
సొంత నౌకల దిశగా ఐఓసీ.. చమురు రవాణాలో కీలక మార్పులు!
హార్ముజ్ లో ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో నిర్ణయం
పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు భారత ఇంధన రంగాన్ని కొత్త ఆలోచనల వైపు నడిపిస్తున్నాయి. హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద నౌకల రాకపోకలకు ఆటంకాలు ఏర్పడటం, సముద్ర రవాణా ఖర్చులు భారీగా పెరగడంతో దేశంలోనే అతిపెద్ద చమురు శుద్ధి సంస్థ ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇతరుల నౌకలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, సొంతంగా ముడి చమురు, ఎల్పీజీ రవాణా నౌకలను కొనుగోలు చేయాలని నిర్ణయించింది. అంతేకాకుండా మేక్ ఇన్ ఇండియా కార్యక్రమంలో భాగంగా దేశీయంగా నౌకల నిర్మాణానికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని భావిస్తోంది.
ఇందుకు సంబంధించి ఐఓసీ బోర్డు ఇప్పటికే కొన్ని నౌకల కొనుగోలుకు ఆమోదం తెలిపింది. కొన్ని నెలల క్రితమే టెండర్లను కూడా జారీ చేసింది. సంస్థ రెండో త్రైమాసిక ఆర్థిక ఫలితాలపై జరిగిన సమావేశంలో డైరెక్టర్ ఫైనాన్స్ అనుజ్ జైన్ ఈ విషయాలను వెల్లడించారు. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో చమురు రంగ సంస్థలు షిప్పింగ్ వ్యవస్థపై మరింత దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇప్పటివరకు ఐఓసీ ప్రధానంగా టైమ్ చార్టర్, వాయేజ్ చార్టర్ విధానాల్లో ఇతర సంస్థల నుంచి నౌకలను అద్దెకు తీసుకుని చమురు రవాణా చేస్తోంది. అయితే అంతర్జాతీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో ఈ విధానంలో మార్పులు చేయాలని నిర్ణయించింది. సొంత నౌకలను సమకూర్చుకోవడంతోపాటు దేశీయంగా నౌకల నిర్మాణానికి ఉన్న అవకాశాలను కూడా పరిశీలిస్తోంది.
ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి పరిసరాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ఈ నిర్ణయానికి ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు ఆటంకాలు ఏర్పడటంతో సరుకు రవాణా చార్జీలు పెరిగాయి. యుద్ధ పరిస్థితుల వల్ల నౌకలకు నష్టం వాటిల్లే ప్రమాదం ఉందన్న ఆందోళనతో బీమా ఖర్చులు కూడా అధికమయ్యాయి.
ప్రస్తుతం ఐఓసీ మూడు ముడి చమురు నౌకలు, తొమ్మిది ఎల్పీజీ నౌకలను టైమ్ చార్టర్ విధానంలో వినియోగిస్తోంది. ఈ విధానంలో ఒక్కో బ్యారెల్ ముడి చమురు రవాణాకు 2 నుంచి 2.50 డాలర్లు ఖర్చవుతోంది. అయితే స్పాట్ మార్కెట్లో ఇదే రవాణా ఖర్చు 8 నుంచి 10 డాలర్లకు చేరింది. ఎల్పీజీ రవాణా వ్యయం కూడా గతంలో టన్నుకు సుమారు 40 డాలర్లు ఉండగా, ప్రస్తుతం 160 నుంచి 180 డాలర్లకు పెరిగింది. అంటే రవాణా ఖర్చులు సాధారణ స్థాయితో పోలిస్తే పలుమార్లు అధికమయ్యాయి.
మరోవైపు ముడి చమురు దిగుమతుల విషయంలోనూ ఐఓసీ తన వ్యూహాన్ని మార్చుకుంటోంది. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి ఆరు నెలల్లో రష్యా నుంచి అత్యధికంగా 55 శాతం ముడి చమురును కొనుగోలు చేసింది. పశ్చిమాసియా దేశాల నుంచి 24 శాతం, ఆఫ్రికా నుంచి 10 శాతం, బ్రెజిల్ నుంచి 7 శాతం చమురును సేకరించింది. అమెరికా నుంచి 2 నుంచి 5 శాతం, వెనిజులా నుంచి 3 నుంచి 4 శాతం వరకు దిగుమతి చేసుకుంది.
