అమరావతి రెండో దశ మాస్టర్ ప్లాన్ అభివృద్దా... భూదాహమా ?

అమరావతి రెండో దశ మాస్టర్ ప్లాన్‌లో ఉండే గ్రామాలు

మొత్తం 50 గ్రామాలు జిల్లాలు, మండలాల వారీగా ఇలా ఉన్నాయి. మొదట భూసమీకరణలోని 7 గ్రామాలు, తర్వాత మిగిలిన 43 గ్రామాల వివరాలు.

భూసమీకరణ చేస్తున్న 7 గ్రామాలు (రెండో దశ LPS 2.0)

ఇవి గుంటూరు, పల్నాడు జిల్లాల్లోని తుళ్లూరు, అమరావతి మండలాల్లో ఉన్నాయి.

1. వైకుంఠపురం (Vykuntapuram / Vaikuntapuram)

2. పెదమద్దూరు (Pedamadduru / Pedda Madduru)

3. యండ్రాయి (Endroy / Endrai / Yendrayi)

4. కర్లపూడి (Karlapudi / Karlapudi Lemalle)

5. వడ్లమాను (Vaddamanu / Vadlamanu)

6. హరిచంద్రపురం (Harichandrapuram / Harischandrapuram)

7. పెదపరిమి (Pedaparimi)

మిగిలిన 43 గ్రామాలు (మాస్టర్ ప్లాన్‌లో భవిష్యత్ విస్తరణ కోసం)

ఇవి గుంటూరు జిల్లాలో 29, పల్నాడు జిల్లాలో 14 ఉన్నాయి. మండలాల వారీగా...

గుంటూరు జిల్లా

గుంటూరు మండలం: 1. చినపలకలూరు, 2. జొన్నలగడ్డ

మంగళగిరి మండలం: 3. కాజ

మేడికొండూరు మండలం: 4. డోకిపర్రు, 5. మందపాడు, 6. మంగళగిరిపాడు, 7. మేడికొండూరు, 8. పేరేచర్ల, 9. సిరిపురం, 10. వరగాని, 11. వలివర్తిపాడు, 12. విశదల

పెదకాకాని మండలం: 13. అగతవరప్పాడు, 14. కొప్పురావూరు, 15. నంబూరు, 16. పెదకాకాని, 17. వెనిగళ్ల

తాడికొండ మండలం: 18. బండారుపల్లె, 19. బేజాత్‌పురం, 20. దామరపల్లె, 21. కంతేరు, 22. లచ్చన్నగుడిపూడి, 23. లాం, 24. మోతడక, 25. నిడుముక్కల, 26. పాములపాడు, 27. పొన్నెకల్లు, 28. రావెల, 29. తాడికొండ

పల్నాడు జిల్లా

అమరావతి మండలం: 30. అమరావతి, 31. ధరణికోట, 32. లింగాపురం, 33. నరుకుళ్లపాడు, 34. నెమలికల్లు, 35. ఉంగుటూరు

యడ్లపాడు మండలం: 36. కొండవీడు

పెదకూరపాడు మండలం: 37. బలుసుపాడు, 38. జలాల్‌పురం, 39. కంభంపాడు, 40. లింగంగుంట్ల, 41. ముసాపురం, 42. పాటిబండ్ల, 43. తాళ్లూరు

భూసమీకరణలో రైతుల ఆందోళనలు

రెండో దశ భూ సమీకరణ కింద నోటిఫికేషన్ ఇచ్చి సేకరణ చేపట్టినప్పటికీ రైతులు దీనిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు. మునుపటి ఫేజ్-1లో భూములు ఇచ్చిన రైతులు ఇప్పటికీ పూర్తి కాంపెన్సేషన్ పొందలేదు. కొత్త ఫేజ్‌లో మళ్లీ భూములు తీసుకోవడం విశ్వాస భంగానికి దారితీస్తోంది. ఉదాహరణకు ఫేజ్-2లో రైతులు ఎక్కువ కాంపెన్సేషన్, అమరావతి రాజధాని స్టేటస్ పై స్పష్టత డిమాండ్ చేస్తున్నారు. మార్జినలైజ్డ్ కమ్యూనిటీలు (ఎస్‌సీ/ఎస్‌టీలు) సమాన కాంపెన్సేషన్ ప్యాకేజీలు పొందకపోవడం మరో ప్రధాన విమర్శ. గ్రామ సభల్లో రైతులు ‘‘మునుపటి భూములు ఉపయోగించకుండా కొత్త భూములు ఎందుకు?’’ అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఇది ప్రభుత్వం ప్రణాళికలో పారదర్శకత లోపాన్ని సూచిస్తుంది.

మాస్టర్ ప్లాన్‌లో స్పోర్ట్స్ సిటీ, స్మార్ట్ ఇండస్ట్రీస్ వంటి ప్రాజెక్టులు ఏర్పాటు చేయాలని చెప్పినప్పటికీ, ఇవి రైతుల జీవనోపాధిని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో స్పష్టత లేదు. ఫెర్టైల్ భూములు (ముఖ్యంగా కృష్ణా నది పరివాహక ప్రాంతాలు) ఈ ప్రణాళికలో లాస్ అవుతాయని, దీనివల్ల వ్యవసాయ ఆధారిత గ్రామాలు నాశనమవుతాయని విమర్శకులు అంటున్నారు. మునుపటి ఫేజ్‌లో ఇంటిమిడేషన్, లీగల్ మానిపులేషన్ వంటి టాక్టిక్స్ ఉపయోగించినట్టు రిపోర్టులు ఉన్నాయి. ఇది కొత్త ఫేజ్‌లో మళ్లీ పునరావృతమవుతుందేమోననే భయాలు కలిగిస్తున్నాయి.

