సంస్కరణల రిఫరెండమ్పై బంగ్లాదేశ్లో వేడెక్కిన చర్చ..
తాత్కాలిక నాయకుడు యూనస్ ప్రతిపాదించిన జూలై నేషనల్ చార్టర్కు ప్రజల సమ్మతి కోరుతూ రిఫరెండమ్ ప్రకటించగా, చట్టబద్ధతపై న్యాయ వర్గాల్లో సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
బంగ్లాదేశ్లో ఫిబ్రవరి 12న జరిగే ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో ‘అవును’ అని ఓటు వేయాలని తాత్కాలిక ప్రభుత్వ అధిపతి ముహమ్మద్ యూనస్ ప్రజలను కోరారు. తాను ప్రతిపాదించిన 84 పాయింట్ల సంస్కరణ ప్యాకేజీ దేశ భవిష్యత్తుకు మేలు చేస్తుందని ఆయన అంటున్నారు. ఈ సంస్కరణలకు ప్రజల మద్దతు కూడగట్టేందుకు ప్రభుత్వం విస్తృత ప్రచారం నిర్వహించింది. వాణిజ్య బ్యాంకులు కూడా ప్రభుత్వ కార్యాలయాల వద్ద ‘అవును’ బ్యానర్లు ప్రదర్శించాయి. ఎన్జీవోల ప్రచారానికి CSR నిధులు వినియోగించాలని కేంద్ర బ్యాంకు సూచించింది. అయితే ప్రభుత్వ అధికారులు ఎన్నికల సంఘం ప్రచారంలో పాల్గొనడం శిక్షార్హమైన నేరమని హెచ్చరించింది. ఈ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణపై న్యాయ నిపుణులు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. తాత్కాలిక ప్రభుత్వం నిష్పాక్షికంగా ఉండాల్సిన సమయంలో ‘అవును’ ఓటుకు పరోక్షంగా మద్దతు ఇవ్వడం సరికాదని విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
ఇక గెజిట్కు రాష్ట్రపతి సంతకం చేయడంపైనా న్యాయవాదులు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు. రాజ్యాంగం అమల్లో ఉన్నపుడు ఈ ప్రక్రియ చట్టబద్ధమా? అనే అంశంపై చర్చ కొనసాగుతోంది. దీంతో సంస్కరణల రిఫరెండమ్ బంగ్లాదేశ్ రాజకీయ వర్గాల్లో పెద్ద చర్చకు దారితీసింది.
నేపథ్యం ఇదీ..
బంగ్లాదేశ్లో ఈ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు ప్రధాన కారణం దేశంలో జరిగిన రాజకీయ మార్పులు మరియు తాత్కాలిక ప్రభుత్వ ఏర్పాటే.
ప్రభుత్వ పతనం: 2026 ఆగస్టు 5న విద్యార్థుల నేతృత్వంలో దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన భారీ నిరసనల తర్వాత అప్పటి ప్రధాని షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం కూలిపోయింది. అవామీ లీగ్ ప్రభుత్వంపై అవినీతి, నిరుద్యోగం, పరిపాలనలో వైఫల్యం వంటి ఆరోపణలు పెరగడం దీనికి దారితీసింది.
తాత్కాలిక ప్రభుత్వ ఏర్పాటు: ఆ రాజకీయ సంక్షోభం తర్వాత ముహమ్మద్ యూనస్ నేతృత్వంలో తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. ఈ ప్రభుత్వం ప్రధానంగా సంస్కరణలు తీసుకురావడం, తదుపరి ఎన్నికలకు మార్గం సుగమం చేయడం లక్ష్యంగా పనిచేస్తోంది.
“జూలై నేషనల్ చార్టర్–2025”: యూనస్ ప్రకటించిన ఈ చార్టర్లో ఎన్నికల వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ, పరిపాలన పారదర్శకత, అవినీతి నియంత్రణ వంటి కీలక మార్పులు ఉన్నాయి. ఈ సంస్కరణలకు ప్రజల సమ్మతి పొందడానికి రిఫరెండమ్ నిర్వహించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
చట్టబద్ధతపై సందేహాలు: అయితే బంగ్లాదేశ్ రాజ్యాంగంలో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు స్పష్టమైన నిబంధన లేకపోవడంతో న్యాయ నిపుణులు ఈ ప్రక్రియ చట్టబద్ధతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు. తాత్కాలిక ప్రభుత్వం నిష్పాక్షికంగా ఉండాల్సిన సమయంలో ‘అవును’ ఓటుకు పిలుపునివ్వడం కూడా విమర్శలకు కారణమైంది.
రాజకీయ అస్థిరత తర్వాత దేశాన్ని కొత్త దిశలో తీసుకెళ్లేందుకు యూనస్ సంస్కరణలు ప్రతిపాదించగా, వాటికి ప్రజా మద్దతు సంపాదించేందుకు ఈ రిఫరెండమ్ చేపట్టారు. అయితే రాజ్యాంగ పరమైన వివాదాలు దీనిని మరింత చర్చనీయాంశంగా మార్చాయి.
