ఇరాన్ యుద్ధంలో అమెరికా పెట్టిన ఖర్చు ఎంత? తీసిన ఆదాయం ఎంత?

ఇరాన్ పై యుద్ధాన్ని ప్రకటించి అమెరికా తన లక్ష్యాలను నెరవేర్చుకుందా? ట్రంప్ చెబుతున్న మాటలకు, క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలకు పొంతన కుదరడం లేదా? అమెరికా ఈ యుద్ధానికి పెట్టిన ఖర్చు ఎంత? బలిపెట్టిన ప్రాణాలు ఎన్ని? ఎంత ఖర్చు చేసి ఎంత వ్యాపారాన్ని చేజిక్కించుకుందీ? వంటి అంశాలను ఓసారి పరిశీలిద్దాం. అంతర్జాతీయ మీడియాలో వస్తున్న కథనాల ప్రకారం విశ్లేషకులు చెబుతున్నదేమిటో చూద్దాం.

అధికారికంగా అమెరికా 13 మంది సైనికులను కోల్పోయింది. సుమారు 232 మంది గాయపడ్డారు. ఇరాన్ మీడియా మాత్రం వందలాది అమెరికా సైనికుల మరణాలను క్లెయిమ్ చేస్తోంది.

ఇరాన్ వైపు నష్టం భారీగా ఉంది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ అంచనాల ప్రకారం 6,000 మందికి పైగా IRGC (ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్స్ కార్ప్స్) సభ్యులు, సైనికులు హతమయ్యారు. పౌరులు కనీసం 1,400 మంది మరణించారు. ఫిబ్రవరి 28 తొలి దాడుల్లోనే వందలాది ప్రాణాలు పోయాయి.

ఈ యుద్ధానికి అమెరికా 30 నుంచి 40 బిలియన్ డాలర్ల వరకు ఖర్చు చేసింది. 25 రోజుల ప్రత్యక్ష ఖర్చు సుమారు 2.5 లక్షల కోట్లు. పెంటగాన్ అదనంగా $200 బిలియన్ బడ్జెట్ కోరింది. నిపుణుల అంచనా ప్రకారం మొత్తం ఖర్చు $25-40 బిలియన్ వరకు ఉండవచ్చు. 17 అమెరికా సైనిక స్థావరాలు దెబ్బతిని $800 మిలియన్ నష్టం వచ్చింది.

కానీ ట్రంప్ వ్యూహం ప్రకారం ఇది "వ్యాపారం". గల్ఫ్ దేశాలు (సౌదీ, యూఏఈ, కువైట్) భయంతో అమెరికా నుంచి $50 బిలియన్ పైగా పేట్రియాట్ క్షిపణులు, రాడార్ సిస్టమ్స్ కొనుగోలు చేశాయి.

రిజీమ్ చేంజ్: ఖమేనీ మరణం తర్వాత కూడా అసంపూర్తి

ట్రంప్ "లక్ష్యం నెరవేరింది" అన్నా, సైనికంగా మాత్రమే. ఇరాన్ అణు కేంద్రాలు, బాలిస్టిక్ క్షిపణి సైట్లు, నావికా దళం దెబ్బతిన్నాయి. కానీ రాజకీయంగా? ఫిబ్రవరి 28 దాడుల్లో సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించారు. మార్చి 8న అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్‌పర్ట్స్ ఆయన కుమారుడు ముజ్తబా ఖమేనీని కొత్త సుప్రీం లీడర్‌గా ప్రకటించింది. కానీ ట్రంప్ దీన్ని "ఆమోదయోగ్యం కాదు" అంటూ తిరస్కరించారు. "మాకు కావాల్సిన వ్యక్తి వచ్చే వరకు పూర్తి కాదు" అని అంతరంగంగా చెబుతున్నారు. ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బాఘెర్ ఖలీబా వంటి 'హేతుబద్ధ' నేతలతో చర్చలు జరుపుతున్నట్లు హింట్ ఇస్తున్నారు.

