స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు: హైకోర్టు తీర్పు రిజర్వ్
ఎస్ఈసీ తదుపరి అడుగు ఏమిటి?
ఏపీలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల షెడ్యూల్పై అనిశ్చితి నెలకొంది. సెప్టెంబర్ 24న హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ లిసా గిల్, జస్టిస్ చల్లా గుణరంజన్ ధర్మాసనం వైఎస్ఆర్సీపీ పిటిషన్పై వాదనలు పూర్తి చేసి తీర్పును రిజర్వ్ చేసింది. ఎస్ఈసీ సన్నాహాలు జనవరి 1 ఓటర్ల జాబితా పునాదిపై సాగుతున్నాయి. అయితే ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ హైకోర్టు తీర్పు రాకుండా రావడం కష్టం. అన్నీ సజావుగా ఉంటే అక్టోబర్ 1న నోటిఫికేషన్ ఇవ్వాలని ఎస్ఈసీ భావించింది. తీర్పు ఎలా ఉంటుందోనన్న ఉత్కంఠతో పాటు షెడ్యూల్ వెనక్కి జరుగుతుందా అన్న ప్రశ్న ముందుకు వచ్చింది.
తుది జాబితా తర్వాతే ఎన్నికలు
వైఎస్ఆర్సీపీ ప్రధాన కార్యదర్శి లేళ్ల అప్పిరెడ్డి తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది ఎస్. శ్రీరామ్ వాదించారు. ఎన్నికలను వాయిదా వేయాలని కోరడం లేదని, 2026 జనవరి 1ను అర్హత తేదీగా తీసుకుని ఎన్నికలు జరిపితే పెద్ద సంఖ్యలో అర్హులు ఓటు హక్కు కోల్పోతారని చెప్పారు. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం చేపట్టిన స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్ఐఆర్) డ్రాఫ్ట్ జాబితాలో సుమారు 15.22 లక్షల మరణించిన ఓటర్లు, 7.37 లక్షల నకిలీ, డూప్లికేట్ ఎంట్రీలు, శాశ్వతంగా వలస వెళ్లినవారి పేర్లు ఉన్నాయని కోర్టుకు వివరించారు. తుది జాబితా వెలువడిన తర్వాతే స్థానిక ఎన్నికలు జరపాలని కోరారు. తుది జాబితా అక్టోబర్ 3 లేదా 9న వెలువడే అవకాశం ఉంది.
జనవరి 1 జాబితాతోనే ముందుకు
ఎస్ఈసీ న్యాయవాది అశ్వని కుమార్ కోర్టుకు స్పష్టం చేశారు. స్థానిక ఎన్నికలు 2026 జనవరి 1 నాటి అసెంబ్లీ ఓటర్ల జాబితా ఆధారంగానే జరుగుతాయని, నోటిఫికేషన్ వెలువడే వరకు ఆ జాబితాలో మార్పులు అనుమతిస్తామని తెలిపారు. ఎస్ఐఆర్ పూర్తయ్యే వరకు ఎన్నికలను ఆపలేమని ప్రభుత్వం, ఎస్ఈసీ కోర్టుకు చెప్పాయి. ఇప్పటికే వార్డు వారీ ఫోటో ఓటరు జాబితాలు జనవరి 1, 2026 అర్హత తేదీతో ప్రచురణ జరిగాయి.
సన్నాహాలు కొనసాగుతాయి, నోటిఫికేషన్ తీర్పు తర్వాతే
తీర్పు రిజర్వ్ అయినందున నోటిఫికేషన్ వెంటనే రావడం కష్టం. అయితే సన్నాహాలు ఆగలేదు. వార్డు జాబితాలు, డీలిమిటేషన్, రిజర్వేషన్ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. అక్టోబర్ 1న షెడ్యూల్ ప్రకటిస్తామన్న ముందస్తు ప్రకటన తీర్పు రాకముందే అమలు కాకపోవచ్చు. తీర్పు వచ్చాకే నోటిఫికేషన్ తేదీ ఖరారవుతుంది.
పదవీకాలం ముగిసిన సంస్థలు, ఆలస్యం ప్రమాదం
పలు పట్టణ సంస్థల పదవీకాలం మార్చి 17, 2026న ముగిసింది. మండల, జిల్లా పరిషత్ల పదవీకాలం సెప్టెంబర్ 23, 24న ముగిసింది. ప్రభుత్వం ఇంతకుముందు అక్టోబర్ చివరి నాటికి ఎన్నికలు పూర్తి చేస్తామని కోర్టుకు చెప్పింది. తీర్పు ఆలస్యమైతే నోటిఫికేషన్, పోలింగ్ వెనక్కి జరుగుతాయి. తీర్పు ఎస్ఈసీ వాదనకు అనుకూలమైతే ప్రస్తుత జాబితాతో ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది.
