కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఫిబ్రవరి 1న 2026-2027 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ఇది దేశం మొత్తానికి సంబంధించిన బడ్జెట్ అయినప్పటికీ, ప్రతి రాష్ట్రం తనకు ఏమి దక్కబోతోందనే ఆసక్తితో ఎదురు చూస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆంధ్రప్రదేశ్లో గత రెండు రోజులుగా కేంద్ర బడ్జెట్పై తీవ్ర చర్చ జరుగుతోంది. నిర్మలా సీతారామన్ చేతికి ఎముక లేకుండా ఏపీకి భారీగా నిధులు సమకూర్చాలని ప్రజలు కోరుకుంటున్నారు.
గత ఏడాది కేంద్ర బడ్జెట్ను పరిశీలిస్తే, హామీలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. కానీ వాటికి అనుగుణమైన ఫలితాలు మాత్రం స్పష్టంగా కనిపించడం లేదన్నది విపక్షాల ప్రధాన ఆరోపణ. పోలవరం, విశాఖ స్టీల్ ప్లాంట్, రహదారులు, పోర్టులు, ఆరోగ్య రంగం… అన్నింటిపైనా కేంద్రం ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపినట్టు బడ్జెట్ పత్రాల్లో కనిపించినా, నిధుల విడుదల విషయంలో అదే స్థాయి నిబద్ధత కనిపించలేదన్నది విమర్శకుల వాదన.
పోలవరం: జాతీయ ప్రాజెక్టే… కానీ జాప్యం ఎందుకు?
కేంద్ర బడ్జెట్ పత్రాల ప్రకారం, 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టుకు సుమారు ₹5,000 కోట్లకు పైగా కేటాయింపు చూపించారు. అంతకుముందు సంవత్సరాలతో కలిపి, పోలవరం కోసం ఇప్పటివరకు ₹15,000 నుంచి ₹17,000 కోట్ల వరకు కేంద్రం కేటాయించిందని కేంద్ర ప్రభుత్వమే పేర్కొంది.
అధికార పక్ష నేతలు దీనిని చూపిస్తూ, “పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టుకు కేంద్రం నిరంతరంగా నిధులు విడుదల చేస్తోంది. కేటాయింపులు గణనీయంగా పెరిగాయి” అని వాదిస్తున్నారు.
అయితే ప్రతిపక్షం మాత్రం సంఖ్యల వెనుక దాగిన వాస్తవాన్ని ప్రశ్నిస్తోంది.
“బడ్జెట్లో కేటాయింపులు చూపించడం వేరు, నిజంగా నిధులు విడుదల చేయడం వేరు. నిధుల ఆలస్యాల వల్లే పోలవరం ఇప్పటికీ పూర్తి కాలేదు” అని ఆరోపిస్తోంది. ఈ జాప్యంతో లక్షలాది రైతులు సాగునీటి కోసం ఎదురుచూస్తూనే ఉన్నారని ప్రతిపక్షం పేర్కొంటోంది.
విశాఖ స్టీల్ ప్లాంట్: ప్యాకేజీ ఉంది… భరోసా లేదు
విశాఖ స్టీల్ ప్లాంట్ అంశం గత బడ్జెట్లో పెద్ద చర్చకే దారితీసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ₹11,440 కోట్ల పునరుద్ధరణ ప్యాకేజీని అధికార పక్షం చారిత్రాత్మక నిర్ణయంగా అభివర్ణిస్తోంది.
“స్టీల్ ప్లాంట్ పరిరక్షణకు కేంద్రం స్పష్టమైన ఆర్థిక మద్దతు ఇచ్చింది” అని అధికార నేతలు చెబుతున్నారు.
కానీ ప్రతిపక్షం మాత్రం దీనిని అంగీకరించడం లేదు.
“ప్యాకేజీ ప్రకటించి సంవత్సరాలు గడుస్తున్నా, కార్మికులకు ఉద్యోగ భద్రతపై స్పష్టత లేదు. ప్రైవేటీకరణ భయాలు ఇంకా తొలగలేదు”
అని ప్రతిపక్ష నేతలు విమర్శిస్తున్నారు. విశాఖ ఉక్కు పరిశ్రమ భవిష్యత్తుపై కేంద్రం ఇప్పటికీ స్పష్టమైన హామీ ఇవ్వలేదన్న ఆరోపణలు కొనసాగుతున్నాయి.
రహదారులు, పోర్టులు, ఆరోగ్యం: గణాంకాల రాజకీయమా?
కేంద్ర రవాణా శాఖ లెక్కల ప్రకారం, గత 2–3 సంవత్సరాల్లో జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధికి ఆంధ్రప్రదేశ్కు ₹20,000 నుంచి ₹25,000 కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టులు ఆమోదం పొందాయి. పోర్టుల అభివృద్ధి, ఆరోగ్య మౌలిక వసతుల కోసం కూడా వందల కోట్ల రూపాయల కేటాయింపులు చూపించారు.
అధికార పక్షం ఈ గణాంకాలను ముందుంచి, “మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిలో ఆంధ్రప్రదేశ్కు కేంద్రం పెద్దపీట వేస్తోంది” అని చెబుతోంది.
అయితే ప్రతిపక్షం ప్రశ్న మాత్రం ఒకటే- “ఇన్ని వేల కోట్లు కేటాయించామని చెబుతున్నారు… మరి ఆ అభివృద్ధి ప్రజలకు ఎందుకు కనిపించడం లేదు?”
ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మౌలిక వసతులు మెరుగుపడలేదని, రహదారుల అభివృద్ధి ఆశించిన స్థాయిలో జరగలేదని ప్రతిపక్షం ఆరోపిస్తోంది.
రైతులు, మధ్యతరగతి: లెక్కల్లో ఊరట… జీవితాల్లో భారమేనా?
గత బడ్జెట్లలో రైతులు, మధ్యతరగతి వర్గాలకు ఊరట కల్పిస్తామని కేంద్రం ప్రకటించినా, ధరల పెరుగుదల, జీవన వ్యయ భారం ముందు ఆ ప్రయోజనాలు కనబడటం లేదన్నది విమర్శ.
“బడ్జెట్ లెక్కల్లో లాభం కనిపిస్తోంది గానీ, ప్రజల జీవితాల్లో మాత్రం భారమే పెరుగుతోంది”
అని ప్రతిపక్ష నేతలు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు.
మళ్లీ అదే ప్రశ్న… ఈ విధంగా, గత కేంద్ర బడ్జెట్ కేటాయింపులపై అధికార పక్షం అభివృద్ధి జరిగిందని చెబుతుంటే, ప్రతిపక్షం మాత్రం హామీలు అమలు కాలేదని గణాంకాలతోనే ఎదురుదాడి చేస్తోంది. ఈ వాదనల మధ్య, ఈ ఏడాది కేంద్ర బడ్జెట్పై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు తీవ్ర ఉత్కంఠతో ఎదురు చూస్తున్నారు.
మోదీతో చంద్రబాబు చెలిమి ఈసారి రాష్ట్రానికి నిజంగా కాసులు రాల్చుతుందా? లేక మళ్లీ బడ్జెట్ పత్రాల్లో సంఖ్యలు మాత్రమే పెరిగి, భూస్థాయిలో నిరాశే మిగులుతుందా? అన్నదానికి సమాధానం ఫిబ్రవరి–1 తర్వాతే తేలనుంది.
