ఇరాన్ ఖమైనీ ఆస్తులు ఎంతో తెలిస్తే ఖంగు తినాల్సిందే..

ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమైనీ హత్యతో (2026 ఫిబ్రవరి 28న ఇస్రాయెల్-అమెరికా సంయుక్త వైమానిక దాడుల్లో) ప్రపంచం ఒక్కసారిగా షాక్‌కు గురైంది. ఆయన మృతితో ఆయన నియంత్రణలో ఉన్న లక్షల కోట్ల ఆస్తుల భవితవ్యం ఏమవుతుందనే చర్చ ప్రపంచ మీడియాలో హల్‌చల్ చేస్తోంది.

1939లో మష్హద్‌లోని ఒక సాధారణ మతపరమైన పేద కుటుంబంలో ఖమైనీ జన్మించారు. తండ్రి ఒక సాధారణ అలిమ్ (మత గురువు). ఇంట్లో ఒక్క గది మాత్రమే, భోజనం తరచూ రొట్టె+ఎండుద్రాక్ష. 1979 ఇస్లామిక్ విప్లవంలో ఇమామ్ ఖొమైనీ దగ్గరి సహచరుడిగా కీలక పాత్ర పోషించి, షా మహమ్మద్ రేజా పహ్లవీ రాజ్యాన్ని కూలదోసడంలో సహాయపడ్డారు. తర్వాత 1981-89 మధ్య అధ్యక్షుడిగా, 1989 నుంచి సుప్రీం లీడర్‌గా 37 ఏళ్లు ఇరాన్‌ను నడిపించారు.

ఆయన అధికారంలోకి వచ్చాక ఇరాన్‌లో తిరుగులేని శక్తిగా మారారు. రాజకీయాలు, సైన్యం, విదేశాంగ విధానం మాత్రమే కాదు — మౌలిక సదుపాయాలు, పరిశ్రమలు, రక్షణ రంగాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థ అన్నీ తన నియంత్రణలోకి తెచ్చుకున్నారు. ఇందుకు ప్రధాన సాధనం సెటాడ్ (Setad Ejraiye Emam / Execution of Imam Khomeini's Order) అనే సంస్థ.

ఇది 1989లో ఖొమైనీ ఆదేశంతో తాత్కాలికంగా "విప్లవం తర్వాత వదిలేసిన ఆస్తులు" నిర్వహించడానికి మొదలైంది. కానీ ఖమైనీ దీన్ని రెండేళ్లలో కాకుండా మూడు దశాబ్దాలు విస్తరించారు. ఇది ఇప్పుడు భూములు, కంపెనీలు, బ్యాంకులు, ఆయిల్, టెలికాం, వ్యవసాయం, ఇండస్ట్రీలు అన్నీ కవర్ చేసే భారీ కార్పొరేట్ సామ్రాజ్యం. ఇరాన్ పార్లమెంట్ కూడా దీని ఖాతాలు చూడలేదు — పూర్తిగా సుప్రీం లీడర్ ఆధీనంలో ఉంటుంది.

ఆస్తుల విలువ ఎంత? 2013లో రాయిటర్స్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ప్రకారం సెటాడ్ ఆస్తులు $95 బిలియన్ (దాదాపు రూ. 8 లక్షల కోట్లు - 93 బిలియన్ దాదాపు అదే). ఇందులో రియల్ ఎస్టేట్ $52 బిలియన్, కార్పొరేట్ హోల్డింగ్స్ $43 బిలియన్. 2025-2026 నివేదికల ప్రకారం ఇది దాదాపు $200 బిలియన్ (రూ. 17 లక్షల కోట్లు పైన)కి పెరిగి ఉండవచ్చు. ఇది ఖమైనీ "వ్యక్తిగత బ్యాంక్ ఖాతా" కాదు — కానీ ఆయన ఆఫీసు పూర్తి నియంత్రణలో ఉన్న ఆర్థిక సామ్రాజ్యం. ఆయన వ్యక్తిగత జీవితం చాలా సాధారణంగానే ఉండేది.

