు ఎందుకు కొరవడిందీ?
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఫిబ్రవరి 28, 2026న చర్చలు జరుగుతున్న సమయంలోనే ఇరాన్పై దాడులు ప్రారంభించాయి. ఇది అంతర్జాతీయ సమాజంలో అమెరికా విశ్వసనీయతను దెబ్బతీసిందని, చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొనే అవకాశం ఉన్నా యుద్ధానికే మొగ్గు చూపడం వల్ల ప్రపంచ దేశాల మద్దతును పొందలేకపోయిందని అల్ జజీరా పేర్కొంది.
గల్ఫ్ దేశాల ఆందోళన
అమెరికా తన మిత్రదేశాలైన గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలను (సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ వంటివి) ఈ యుద్ధంలో భాగస్వాములను చేయాలనుకున్నా, అవి తీవ్ర అయిష్టతను వ్యక్తం చేశాయి.
అమెరికా కేవలం ఇజ్రాయెల్ను రక్షించడానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తోందని, ఇరాన్ ప్రతీకార దాడుల నుండి తమను రక్షించడంలో విఫలమవుతోందని గల్ఫ్ దేశాలు భావిస్తున్నాయి.
ఈ యుద్ధం వల్ల చమురు ధరలు పెరగడం, పెట్టుబడులు తరలిపోవడం వంటి పరిణామాలు తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలను దెబ్బతీస్తాయని అవి భయపడుతున్నాయి.
'పాలన మార్పు' లక్ష్యంపై సందేహాలు
అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ యుద్ధం ద్వారా ఇరాన్ ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయాలని చూస్తున్నారని, కానీ దాని వల్ల కలిగే అరాచకం సిరియా లేదా యెమెన్ కంటే దారుణంగా ఉంటుందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ అనిశ్చితి కారణంగా ప్రపంచ దేశాలు అమెరికా వ్యూహాన్ని సమర్థించడానికి వెనకాడుతున్నాయి.
ఇందులో వాస్తవం ఎంత?
అంతర్జాతీయ మీడియా విశ్లేషణ ప్రకారం, అమెరికా ఈ యుద్ధాన్ని కేవలం సైనిక శక్తితో గెలవాలని చూస్తోంది తప్ప, అంతర్జాతీయంగా దీనికి తగిన "రాజకీయ, నైతిక మద్దతును" కూడగట్టడంలో విఫలమైంది. యుద్ధం వల్ల ఇరాన్ 'వ్యూహాత్మక సహనం' (Strategic Patience) ముగిసిందని, అది ఇప్పుడు పొరుగు దేశాలపై కూడా దాడులు చేస్తూ యుద్ధాన్ని విస్తరిస్తోందని హెచ్చరించింది.
యుద్ధం 8వ రోజు ఏం జరిగిదంటే...
చమురు యుద్ధం మొదలైంది. యుద్ధం మొదటి వారం కేవలం సైనిక స్థావరాలకే పరిమితం కాగా, 8వ రోజు రాత్రి నుండి చమురు నిల్వలపై దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.
నిన్న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన వైమానిక దాడుల్లో టెహ్రాన్లోని ప్రధాన చమురు నిల్వ కేంద్రం ధ్వంసమైంది.
దీనికి ప్రతీకారంగా ఇరాన్ తన రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ ద్వారా ఇజ్రాయెల్లోని హైఫా (Haifa) చమురు శుద్ధి కర్మాగారాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని క్షిపణి దాడులు చేసింది.
గల్ఫ్ దేశాలపై ఒత్తిడి
అమెరికాకు సహకరిస్తున్నాయనే నెపంతో ఇరాన్ తన పొరుగు దేశాలైన యూఏఈ (UAE), కువైట్, సౌదీ అరేబియాపై దాడులను ఉధృతం చేసింది.
దుబాయ్, కువైట్ ఎయిర్పోర్ట్లపై..
కువైట్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై డ్రోన్ దాడులు జరిగాయి. దుబాయ్ ఎయిర్పోర్ట్ సమీపంలో పేలుళ్లు సంభవించడంతో విమాన రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో 20% వాటా ఉన్న హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ పూర్తిగా తన అదుపులోకి తీసుకోవడంతో గ్లోబల్ మార్కెట్లో చమురు ధరలు బ్యారెల్కు $90 దాటాయి.
ఇరాన్లో అంతర్గత కల్లోలం
మొదటి రోజు దాడిలోనే సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ మరణించినట్లు వార్తలు రావడంతో, ఇరాన్ నాయకత్వంలో గందరగోళం నెలకొంది.
మధ్యంతర మండలి: ప్రస్తుతం ఇరాన్ పాలనను ఒక 'మధ్యంతర నాయకత్వ మండలి' నిర్వహిస్తోంది. అయితే, దేశంలోని కుర్దిష్ ప్రాంతాల్లో తిరుగుబాట్లు మొదలవ్వడం ఇరాన్ ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారింది.
రష్యా, చైనా పాత్ర
అమెరికా నేరుగా యుద్ధంలోకి దిగడంతో, తెరవెనుక రష్యా, చైనాలు ఇరాన్కు సహకరిస్తున్నట్లు నివేదికలు అందుతున్నాయి.
అమెరికా యుద్ధ నౌకల కదలికలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని రష్యా ఇరాన్కు చేరవేస్తోందని అమెరికా ఆరోపిస్తోంది.
చైనా కూడా ఇరాన్కు ఆర్థికంగా, క్షిపణి విడిభాగాల పరంగా అండగా నిలుస్తోంది.
ఈ 9వ రోజు నాటికి యుద్ధం కేవలం ఇరాన్-అమెరికాల మధ్యే కాకుండా, మొత్తం గల్ఫ్ ప్రాంతానికి పాకింది. అమెరికా తన 'ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ' (Operation Epic Fury) ద్వారా ఇరాన్ గగనతలంపై ఆధిపత్యాన్ని సాధించినప్పటికీ, ఇరాన్ చేస్తున్న 'ప్రతీకార దాడులు' (Operation True Promise IV) ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను చిన్నాభిన్నం చేస్తున్నాయి. ఇది కేవలం వైమానిక దాడులతో ముగుస్తుందా లేదా గ్రౌండ్ ఇన్వేషన్ (భూతల యుద్ధం) కు దారితీస్తుందా అన్నది రాబోయే 48 గంటల్లో తేలిపోనుంది.