మిర్చి రైతుకు గిట్టుబాటు ధర దక్కుతుందా?

విస్తీర్ణం తగ్గుదలకు ప్రధాన కారణాలు

గత సంవత్సరం ఖరీఫ్ సీజన్‌లో మిర్చి సాగు విస్తీర్ణం 30-40 శాతం తగ్గిందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో 40 శాతం, కర్ణాటకలో 50 శాతం వరకు తగ్గుదల నమోదైంది. ప్రధాన కారణాలు పరిశీలిస్తే... గత సంవత్సరం తక్కువ ధరల వల్ల రైతులు నష్టపోయారు. ఖమ్మం మార్కెట్‌లో 2023లో క్వింటాల్‌కు రూ.22,000 వచ్చిన మిర్చి, 2025 ప్రారంభంలో రూ.14,000కు పడిపోయింది. గుంటూరు మిర్చి యార్డ్‌లో కూడా రూ.23,000 నుంచి రూ.9,000కు తగ్గి, రైతులు నిరసనలు చేపట్టారు.

భారీ వర్షాలు, వరదలు, పురుగులు, వ్యాధులు పంటను దెబ్బతీశాయి. 2025లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పంట నష్టం 20 శాతం వరకు ఉంది. ఫలితంగా, రైతులు మొక్కజొన్న, పత్తి వంటి తక్కువ రిస్క్ పంటలకు మారారు. ఉత్పత్తి కూడా 6.62 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల నుంచి 5.39 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులకు తగ్గింది. ఉత్పాదకత 44 శాతం పడిపోయింది. ఇది మార్కెట్ సరఫరాలో కొరత సృష్టించి, ధరలు పెరగడానికి దారితీస్తుందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

మార్కెట్ ధరలు గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే...

ప్రస్తుతం గుంటూరు మిర్చి యార్డ్‌లో ధరలు స్థిరంగా ఉన్నాయి. తేజా S17 రకం క్వింటాల్‌కు రూ.16,000-19,000, 334 సన్నం రూ.14,000-18,000 మధ్య ఉన్నాయి. మిగతా రకాలు రూ.12,000-20,500 మధ్య ఉన్నాయి. గత సంవత్సరం (2025)లో ధరలు తక్కువగా ఉండటంతో పోలిస్తే, ఈ సంవత్సరం 20-30 శాతం పెరిగాయి. కారణం తగ్గిన సాగు విస్తీర్ణం. తక్కువ ఉత్పత్తి. అయితే క్యారీఓవర్ స్టాక్ (గత సంవత్సరం నుంచి మిగిలిన 35-42 లక్షల బ్యాగులు) వల్ల ధరలు భారీగా పెరగకపోవచ్చు. ఎగుమతి డిమాండ్ పెరిగితే మాత్రమే ధరలు మరింత మెరుగుపడతాయి.

గత సంవత్సరం మార్చి-ఏప్రిల్‌లో ధరలు రూ.9,000-14,000 మధ్య ఉండటంతో రైతులు నష్టపోయారు. ఈ సంవత్సరం తగ్గిన ఉత్పత్తి (20 శాతం తక్కువ) వల్ల ధరలు స్థిరంగా ఉంటాయని అంచనా. అయితే థ్రిప్స్ వంటి పురుగుల వల్ల ఈ సంవత్సరం దిగుబడి మరింత తగ్గవచ్చు. ఇది ధరలను ప్రభావితం చేస్తుంది.

ధరల స్థిరీకరణకు ప్రయత్నాలు

ప్రభుత్వం మిర్చి ధరల స్థిరీకరణకు పలు చర్యలు తీసుకుంటోంది. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఆదేశాల మేరకు రైతులకు సరైన సాగు విస్తీర్ణం గురించి అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. క్లస్టర్ బేస్డ్ క్రాపింగ్ పాలసీ ద్వారా మార్కెట్ డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా పంటలు సాగు చేయాలని సూచిస్తున్నారు. మార్కెట్ ఇంటర్వెన్షన్ స్కీమ్ (MIS) కింద కేంద్రం క్వింటాల్ మినిమమ్ ధర రూ.11,781/ ఫిక్స్ చేసింది. ధరలు దానికంటే తక్కువకు పడిపోతే కేంద్ర-రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సమానంగా నష్టాన్ని భరిస్తాయి.

ఇంకా కోల్డ్ స్టోరేజ్ స్టాక్‌పై బ్యాంకు లోన్లు అందించడం ద్వారా రైతులు ఒత్తిడికి గురికాకుండా చూస్తున్నారు. రవాణా రేట్లు నిర్ణయించి, కోల్డ్ స్టోరేజ్ స్టాక్‌ను మార్కెట్ యార్డ్‌ల ద్వారా రూట్ చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పాలసీ 4.0 (2025-29) కింద రూ.30,000 కోట్ల పెట్టుబడులు, 3 లక్షల ఉద్యోగాలు సృష్టించడం లక్ష్యం. ప్రైస్ స్టెబిలైజేషన్ ఫండ్‌కు రూ.300 కోట్లు కేటాయించారు.