బీసీ 34 శాతం, డీలిమిటేషన్ కూడా పెండింగ్
అదే ధర్మాసనం బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్ జీవోలపైనా తీర్పు రిజర్వ్ చేసింది. 50 శాతం పైగా రిజర్వేషన్ చట్టబద్ధమా అన్న ప్రశ్న, రాజీవ్ రంజన్ మిశ్రా కమిషన్ డేటా సమర్పణ కూడా పెండింగ్. డీలిమిటేషన్ సవాళ్లు కొన్ని కేసుల్లో కొనసాగుతున్నాయి. ఈ మూడు అంశాలూ ఎన్నికల షెడ్యూల్ను నిర్ణయిస్తాయి.
--------------------------------------------------------------------------------------
కొనసాగుతున్న నష్టం అంచనాలు
బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్ర వాయుగుండం కళింగపట్నం సమీపంలో తీరం దాటిన తర్వాత మూడు రోజులుగా కోస్తా జిల్లాలపై వర్షాలు, ఈదురుగాలులు విరుచుకుపడ్డాయి. పంటలు మునిగాయి, ఇళ్లు కూలాయి, రోడ్లు తెగిపోయాయి. ప్రాథమిక అంచనా ప్రకారం సుమారు 34 వేల హెక్టార్లలో పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. గోదావరి, కృష్ణా నదుల్లోకి పైనుంచి వరద నీరు చేరుతోంది. సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు అధికారులను అప్రమత్తంగా ఉండాలని, సహాయ పునరావాసం వేగవంతం చేయాలని ఆదేశించారు.
గోడ కూలడం, విద్యుదాఘాతం
గురువారం కోస్తా జిల్లాల్లో విడివిడి ప్రమాదాల్లో ఆరుగురు మరణించారు. వీరిలో ఎనిమిదేళ్ల బాలుడు కూడా ఉన్నాడు. కాకినాడ జిల్లా తాళ్ళరేవు మండలం చినవలసలో పాత ఇంటి గోడ కూలి రెండో తరగతి విద్యార్థి మల్లాది లక్ష్మీనారాయణ మరణించాడు. బాపట్ల జిల్లా చేబ్రోలు మండలం చెరువు ఉప్పరపాలెంలో పొలానికి వెళ్తుండగా తెగిపడిన విద్యుత్ తీగ తగిలి ముద్రబోయిన రమాదేవి (52), కుమారుడు వెంకటేశ్వర్లు (30) మరణించారు. అనకాపల్లి, బాపట్లలో విద్యుదాఘాతాలు నమోదయ్యాయి. విశాఖలో గోడలు కూలడం, కొండచరియలు విరిగిపడడం జరిగినా ప్రాణనష్టం లేదు.
పంటల నష్టం
గత మూడు రోజుల వర్షం, ఈదురుగాలులతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 34 వేల హెక్టార్లలో పంటలు నష్టపోయాయి. వ్యవసాయ పంటలు 175 మండలాల్లో 1,075 గ్రామాల్లో 32,690 హెక్టార్లు మునిగాయి. దాదాపు 51,068 మంది రైతులు ప్రభావితమయ్యారు. వరి 30,528.66 హెక్టార్లు, మొక్కజొన్న 1,054.36 హెక్టార్లు, మినుము 686.38 హెక్టార్లు, పత్తి 396.91 హెక్టార్లు, రాజ్మా 24 హెక్టార్లు మునిగాయి. ఉద్యాన పంటలు శ్రీకాకుళం, అనకాపల్లి, తూర్పు గోదావరి, ఏలూరు, పల్నాడు, వైఎస్ఆర్ కడప, విశాఖ, కాకినాడ, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాల్లో 55 మండలాల్లో 1,058 హెక్టార్లు దెబ్బతిన్నాయి. 50 శాతం పైగా నష్టమైతేనే పరిహారానికి అర్హత ఉంటుందని ఉద్యాన శాఖ తెలిపింది. శ్రీకాకుళంలో పండించి తీసే స్థాయిలో ఉన్న మొక్కజొన్న సుమారు 3,000 హెక్టార్లు గాలికి పడిపోయింది. పార్వతీపురం మన్యం బలిజిపేటలో తామర చెరువు కట్ట కొట్టుకుపోయి వరి పొలాలు మునిగాయి, నాలుగు గ్రామాల రోడ్డు తెగిపోయింది.