స్పాట్ మార్కెట్ ద్వారా చమురు కొనుగోళ్లను కూడా గణనీయంగా పెంచింది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో మొత్తం దిగుమతుల్లో స్పాట్ కొనుగోళ్ల వాటా 50 శాతంగా ఉండగా, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి ఆరు నెలల్లో అది 87 శాతానికి చేరింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతున్నప్పటికీ, బెంచ్మార్క్ ధరలతో పోలిస్తే తగ్గింపుతో చమురును కొనుగోలు చేయగలిగామని సంస్థ వెల్లడించింది. రష్యా నుంచి దిగుమతులను కొనసాగించడంతోపాటు వెనిజులా ముడి చమురును కూడా శుద్ధి చేస్తున్నట్లు తెలిపింది.
ఇక అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలను పరిశీలిస్తే.. ఫిబ్రవరిలో భారతీయ బాస్కెట్ ధర బ్యారెల్కు 65 నుంచి 70 డాలర్ల మధ్య ఉండేది. అయితే ఫిబ్రవరి చివర్లో అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో ధరలు ఒక్కసారిగా ఎగిశాయి. తొలి త్రైమాసికంలో ఎక్కువ కాలం 100 డాలర్లకు పైనే కొనసాగాయి. అక్టోబర్లో సగటు ధర 120 డాలర్లకు చేరినట్లు ఐఓసీ వెల్లడించింది.
అయినప్పటికీ రిఫైనరీ కార్యకలాపాలకు ఎలాంటి అంతరాయం కలగకుండా సాధారణ స్థాయిలో నిర్వహించగలిగామని సంస్థ తెలిపింది. భవిష్యత్తులో సరఫరా సమస్యలు తలెత్తకుండా ముందుజాగ్రత్త చర్యగా చమురు నిల్వలను కూడా పెంచుకుంది. సాధారణంగా 33 నుంచి 35 రోజుల అవసరాలకు సరిపడా ముడి చమురు నిల్వలు ఉంచుకునే ఐఓసీ, ప్రస్తుతం వాటిని 39 రోజులకు పెంచింది. ఎల్పీజీ నిల్వలు 20 రోజుల అవసరాలకు, పెట్రోల్, డీజిల్ నిల్వలు 23 నుంచి 25 రోజుల అవసరాలకు సరిపడా ఉన్నట్లు వెల్లడించింది.
ఇదిలా ఉంటే, సెప్టెంబర్ త్రైమాసికంలో ఐఓసీ ఆర్థిక ఫలితాలు కూడా గణనీయంగా మెరుగుపడ్డాయి. ఈ మూడు నెలల్లో సంస్థ రూ.21,630 కోట్ల నికర లాభాన్ని నమోదు చేసింది. అంతకుముందు త్రైమాసికంలో రూ.2,661 కోట్ల నష్టాన్ని చవిచూసింది. గత ఏడాది ఇదే కాలంలో రూ.7,610 కోట్ల లాభాన్ని ఆర్జించింది. రిఫైనింగ్ కార్యకలాపాల్లో మెరుగైన పనితీరు, చమురు నిల్వల విలువ పెరగడం ఈసారి లాభాలు పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలని సంస్థ వివరించింది.
అయితే ఈ సానుకూల ఫలితాలు ఉన్నప్పటికీ భవిష్యత్తులో సవాళ్లు కొనసాగవచ్చని అనుజ్ జైన్ హెచ్చరించారు. అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిణామాలు, ముడి చమురు కొనుగోళ్ల ధరలు, రవాణా వ్యయాలు, మార్కెటింగ్ మార్జిన్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశాలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు.
మొత్తంగా పశ్చిమాసియా పరిణామాలు భారత చమురు దిగుమతులకే పరిమితం కాకుండా సముద్ర రవాణా వ్యవస్థపైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో సొంత నౌకల కొనుగోలు, దేశీయ నౌకా నిర్మాణం ద్వారా రవాణా ఖర్చులను నియంత్రించడంతోపాటు ఇంధన సరఫరాలో భద్రతను పెంచుకోవాలని ఐఓసీ ప్రయత్నిస్తోంది. ఈ కొత్త వ్యూహం సంస్థకు ఎంతవరకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుందో రాబోయే రోజుల్లో తేలనుంది.