కోల్డ్ స్టోరేజ్ సామర్థ్యం, ఉపయోగం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మిర్చి కోల్డ్ స్టోరేజ్ సామర్థ్యం 13.88 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులు. గుంటూరు ప్రాంతంలో 30-32 లక్షల బ్యాగుల స్టాక్ ఉంది. ఉపయోగం 70-80 శాతం మధ్య ఉంది. తగ్గిన ఉత్పత్తి వల్ల స్టోరేజ్ ఒత్తిడి తక్కువగా ఉంది. కానీ గత సంవత్సరం స్టాక్ ఇంకా మార్కెట్‌ను ప్రభావితం చేస్తోంది. సోలార్ పవర్డ్ కోల్డ్ స్టోరేజ్‌లు పెరుగుతున్నాయి. ఇవి రైతులకు చవకగా, పర్యావరణ అనుకూలంగా ఉన్నాయి. అయితే పాత యూనిట్లు (15-20 సంవత్సరాలు) మోడర్నైజేషన్ అవసరం.

పెరిగిన పత్తి సాగు విస్తీర్ణం

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కరీఫ్ సీజన్ లో పత్తి సాగు విస్తీర్ణం 4.57 లక్షల హెక్టార్లుగా ఉంది. ఇది గత సంవత్సరం 4.13 లక్షల హెక్టార్లతో పోలిస్తే కొంచెం పెరిగింది. కానీ తుఫాను మోంథా వల్ల పంట నష్టాలు జరిగాయి. ముందుగా అంచనా వేసిన ఉత్పత్తి 8 లక్షల టన్నులు. కానీ తుఫాను తర్వాత తగ్గుముఖం పట్టింది. పత్తి ప్రధానంగా ఉమ్మడి ప్రకాశం, గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లో సాగు చేస్తారు. కనీస మద్దతు ధర (MSP) మీడియం స్టేపుల్ పత్తి క్వింటాలుకు రూ. 7,710/, లాంగ్ స్టేపుల్‌కు రూ. 8,110/ గా ఉంది.

రబీలో బర్లీ పొగాకుపై నిషేదం

బర్లీ పొగాకు (ముఖ్యంగా బ్లాక్ బర్లీ) సాగుకు 2025-26 రబీ సీజన్‌లో ప్రభుత్వం నిషేధం విధించింది. ఎందుకంటే గత సంవత్సరం అధిక ఉత్పత్తి వల్ల ధరలు పడిపోయాయి. అధికారికంగా విస్తీర్ణం 0, కానీ గుంటూరు, ప్రకాశం, బాపట్ల, పల్నాడు జిల్లాల్లో కొంత అనధికారిక సాగు జరిగినట్లు నివేదికలు ఉన్నాయి. గత సంవత్సరం (2024-25) బర్లీ పొగాకు సాగు విస్తీర్ణం సుమారు 90,964 ఎకరాలు (సుమారు 36,800 హెక్టార్లు), ఉత్పత్తి 80-90 మిలియన్ కేజీలు. ఈ సంవత్సరం నిషేధం వల్ల విస్తీర్ణం భారీగా తగ్గినట్లు అంచనా. పొగాకు బోర్డు FCV పొగాకు క్రాప్ సైజును 142 మిలియన్ కేజీలకు తగ్గించింది (గత సంవత్సరం 167 మిలియన్ కేజీలు), కానీ బర్లీకి ప్రత్యేక నిబంధనలు లేవు.

భవిష్యత్తు అవకాశాలు

మిర్చి మార్కెట్ అనిశ్చితంగా ఉంది. తగ్గిన సాగు వల్ల ధరలు పెరగవచ్చు. కానీ క్యారీఓవర్ స్టాక్, ఎగుమతి డిమాండ్ (చైనా, బంగ్లాదేశ్)పై ఆధారపడి ఉంది. ప్రభుత్వ చర్యలు స్వల్పకాలిక ఊరటనిస్తాయి. కానీ దీర్ఘకాలికంగా విలువ ఆడిషన్, ఎగుమతి ప్రోత్సాహం, వాతావరణ రెసిలెంట్ రకాలు అవసరం. రైతులు ఫార్మర్ ప్రొడ్యూసర్ ఆర్గనైజేషన్ల (ఎఫ్‌పీఓలు) ద్వారా కలిసి పనిచేస్తే మెరుగైన ధరలు పొందవచ్చు. మొత్తంగా మిర్చి రైతులకు ఈ సంవత్సరం మెరుగైన పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్ వేరియబుల్స్‌పై జాగ్రత్తగా ఉండాలి.