ఢిల్లీలో అమరావతికి 'చట్టబద్ధ' రక్షణ, విజయవాడలో జగన్ 'గర్జన'!

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చరిత్రలో ఏప్రిల్-1 (బుధవారం) ఒక మైలురాయిగా నిలవనుంది. విభజన చట్టం-2014లోని సెక్షన్ 5(2)కు సవరణ చేస్తూ, అమరావతిని ఆంధ్రప్రదేశ్ శాశ్వత రాజధానిగా గుర్తిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో బిల్లును ప్రవేశపెట్టనుంది. 2024 జూన్ 2 నుంచి అమరావతిని అధికారిక రాజధానిగా పరిగణించేలా ఈ సవరణ ఉండనుంది.

కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి నిత్యానంద రాయ్ మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు లోక్‌సభలో ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టనున్నారు. విభజన చట్టంలో "ఏపీకి కొత్త రాజధాని ఉంటుంది" అన్న పదాన్ని తొలగించి, దాని స్థానంలో "అమరావతి రాజధాని" అని చేరుస్తారు. అమరావతి అంటే ఏపీసీఆర్‌డీఏ (APCRDA) చట్టం-2014 ప్రకారం నోటిఫై చేసిన ప్రాంతాలన్నీ అని స్పష్టత ఇవ్వనున్నారు.

చారిత్రక ప్రాధాన్యత...

ఒక రాష్ట్ర రాజధానికి పార్లమెంటు ద్వారా చట్టబద్ధత కల్పించడం భారత సమాఖ్య వ్యవస్థలో ఇదే తొలిసారి. ఇది గత ఐదేళ్లుగా నెలకొన్న 'మూడు రాజధానుల' అనిశ్చితికి ముగింపు పలకడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఏ ప్రభుత్వం వచ్చినా రాజధానిని మార్చడం అసాధ్యం చేసేలా ఈ చట్టం ఉండనుంది.

మరోవైపు, పార్లమెంటులో బిల్లు ప్రవేశపెడుతున్న సమయానికే వైసీపీ అధినేత వైఎస్ జగన్ విజయవాడలో ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ ఏర్పాటు చేయడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. జగన్ తన వాదనను ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై కేంద్రీకరించే అవకాశం ఉంది.

చట్టబద్ధత ఒక డ్రామా?

రాజధానిపై నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం రాష్ట్రానిదేనని గతంలో కేంద్రం కోర్టులో చెప్పిందని, ఇప్పుడు చేస్తున్న సవరణ కేవలం చంద్రబాబు రాజకీయ లబ్ధి కోసమేనని ఆయన మండిపడే అవకాశం ఉంది.

భూసేకరణ, అవినీతి...

రాజధాని పనుల్లో భారీ అవినీతి జరుగుతోందని, రెండో విడత భూసేకరణ ద్వారా రైతుల నుంచి భూములను లాక్కునేందుకే ఈ 'చట్టబద్ధత' ముసుగు వేస్తున్నారని జగన్ ఆరోపిస్తున్నారు.

ఆర్థిక సంక్షోభం...

రాష్ట్రం ఇప్పటికే అప్పుల ఊబిలో ఉందని, లక్షల కోట్ల వ్యయంతో ఒక్క అమరావతినే అభివృద్ధి చేయడం వల్ల మిగిలిన ప్రాంతాలు వెనుకబడిపోతాయని 'వికేంద్రీకరణ' నినాదాన్ని ఆయన మళ్ళీ వినిపించే అవకాశం ఉంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రస్థానం..

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన చట్టం ఆమోదం పొందింది. చంద్రబాబు ప్రభుత్వం అమరావతి రాజధానిగా ఎంపిక చేసింది. 2019 వైసీపీ ప్రభుత్వం వచ్చి మూడు రాజధానుల ప్రతిపాదన (విశాఖ, అమరావతి, కర్నూలు) తెచ్చింది. 2024లో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చి ఏకైక రాజధానిగా అమరావతిని ప్రకటించింది. 2026 (నేడు)పార్లమెంటులో విభజన చట్టానికి మూడవ సవరణ ద్వారా అమరావతికి శాశ్వత హోదా కల్పించాలని కోరుతూ అసెంబ్లీలో తీర్మానం చేసింది.

ఒకవైపు అమరావతి భూములిచ్చిన రైతులు ఈ బిల్లుతో తమ భవిష్యత్తుకు భరోసా లభిస్తుందని సంబరాలు చేసుకుంటుండగా, మరోవైపు విపక్షం లేవనెత్తే ఆర్థిక భారం, ప్రాంతీయ అసమానతల అంశాలపై చర్చ జరుగుతోంది. గందరగోళం లేకుండా పెట్టుబడిదారుల్లో, ప్రజల్లో నమ్మకం కలిగించడమే తమ లక్ష్యమని హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇప్పటికే పేర్కొన్నారు.

ఈ బిల్లు ఆమోదంతో అమరావతిపై అనిశ్చితిని శాశ్వతంగా తొలగించి, అభివృద్ధి పనులను వేగవంతం చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

మధ్యాహ్నం పార్లమెంటులో బిల్లు ఆమోదం పొందిన తర్వాత, జగన్ తన ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్‌లో ఎలాంటి కీలక ప్రకటన చేస్తారనేది ఇప్పుడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉత్కంఠ రేపుతోంది.

ఈ పరిణామం కేవలం ఒక పేరు మార్పు కాదు. ఇది రాష్ట్ర భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన దిశానిర్దేశం. రాజకీయ పోరాటాలు ఎలా ఉన్నా, రాష్ట్ర రాజధాని విషయంలో ఒక 'ముగింపు' లభించడం పరిపాలనా పరంగా శుభపరిణామమని మేధావులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అదే సమయంలో పార్లమెంటు సాక్షిగా ఇచ్చిన ప్రత్యేక హోదా ను ప్రకటించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.