ఇరాన్‌లో వారసత్వ పాలనపై అసంతృప్తి, ఆర్థిక సంక్షోభం వల్ల ప్రజల తిరుగుబాటు సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ట్రంప్ దృష్టిలో ఇప్పుడు "బాల్ ఇరాన్ కోర్టులో" ఉంది.

ఈ యుద్ధం ద్వారా ట్రంప్ స్పష్ట సంకేతాలు ఇచ్చారు: అమెరికా ప్రయోజనాలకు భంగం వచ్చినా ఎవరినైనా ఎదుర్కొంటాం. 25 రోజుల్లోనే ఒక దేశ నాయకత్వాన్ని మార్చగల శక్తి ఉంది. చమురు ధరలను ఒక ప్రకటనతో 11-13% తగ్గించగల సామర్థ్యం చూపారు.

5 రోజుల విరామం ముగిసేలోపు ఇరాన్ ఒప్పందానికి వస్తుందా? లేదా ముజ్తబా నేతృత్వంలో ఎదురుదాడి చేస్తుందా? ఇది ఇరాన్ భవిష్యత్తును మాత్రమే కాదు, ప్రపంచ చమురు ధరలు, ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా నిర్ణయిస్తుంది.

ఈ యుద్ధం ఒక వైపు అణు ముప్పును తొలగించినా, మరోవైపు అమెరికా రక్షణ పరిశ్రమ, ఇంధన మార్కెట్లకు 'గోల్డెన్ పీరియడ్' తెచ్చిపెట్టింది. ట్రంప్ చెప్పినట్లు లక్ష్యం పూర్తయిందా? సైనికంగా అవును, రాజకీయంగా ఇంకా కొలిక్కి రాలేదు. మున్ముందు ఈ గేమ్ ఫైనల్ ఎలా ముగుస్తుందో చెప్పేస్తాయి.

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ యుద్ధంలో "లక్ష్యాలు సాధించాం", "ఇరాన్ మిలిటరీగా ఫినిష్ అయింది" అని పదేపదే చెబుతున్నారు. కానీ వాస్తవాలు ఏమిటీ?

ఇరాన్ అధికారికంగా ఈ చర్చలను "ఫేక్ న్యూస్" అని ఖండించింది. ట్రంప్ ప్రకటనలు చమురు ధరలు తగ్గించడానికి, మార్కెట్ మానిప్యులేషన్ కోసమే అని ఆరోపించింది.

యుద్ధం ఇంకా కొనసాగుతోంది: అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌లో 9,000+ స్ట్రైక్స్ చేశాయి. ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్, గల్ఫ్ దేశాలపై మిసైల్, డ్రోన్ దాడులు చేస్తోంది. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ ఇంకా పూర్తిగా తెరవలేదు.

సైనికంగా: ఇరాన్ అణు సామర్థ్యం, మిసైల్ బేస్‌లు, నావికాదళం బాగా దెబ్బతిన్నాయి. అలీ ఖమేనీ మరణం పెద్ద దెబ్బ.

రాజకీయంగా (రిజీమ్ చేంజ్): పాక్షిక విజయమే. ముజ్తబా ఖమేనీ అధికారంలో ఉన్నారు; IRGC మద్దతు ఇస్తోంది. ట్రంప్ ముజ్తబాను "అంగీకరించలేదు" అని చెబుతున్నారు, కానీ పూర్తి మార్పు ఇంకా రాలేదు.

యుద్ధం వెనుక ఆర్థిక లెక్కలు (ఆయుధ విక్రయాలు, ఎనర్జీ మార్కెట్ నియంత్రణ) స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ట్రంప్ "యుద్ధం ఒక వ్యాపారం" అనే వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఈ 5 రోజుల విరామం తర్వాత ఇరాన్ ఒప్పందానికి వస్తుందా లేదా యుద్ధం మరింత తీవ్రమవుతుందా అనేది కీలకం. ప్రపంచ చమురు ధరలు, గ్లోబల్ ఎకానమీ ఈ రోజుల్లోనే నిర్ణయమవుతాయి.