వ్యూహాత్మక ఆటలో ఎవరు గెలుస్తారు?

ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ బడ్జెట్ సమావేశాలు గవర్నర్ ఎస్ అబ్దుల్ నజీర్ ప్రసంగంతో ప్రారంభమైన వేళ, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (వైఎస్సార్సీపీ) అధినేత వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని ఎమ్మెల్యేలు ప్రతిపక్ష హోదా డిమాండ్‌తో నినాదాలు చేసి, సభను బహిష్కరించారు. గవర్నర్ ప్రసంగాన్ని 'తప్పుడు ప్రసంగం'గా అభివర్ణించిన వైఎస్సార్సీపీ సభ్యులు, రాష్ట్రంలో అభివృద్ధి, సంక్షేమం లేకుండా పోయినా ఉన్నట్లు చూపిస్తున్నారని, లక్షల కోట్ల అప్పులు తెచ్చి రాష్ట్రాన్ని అప్పుల పాలు చేస్తున్నారని ఆరోపించారు. ఈ సమావేశాలు మూడు వారాల పాటు జరగనున్న నేపథ్యంలో, వైఎస్సార్సీపీ వ్యూహం ఏమిటి? ప్రతిపక్ష హోదా సాధ్యమేనా? అధికార పక్షం తీరు ఎలాంటిది? అనేవి రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశాలుగా మారాయి.

అసెంబ్లీ బహిష్కరణ నుంచి ప్రజల మధ్యకు...

2024 ఎన్నికల తర్వాత కేవలం 11 సీట్లకు పరిమితమైన వైఎస్సార్సీపీ, అప్పటి నుంచి అసెంబ్లీ సమావేశాలను బహిష్కరిస్తూ వస్తోంది. ప్రతిపక్ష హోదా ఇవ్వకుండా అధికార ఎన్‌డీఏ కూటమి తమ గొంతును నొక్కేస్తోందని ఆరోపిస్తూ గవర్నర్ ప్రసంగం, ప్రమాణ స్వీకారాలకు మాత్రమే హాజరవుతున్నారు. ఈసారి కూడా జగన్ నేతృత్వంలో ఎమ్మెల్యేలు సభకు వచ్చి నినాదాలు చేసి వాకౌట్ చేశారు. తర్వాత తాడేపల్లిలోని పార్టీ కార్యాలయంలో ఎమ్మెల్సీలతో సమావేశమైన జగన్ మండలిలో వ్యవహరించాల్సిన వ్యూహాలపై హితబోధ చేశారు. 12వ తేదీన ఎమ్మెల్యేలతో ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించి, మిగిలిన సమావేశాల్లో ఎలా ముందుకు వెళ్లాలనేది చర్చించనున్నారు.

వైఎస్సార్సీపీ వ్యూహం స్పష్టం

అసెంబ్లీలో హోదా లేకుండా మాట్లాడే అవకాశం తక్కువేనని భావిస్తూ బహిష్కరణ ద్వారా ప్రజల సానుభూతి పొందాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. జగన్ తన ఎమ్మెల్యేలను 'ప్రజల మధ్యకు వెళ్లి పోరాడండి' అని పిలుపు నిచ్చారు. ఇది రాజకీయంగా ప్రభావవంతమా? ఒకవైపు, బాయ్‌కాట్ వల్ల పార్టీ కార్యకర్తల మనోధైర్యం పెరుగుతుంది. మరోవైపు సభలో లేకపోవడం వల్ల ప్రజా సమస్యలు లేవనెత్తలేకపోవడం, డిస్‌క్వాలిఫికేషన్ భయం వంటి సవాళ్లు ఎదురవుతాయి. రాజకీయ విశ్లేషకులు దీన్ని 'హై-రిస్క్ స్ట్రాటజీ'గా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఎందుకంటే దీర్ఘకాలంలో పార్టీ ఇమేజ్‌కు నష్టం కలిగించవచ్చు.