రోడ్లు, మౌలిక సదుపాయాలు
ఆర్ అండ్ బీ రోడ్లు సుమారు 690 కిలోమీటర్లు దెబ్బతిన్నాయి. పునరుద్ధరణకు ప్రాథమికంగా రూ.402.18 కోట్లు అవసరమని శాఖ అంచనా వేసింది. శ్రీకాకుళంలోనే అత్యధికంగా దాదాపు 250 కిలోమీటర్లు నష్టపోయాయి. 85 క్రాస్ డ్రైనేజీలు దెబ్బతినగా 62 చోట్ల పనులు మొదలయ్యాయి. 59 చోట్ల చెట్లు రోడ్డుపై పడగా 58 చోట్ల తొలగించారు. 614 ప్రమాదకర స్థలాలను గుర్తించి ఇసుక బస్తాలు, పైపులు సిద్ధం చేశారు. 550 జేసీబీలు, 596 పవర్ సాలు మోహరించారు. 78 నియంత్రణ గదులు ఏర్పాటయ్యాయి.
రిలీఫ్ క్యాంపులు, ఎన్డీఆర్ఎఫ్ బృందాలు
సీఎం చంద్రబాబు వర్ష ప్రభావిత జిల్లాల కలెక్టర్లను అప్రమత్తంగా ఉండాలని, రోడ్డు కనెక్టివిటీ వెంటనే పునరుద్ధరించాలని, కొండచరియలు విరిగే ప్రాంతాల ప్రజలను హెచ్చరించాలని ఆదేశించారు. వ్యవసాయ మంత్రి కె. అచ్చెన్నాయుడు వ్యవసాయ, ఉద్యాన, పశుసంవర్థక, మత్స్య శాఖల అధికారులతో టెలికాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించి పరిస్థితి సమీక్షించారు. 8 ఎస్డీఆర్ఎఫ్, 5 ఎన్డీఆర్ఎఫ్ బృందాలు శ్రీకాకుళం, పార్వతీపురం మన్యం, అల్లూరి సీతారామరాజు, కోనసీమ, విశాఖ, అనకాపల్లి, పోలవరం జిల్లాల్లో మోహరించారు. 86 రిలీఫ్ కేంద్రాలు ఏర్పాటయ్యాయి. 221 మందిని తరలించారు. డెలివరీ సమీపంలో ఉన్న 42 గర్భిణులను ఆసుపత్రులకు తరలించారు. హిరమండలం జలాశయంలో ఒక టీఎంసీ వరద నీరు నిలిచింది.
శుక్రవారం నుంచి పొలాల్లో సర్వే
ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు వ్యవసాయ, ఉద్యాన నష్టం అంచనా వేసే ఎన్యూమరేషన్ బృందాలు శుక్రవారం నుంచి పొలాల్లో పర్యటనలు ప్రారంభించాయి. నిబంధనల ప్రకారం పరిహారం సిఫార్సు చేసే నివేదికలు సమర్పించాలి. గోదావరి డెల్టాకు సబరి, పై ప్రాంతాల నుంచి సుమారు 4 లక్షల క్యూసెక్కుల వరద రావచ్చని అధికారులు హెచ్చరించారు. దౌలేశ్వరం వద్ద శనివారం నాటికి భారీ ప్రవాహం ఉండే అవకాశం ఉంది. కేంద్ర జల సంఘం శనివారం నుంచి వరద స్థాయి పెరుగుతుందని హెచ్చరించింది. పోలవరం, తూర్పు గోదావరి, కోనసీమ జిల్లాలు అప్రమత్తంగా ఉన్నాయి.
లోటు తగ్గింది, నష్టం పెరిగింది
సెప్టెంబర్ 21న రుతుపవన లోటు 42 శాతం ఉండగా ఐదు రోజుల వర్షంతో 26 శాతానికి తగ్గింది. కోస్తాలో నేల తేమ పెరిగింది, జలాశయాలు నిండాయి. అయితే ఖరీఫ్ పంటలు కీలక దశలో ఉన్నప్పుడే నీరు నిలిచి పాడైపోయాయి. రాయలసీమలో ఆలస్య వర్షం ఎండిపోయిన పంటలను కాపాడలేకపోయిందని రైతులు చెబుతున్నారు. తుది నష్టం అంచనా పూర్తయ్యాకే పరిహారం ఖరారవుతుంది. గోదావరి వరద ముప్పు ఇంకా తగ్గలేదు.