సుస్థిరత అనేది కేవలం మాటలేనా?

మాస్టర్ ప్లాన్ సుస్థిర అభివృద్ధి, సమీకృత ప్రణాళిక అని చెబుతున్నప్పటికీ, పర్యావరణ ప్రభావాలు తీవ్రంగా ఉంటాయని విమర్శలు వస్తున్నాయి. అమరావతి ప్రాజెక్ట్ మొదటి నుంచి ఫెర్టైల్ ల్యాండ్, నది ఎకాలజీని దెబ్బతీస్తోందని, ఇది ‘‘గ్రీడీ, ఫెయిలింగ్’’ ప్రాజెక్ట్ అని సెంటర్ ఫర్ ఫైనాన్షియల్ అకౌంటబిలిటీ రిపోర్టు వివరిస్తుంది. రెండో దశలో ఔటర్ రింగ్ రోడ్, జాతీయ రహదారుల అనుసంధానం వల్ల ట్రాఫిక్, పొల్యూషన్ పెరుగుతాయి. కానీ ఈ ప్రభావాలపై ఎన్విరాన్‌మెంటల్ అసెస్‌మెంట్ సరిగా జరగలేదని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

సామాజికంగా చూస్తే గ్రామాలను కదిలించకుండా అభివృద్ధి చేస్తామని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ, రైతులు తమ జీవనోపాధి, సాంస్కృతిక వారసత్వం లాస్ అవుతుందని భయపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా మైనారిటీలు, ఎస్‌సీ/ఎస్‌టీలు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతున్నారని క్వోరా చర్చల్లో వ్యక్తమవుతోంది. అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం వంటి ప్రాజెక్టులు భవిష్యత్‌లో వస్తాయని చెబుతున్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం ఉన్న భూములు ఉపయోగించకుండా కొత్తవి సేకరించడం ‘‘ల్యాండ్ గ్రాబ్ 2.0’’ అని మీడియం ఆర్టికల్ విమర్శిస్తుంది.

ఆర్థిక వనరులు, పాలనా లోపాలు

మాస్టర్ ప్లాన్‌లో మూలధన వ్యయం, ఆర్థిక వనరుల సమీకరణ (భూమి విక్రయం, లీజు, జాయింట్ డెవలప్‌మెంట్) వివరాలు ఉంటాయని చెప్పినప్పటికీ గత ఫేజ్‌లో స్కాండల్స్ (ఇన్‌సైడర్ ట్రేడింగ్ వంటివి) వల్ల ప్రజల విశ్వాసం కోల్పోయింది. ఆపోజిషన్ పార్టీలు ఈ ప్రక్రియను దగ్గరగా మానిటర్ చేస్తామని చెబుతున్నాయి. కానీ ప్రభుత్వం వ్యతిరేకతలను పట్టించుకోకుండా ముందుకు సాగుతోంది. రైతులు ‘‘ఖాళీ హామీలు, అసంపూర్తి ప్రాజెక్టులు’’ అని విమర్శిస్తున్నారు.

రెండో దశ భూ సమీకరణపై ఎవరు ఏమన్నారు...

రెండో దశ భూ సమీకరణ అవసరం లేదని కూటమి ప్రభుత్వంలోని ప్రధాన పార్టీ అయిన జనసేన ప్రకటించింది. గతంలో జరిగిన మంత్రివర్గ సమావేశంలోనే ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ ఈ విషయం చెప్పారు. అయినా ఆయన మాటలు మాటలుగానే మిగిలిపోయాయి.

రిటైర్డ్ ఐపీఎస్ అధికారి, ఆలోచనా పరుల వేదిక నాయకులు ఏబీ వెంకటేశ్వరావు కూడా రెండో దశ భూ సమీకరణను తప్పు పట్టారు. ఎందుకు ఇన్ని ఎకరాల భూమిని సేకరిస్తున్నారో అర్థం కావడం లేదని అన్నారు. రాజధాని నిర్మాణం కోసం మొదటి విడత సేకరించిన భూమి చాలని, అందులోని సమస్యలు పరిష్కరిస్తే సరిపోతుందనే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు.

రెండో దశ భూ సమీకరణ మొదట ఏడు గ్రామాలని చెప్పి ఇప్పుడు మొత్తం 50 గ్రామాలకు ఎసరు పెట్టారని సీపీఐ రాష్ట్ర కార్యదర్శి గుజ్జుల ఈశ్వరయ్య విమర్శించారు. సీపీఎం రాష్ట్ర కార్యదర్శి వి శ్రీనివాసరావు కూడా రెండో దశ భూ సమీకరణను పూర్తి స్థాయిలో వ్యతిరేకించారు. లక్షల ఎకరాలు సేకరించి అక్కడి రైతులు, ప్రజలను ఏమి చేయదలుచుకున్నారని వారు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

పారదర్శకత, ఇన్‌క్లూసివ్ ప్రణాళిక అవసరం

అమరావతి రెండో దశ మాస్టర్ ప్లాన్ భవిష్యత్ అభివృద్ధికి మార్గమని ఉద్దేశించినప్పటికీ, ఇది గ్రామస్థుల్లో ఆందోళనలను పెంచుతోంది. భూమి దోపిడీ, పర్యావరణ నష్టం, అసమాన కాంపెన్సేషన్ వంటి సమస్యలు ప్రధానంగా ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం రైతులతో సంప్రదింపులు జరిపి, పారదర్శకమైన ప్రక్రియలు అనుసరించాలి. లేకపోతే ఈ ప్రాజెక్ట్ మరిన్ని వివాదాలకు దారితీస్తుంది. ఇది అభివృద్ధి కాదు అసంతృప్తి, నిరాశకు మూలమవుతుంది.