ప్రతిపక్ష హోదా: సాధ్యమా?

వైఎస్సార్సీపీకి 175 సభ్యుల అసెంబ్లీలో కేవలం 11 సీట్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. ప్రతిపక్ష హోదా (లీడర్ ఆఫ్ ఆపోజిషన్ - ఎల్‌ఓపీ) కోసం సాధారణంగా సభ సభ్యుల్లో కనీసం 10-15 శాతం (సుమారు 18-26 సీట్లు) అవసరమని నిబంధనలు చెబుతున్నాయి. స్పీకర్ అయ్యన్న పాత్రుడు ఇప్పటికే ఈ హోదా ఇవ్వడం సాధ్యం కాదని స్పష్టం చేశారు. జగన్ హైకోర్టులో పిటిషన్ వేసినా ఇంకా ఫలితం లేదు.

రాజకీయ ఒత్తిడి ద్వారా హోదా సాధించడం కష్టమే. ఎందుకంటే అధికార టీడీపీ-జనసేన-బీజేపీ కూటమికి 164 సీట్లతో భారీ మెజార్టీ ఉంది. వైఎస్సార్సీపీ హోదా లేకుండా సభలో మాట్లాడే అవకాశం తక్కువే. కేవలం 2 నిమిషాలు మాత్రమే ఇస్తారని జగన్ ఆరోపిస్తున్నారు. అయితే ఈ డిమాండ్ ద్వారా పార్టీ ప్రజల్లో 'అన్యాయానికి గురైన బాధితులు'గా చిత్రీకరణ చేసుకోవడం వ్యూహాత్మక లాభమని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. దీర్ఘకాలంలో ఇది పార్టీని బలోపేతం చేయవచ్చు, కానీ తక్షణ ఫలితాలు అనుమానాస్పదమే.

అధికార పక్ష తీరు

టీడీపీ నేతృత్వంలోని ఎన్‌డీఏ కూటమి వైఎస్సార్సీపీకి హోదా ఇవ్వకపోవడాన్ని నిబంధనల ప్రకారమేనని సమర్థిస్తోంది. స్పీకర్ 'నో వర్క్, నో పే' విధానాన్ని ప్రతిపాదిస్తూ హాజరు కాని సభ్యులకు జీతాలు లేవని సూచించారు. ఇది వైఎస్సార్సీపీపై ఒత్తిడి తెచ్చే ఎత్తుగడగా కనిపిస్తోంది. మరోవైపు తిరుమల లడ్డు కల్తీ వంటి వివాదాలను లేవనెత్తి వైఎస్సార్సీపీని టార్గెట్ చేస్తున్నారు.

అధికార పక్షం తీరు రాజకీయంగా లాభదాయకమే. వైఎస్సార్సీపీ సభలో లేకపోవడం వల్ల వారికి అడ్డంకులు తక్కువ. బడ్జెట్ చర్చలు సజావుగా సాగుతాయి. అయితే ఇది ప్రజాస్వామ్యానికి హానికరమని విమర్శలు వస్తున్నాయి. 'ప్రతిపక్షం లేకుండా ప్రజాస్వామ్యం ఎలా సాగుతుంది?' అని జగన్ ప్రశ్నిస్తున్నారు. రాజకీయ వర్గాలు దీన్ని 'పవర్ పాలిటిక్స్'గా చూస్తున్నాయి. ఎందుకంటే వైఎస్సార్సీపీని బలహీనపరచడం కూటమి లక్ష్యం.

ఈ బడ్జెట్ సమావేశాలు రాజకీయ డ్రామాకు వేదికగా మారాయి. వైఎస్సార్సీపీ బాయ్‌కాట్ వ్యూహం భవిష్యత్ ఎన్నికల్లో ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో చూడాలి. ప్రజల సమస్యలు చర్చకు రాకుండా పోతుంటే, ఇది రాష్ట్ర ప్రజాస్వామ్యానికి పరీక్షా సమయమే.