కుమారుడు మోజ్తబా ఖమైనీ ఆస్తులు? ఖమైనీకి 4 కుమారులు ఉన్నారు. వారిలో రెండవవాడు మోజ్తబా (56 ఏళ్లు) రాజకీయంగా బలమైనవాడు, వారసుడిగా చర్చల్లో ఉన్నాడు. బ్లూమ్‌బర్గ్ 2026 జనవరి ఇన్వెస్టిగేషన్ ప్రకారం మోజ్తబా ప్రపంచవ్యాప్త లగ్జరీ ప్రాపర్టీ ఎంపైర్ నిర్మించుకున్నాడు:

• లండన్ "బిలియనీర్స్ రో"లో లగ్జరీ హోమ్స్ (ఒక్కటే £33.7 మిలియన్ ≈ రూ. 380 కోట్లు), మొత్తం బ్రిటిష్ ప్రాపర్టీ £100 మిలియన్ ($138 మిలియన్) పైన.
• దుబాయ్ "బెవర్లీ హిల్స్"లో విల్లా.
• ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్, మాల్లోర్కాలో హోటళ్లు.
• స్విస్ బ్యాంకులు, UAE, సిరియా, వెనిజులా, ఆఫ్రికా దేశాల్లో బ్యాంక్ ఖాతాలు. కొన్ని నివేదికల్లో మోజ్తబా మొత్తం ఆస్తులు $3 బిలియన్ పైన (సుమారు రూ. 25,000 కోట్లు), ఇందులో $300 మిలియన్ గోల్డ్ & డైమండ్స్ కూడా.

ఇవి షెల్ కంపెనీలు, మధ్యవర్తుల (అలీ అన్సారీ వంటివారు) ద్వారా ఇరాన్ ఆయిల్ డబ్బుతో కొనుగోళ్లు చేశారు — సాంక్షన్లు ఉన్నా ఎగుమతి చేసి డబ్బు బయటకు తరలించారు.

ఇప్పుడు ఆస్తుల పరిస్థితి ఏమవుతుంది? ఖమైనీ మరణంతో సెటాడ్ ఆస్తులు "వ్యక్తిగత వారసత్వం" కాదు — అవి సుప్రీం లీడర్ ఆఫీసుకు చెందినవి. ఇరాన్ రాజ్యాంగం ప్రకారం 3 మంది ఇంటరిమ్ కౌన్సిల్ (ప్రెసిడెంట్ మసూద్ పెజెష్కియన్, జ్యుడీషియరీ చీఫ్, ఒక క్లెరిక్) తాత్కాలికంగా దేశాన్ని నడుపుతారు. తర్వాత Assembly of Experts (మత గురువుల 88 మంది మండలి) కొత్త సుప్రీం లీడర్‌ను ఎంచుకుంటుంది. ఆ కొత్త నాయకుడికే సెటాడ్ నియంత్రణ వెళ్తుంది. (మోజ్తబా అభ్యర్థిగా ఉన్నాడు కాబట్టి అతనికి వెళ్లే అవకాశం ఉంది.)

మోజ్తబా విదేశీ ఆస్తులు (లండన్, దుబాయ్ వంటివి) షెల్ కంపెనీల్లో ఉన్నాయి కాబట్టి యుద్ధం/సాంక్షన్ల మధ్య కొంత సురక్షితంగా ఉండవచ్చు, కానీ యూకే, యూరప్ ఫ్రీజ్ చేసే అవకాశం ఉంది.

ఇరాన్ ప్రజలు ఆర్థిక కష్టాలు, ద్రవ్యోల్బణం, సాంక్షన్లతో బాధపడుతుంటే — ఈ లక్షల కోట్ల ఆస్తులు "రెసిస్టెన్స్ ఆక్సిస్" (హమాస్, హౌతీలు వంటి గ్రూపులు)కు ఖర్చు అయ్యాయని విమర్శలు ఉన్నాయి. ఖమైనీ మరణంతో ఈ సామ్రాజ్యం కొత్త అధ్యాయం ఎదుర్కొంటోంది — ఇరాన్ రాజకీయాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఏమవుతుందో రాబోయే రోజుల్లో తేలనుంది.

ఇది ఒక సాధారణ మత గురువు నుంచి ప్రపంచంలోనే అతి రహస్యమైన ఆర్థిక సామ్రాజ్యం నిర్మించిన అసాధారణ కథ.